«Քիմիական զենք»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
փոխարինվեց: ` → ՝ (6) oգտվելով ԱՎԲ
չ (փոխարինվեց: ` → ՝ (6) oգտվելով ԱՎԲ)
{{Արեւմտահայերէն|Քիմիական Զէնք}}
[[Պատկեր:Soldiers at MOPP level 4.jpg|thumb|ԱՄՆ զինվորների հանդերձանքը, որը պաշտպանում է քիմիական զենքից]]
'''Քիմիական զենք''', զանգվածային խոցման զենք`զենք՝ հիմնված քիմիական նյութերի թունավոր հատկությունների վրա։ [[Զենք]]ի հիմնական բաղադրամասերն են մարտական թունավոր նյութերը, դրանց տեղափոխման, կիրառման և կառավարման սարքերը։ Քիմիական [[զինամթերք]]ի տարատեսակ է նաև երկակի (բինար) զինամթերքը։ Այն լիցքավորում է երկու ոչ թունավոր բաղադրամասերով, որոնք զինամթերքն օգտագործելիս միախառնվում են, առաջացնում մարտական թունավոր նյութ։ Երկակի զինամթերքի ստեղծումը հնարավորություն է տալիս ապահովել քիմիական զինամթերքի անվտանգ լիցքավորումը, փոխադրումը մեծ հեռավորությունների վրա և պաշարների ստեղծմանը։
 
Տարածքը, որի սահմաններում թունավոր նյութերի ազդեցության տակ տեղի են ունեցել մարդկանց և գյուղատնտեսական կենդանիների զանգվածային ախտահարումներ, կոչվում է քիմիական վարակման օջախ։ Քիմիական վարակման օջախը և այն տարածքը, որի վրա նստել է ախտահարող խտությամբ վարակված օդի ամպը, կոչվում է քիմիական վարակման գոտի։
 
== Տեսակներ ==
Ըստ մարդու օրգանիզմի վրա ազդեցության՝ թունավոր նյութերը լինում են 6 տեսակ`տեսակ՝
* Նյարդակաթվածային (նյարդալուծանքային) ազդեցություն
* Մաշկաթարախային (մաշկապալարային) ներգործություն
 
=== Նյարդակաթվածային ազդեցություն ===
Նյարդակաթվածային ազդեցությունները լինում են գոլորշու, կաթիլահեղուկային վիճակում և մարդու օրգանիզմ են թափանցում շնչառական, աղեստամոքսային ուղիներով։ Ախտահարում են [[նյարդային համակարգ]]ը։ Կայուն են։ Ախտահարման նշաններ են`են՝ [[թքարտադրություն]], շնչառության դժվարություն, բիբերի նեղացում, [[կաթվածահարություն]]։ Դրանք ամենավտանգավոր թունավոր նյութերն են։
 
=== Մաշկաթարախային ներգործություն ===
Մաշկաթարախային ներգործությունը կաթիլահեղուկային և գոլորշման վիճակում ախտահարում են [[մաշկ]]ը և [[աչք]]երը։ Գոլորշին ներշնչելիս ախտահարվում են [[շնչուղիներ]]ը և [[թոք]]երը, վարակված [[սնունդ]] և [[ջուր]] ընդունելիս`ընդունելիս՝ [[Մարսողական համակարգ|մարսողական օրգանները]]։ Առաջանում է օրգանիզմի թունավորում։ Այս թունավոր նյութերի պայմաններում անհրաժեշտ է պաշպանվել [[հակագազ]]ով և [[պաշպանիչ հագուստ]]ով։
 
=== Հեղձուցիչ ազգեցություն ===
Հեղձուցիչ ազգեցություններն օրգանիզմի վրա ազդում են շնչառական օրգանների միջոցով։ Ախտահարման նշաններ են`են՝ քաղցրանման տհաճ համ բերանում, [[գլխապտույտ]], [[հազ]], [[թուլություն]]։ Վարակման օջախից դուրս բերելուց հետո այդ ազդեցությունները գրեթե վերանում են, որը խաբուսիկ է, ընդամենը գաղտնի շրջան, որին հաջորդում են լուրջ խանգարումներ։
 
=== Ընդհանուր ազդեցություն ===
Ընդհանուր ազդեցությունները շատ թունավոր են`են՝ մահացու ազդեցության, ախտահարում են և՛ մաշկով, և՛ շնչառական, մարսողական ուղիներով։ Տուժածին ներարկում են [[հակաթույն]], երբեմն կատարում են [[արհեստական շնչառություն]] և շտապ տեղափոխում բուժկետ։
 
=== Գրգռիչ ազդեցություն ===