«Ֆերմենտների միջազգային դասակարգում»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
փոխարինվեց: ` → ՝ (9) oգտվելով ԱՎԲ
(Հետ է շրջվում 4090580 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ Աշբոտ (քննարկում) մասնակիցը)
չ (փոխարինվեց: ` → ՝ (9) oգտվելով ԱՎԲ)
 
== Պատմություն ==
Ֆերմենտների անվանակարգը առաջին անգամ մշակվել է [[1955]] թվականին, երբ Կենսաքիմիկոսների միջազգային հանձնաժողովը [[Բրյուսել]]ում սահմանել է ''Ֆերմենտների հանձնաժողով'' (''Enzyme Commission'')։ Անվանակարգի առաջին տարբերակը սահմանվել է [[1961]] թվականին և իր մեջ է ներառել 900 ֆերմենտներ, [[1978]] թվականի դասակարգման մեջ արդեն ներառված էին 2000, իսկ [[1995]] թվականին`թվականին՝ 3500 ֆերմենտներ։
 
== Դասակարգման սկզբունք ==
Ֆերմենտների դասակարգումը հիմնված է նրանց ռեակցիունակության և սուբստրատային սպեցիֆիկության վրա, այլ ոչ թե իրենց [[սպիտակուց]]ային կառուցվածքի վրա։ ՖՀ համարը ցույց է տալիս ֆերմենտի կատալիզած քիմիական ռեակցիայի տեսակը։ Այդ իսկ պատճառով տարբեր ֆերմենտներ կարող են ունենալ միևնույն ՖՀ-ն`ն՝ չնայած իրենց կառուցվածքային տարբերությունների։ Օրինակ`Օրինակ՝ պանկրեատիկ լիպազը և փայծախի լիպազը պատկանում են ՖՀ [http://www.expasy.org/cgi-bin/nicezyme.pl?3.1.1.3 3.1.1.3] համարին`համարին՝ շնորհիվ իրենց կատալիզած միևնույն քիմիական ռեակցիայի ([[ճարպ]]երում էսթերային կապերի [[հիդրոլիզ]])։ Բայց առաջին ֆերմենտը մարսողական համակարգի ֆերմենտ է և գործում է աղիներում, իսկ մյուսը պատկանում է այն ֆերմենտների շարքին, որոնք ապահովում են [[Լիպոպրոտեիդներ|լիպոպրոտեինների]] փոխանակությունը [[Արյուն|արյան]] մեջ։
 
Գոյություն ունի «[[UniProt]]» տեղեկությունների բազան<ref>{{cite web| publisher = ExPASy| title = ENZYME (Enzyme nomenclature database)| url = http://www.expasy.org/enzyme/| accessdate = 2006-03-14| archiveurl = http://www.webcitation.org/65eEP3DyV| archivedate = 2012-02-22}}</ref>, որտեղ նույնականացնում են սպիտակուցը ըստ իր առաջնային կառուցվածքի։ Այս երկու դասակարգումները լրացնում են միմյանց։
|-
! ՖՀ 5<br />''[[Իզոմերազներ]]''
| Ներմոլեկուլային վերախմբավորում`վերախմբավորում՝ սուբստրատի մոլեկուլի իզոմերացում
| AB → BA</td>
| էպիմերազ, ցիս-տրանս-իզոմերազ,<br />ներմոլեկուլային օքսիդառեդուկտազ
| C-O-լիգազ, C-S-լիգազ, C-N-լիգազ, C-C-լիգազ
|}
* Երկրորդ մակարդակի կոդ (''երկրորդ թիվ''), ցույց է տալիս ենթադասը, որը բնութագրում է այն սուբստրատին, որը մասնակցում է տվյալ տիպի քիմիական ռեակցիային։ Օրինակ`Օրինակ՝ տրասֆերազների մոտ երկրորդ թիվը ցույց է տալիս այն խումբը, որը ենթարկվում է տեղափոխմանը։
* Երրորդ մակարդակի կոդ (''երրորդ թիվ''), ցույց է տալիս ավելի մասնավոր ենթադասեր (ենթաենթադասեր), որոնք տարբերվում են տվյալ ռեակցիաների տիպին մասնակցող դոնորների կամ ակցեպտորների քիմիական բնույթով։ Օրինակ`Օրինակ՝ հիդրոլազների մոտ այս թիվը ցույց է տալիս հիդրոլիզվող կապի բնույթը, իսկ լիազների մոտ`մոտ՝ անջատվող խմբի բնույթը։ Առաջին երեք թվերը լիովին որոշում են ֆերմենտի տեսակը։
* Տվյալ ենթաենթադասին պատկանող ֆերմենտները ստանում են իրենց հերթական համարը (''չորրորդ թիվ'')։
Օրինակ`Օրինակ՝ գլյուկոզօքսիդազ ֆերմենտի համարն է ՖՀ [http://www.expasy.org/enzyme/1.1.3.4 1.1.3.4], որը նշանակում է
: ՖՀ 1 — Օքսիդառեդուկտազներ,
: ՖՀ 1.1 — Ալկոհոլօքսիդառեդուկտազներ,