«Գնեոս Պոմպեոս»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 1567 բայտ ,  4 տարի առաջ
չ (փոխարինվեց: 3թ → 3 թ (11) oգտվելով ԱՎԲ)
| Վիքիպահեստ =Gnaeus Pompeius Magnus
}}
'''Պոմպեոս Գնեոս Մեծ''' ({{lang-la|Gnaeus Pompeius Magnus}}, {{ԱԾ}}), հռոմեական զորավար և քաղաքական գործիչ։ Մ.թ.ա.83 թ.-ին հարել է [[Սուլլա]]յին։ Մ.թ.ա.78-77 թթ.-ին մասնակցել է ծերակույտի դեմ կոնսուլ Մարկոս Լեպիդոսի, մ.թ.ա.77-72 թթ.-ին՝ [[Սերտորիոս]]ի խռովություններին, մ.թ.ա.71 թ.-ին՝ [[Սպարտակի]] ապսամբության ճնշմանը։ Մ.թ.ա.70 թ.-ի համար ընտրվել է կոնսուլ, վերացրել Սուլլայի մի շարք օրենքներ։ Մ.թ.ա.66 թ.-ին նշանակվել է արևելյան զորքերի գլխավոր հրամանատար, պարտության է մատնել [[Պոնտոս]]ի թագավոր [[Միհրդատ VI Եվպատոր]]ին։ Հաղթանակի հետևանքով կազմակերպել է հռոմեական երկու նոր պրովինցիա՝ Պոնտոս և Բութանիա, Ասորիք։ Երբ ծերակույտը մերժել է հաստատել Պոմպեոսի միջոցառումները արևելքում և հողաբաժիններ հատկացնել նրա զինվորներին, Պոմպեոսը դաշնակցել է Հուլիոս Կեսարի և Մարկոս ԿրասորիԿրասոսի հետ։ Մ.թ.ա.55 թ.-ի համար կրկին ընտրվել է կոնսուլ, այնուհետև եղել ԻսպատիայիԻսպանիայի կառավարիչ։ Մ.թ.ա.53 թ.-ին եռապետության կազմալուծումից հետո մերձեցրել է օպտիմատներին։ Մ.թ.ա.52 թ.-ին ընտրվել է միանձնյա կոնսուլ։ Մ.թ.ա.50 թ.-ին նշանակվել է զորահրամանատար՝ Հուլիոս Կեսարի դեմ պայքարելու համար։ Մ.թ.ա. 48 թ.-ին Դիռաքիոնի մոտ պարտության է մատնել Կեսարին, սակայն Փարսալոսում ջախջախվել է և փախել Եգիպտոս, ուր [[Պտղոմեոս XIII Դիոնիսոս]]ը, ԿեսարինՊոմպեոսը սիրաշահելուպատանության համար,շրջանում սպանելունեցել է տվելբավականին գրավիչ արտաքին։Հաճելի արտաքինը մւանում էր վեհության ու մարդասիրության հետ։Փափուկ,հետ տված մազերը և աշխույժ արտաքինը և աշխույժ ,փայլփլուն աչքերը նրան տալիս էին Ալեքսանդր արքայի պատկերների նմանությունը։Սկզբում,երբ Պոմպեոսին տալիս էր այդ հերոսի անունը ,նա չէր հրաժարվում դրանից։Պոմպեոսը, ոչ ոքի կողմից նշանակված չլինելով, սեփական նախաձեռնությամբ իրեն օժտեց զորավարի լիազորություններով։Կարճ ժամանակահատվածում նա հավաքեց երեք լրիվ լեգեուն և շարժվեց դեպի Սուլլան։Պոմպեոսի դեմ հանդես եկան զորավարներ Կարինասը,Ցերխոսը և Բրուտոսը։Պոմպեոսը հավաքելով իր ուժը մի կետում,հեծելազորի գլուխն անցած հարձակվեց Բրուտոսի վրա։Քաղաքները սկսեցին օգնել Պոմպեոսին,նրա վրա հարձակվեց կոնսուլ Սկիպիոնը, բայց նրա զորքը վերջինիս Պոմպեոսի կողմը։Կարբոնի զինվորները ևս անձնատուր եղան Պոմպեոսին։Մի շարք ճակատամարտերից հետո նա ներխուժեց Գալլիա և սխրագործություններ Պոմպեոսին։կատարեց։
 
 
Սակայն ըստ [[Մովսես Խորենացի|Մովսես Խորենացու]], Պոմպեոսը Հայաստան չի ներխուժել, այլ Տիգրանի դեմ ուղարկել է իր զորավարին, որը չի համարձակվել ընդհարվել Հայոց թագավորի հետ։
81

edits