«Լայնուս Կարլ Փոլինգ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-https://books.google.com/ +https://books.google.am/)
չ (թարգմանում եմ անգլերեն ամսանունները oգտվելով ԱՎԲ)
չ (Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-https://books.google.com/ +https://books.google.am/))
[[Պատկեր:Pfeifenraucher.jpg|300px|մինի|Լայնուս Փոլինգ]]
Լայնուս Կարլ Փոլինգը ծնվել է [[Պորտլենդ]]ում (Օրեգոն նահանգ) [[1901]] թվականի [[փետրվարի 28]]-ին, և մահացել է [[Կալիֆորնիա]]յի բիգ Սուր բնակավայրում [[1994]] թվականի [[օգոստոսի 19]]-ին<ref name=childhood>{{cite web|title=Linus Pauling's Childhood (1901-1910) |work= Special collections |publisher=Oregon State University Libraries |url=http://scarc.library.oregonstate.edu/coll/pauling/chronology/page3.html |accessdate=ապրիլի 25, 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=
Linus Pauling |work=NNDB: Tracking the entire world |url=http://www.nndb.com/people/824/000031731/ |publisher=Soylent Communications |accessdate=ապրիլի 25, 2013}}</ref>։ [[1922]] թվականին նա ամուսնացել է Ավե Էլեն Միլլերի հետ (մահացել է [[1981]] թվականին), և նրանք ունեցան չորս զավակ՝ Լայնուս Կարլ, Պետր Ջեֆֆրեսս, Լինդա Ելենա(Կամբ) և Էդվարդ Կրելլին<ref name=VolumeI>{{cite book|last=Pauling|first=Linus|editor-last=Pauling, Jr.|editor-first=Linus|title=Selected papers of Linus Pauling|date=1997|publisher=World Scientific|location=River Edge, NJ|isbn=978-9810229399|page=xvii|edition=Volume I|accessdate=հունիսի 3, 2015}}</ref>։ Փոլինգը մեծ ներդրում է ունեցել գիտության տարբեր բնագավառներում՝ քվանտային մեխանիկա, բյուրեղագիտություն, կառուցվածքային քիմիա, անեստեզիա, իմունալոգիա, բժշկություն, էվոլյուցիա<ref name=LostAlly>{{cite web|title=A Lost Ally|url=http://scarc.library.oregonstate.edu/coll/pauling/bond/narrative/page20.html|website=Linus Pauling - The Nature of the Chemical Bond|accessdate=մայիսի 27, 2015}}</ref>։ Առավել հայտնի է քիմիական կապի սահմանումով, սպիտակուցի կառուցվածքի մասին բազմաթիվ հայտնագործություններով և այլ բազմաթիվ հայտնագործություններով<ref name="Nature">{{cite book | first=Thomas | last= Hager | title=Force of Nature: The Life of Linus Pauling | year=1995 | publisher=Simon & Schuster | isbn=0-684-80909-5}}</ref>{{rp|152}}<ref name=Oppenheimer>{{cite book|last1=Monk|first1=Ray|title=Robert Oppenheimer : a life inside the center|date=2014|publisher=Anchor|isbn=978-0385722049|edition=First Anchor Books edition.|url=https://books.google.comam/books?id=EkJ9aWTjWjUC&pg=PT203}}</ref>։ Փոլինգը համարվում է [[Մոլեկուլային կենսաբանություն|մոլեկուլային կենսաբանության]] հիմնադիրնեից մեկը։ Այս հաջողությունների համար [[1954]] թվականին նա արժանացել է քիմիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի<ref name="frs">{{cite doi|10.1098/rsbm.1996.0020}}</ref>։
 
Սակայն Փոլինգը բացի գիտությունից զբաղվել է նաև առողջապահական բազմաթիվ հարցերով<ref name=Hargittai>{{cite book|last1=Hargittai|first1=István|last2=Hargittai|first2=Magdolna|title=In our own image : personal symmetry in discovery|date=2000|publisher=Kluwer Academic/Plenum|location=New York, NY [u.a.]|isbn=9780306460913|url=https://books.google.comam/books?id=QXByBgAAQBAJ&pg=PT134|accessdate=մայիսի 27, 2015}}</ref>։ Նա պայքարել է, որպեսզի դադարեցվեն պատերազմները միջուկային դարաշրջանում<ref name=Scale2>{{cite web|title=The Pauling Electronegativity Scale: Part 2, Inspired by Biology|url=https://paulingblog.wordpress.com/2009/03/17/the-pauling-electronegativity-scale-part-2-inspired-by-biology/|website=The Pauling Blog|publisher=Oregon State University Libraries Special Collections & Archives Research Center|accessdate=մարտի 17, 2009}}</ref>։ Նրա շնորհիվ [[1963]] թվականին ստորագրվեց պայմանագիր, որի համաձայն միջուկային զենքի օգտագործումը արգելվեց մթնոլորտում<ref name="paulingJACS">{{cite journal |last= Pauling|first= L.
|authorlink=Linus Pauling
|year= 1932
|pages=543–562
|isbn=0-8014-0333-2
}}</ref>։ Նրա կարծիքով այդ ինստիտուտը ամենահարմարն էր իրեն այդ ժամանակ<ref name="Hager"/>։ Փոլինգի դոկտորական դիսերտացիան նվիրված էր բյուրեղագիտությանը։ [[1926]] թվականի ապրիլին Փոլինգը իր կնոջ հետ մեկնեց [[Մյունխեն]], որտեղ այդ ժամանակ աշխատում էին այդ ժամանակների հզոր գիտնականները<ref name=Guggenheim>{{cite web|title=A Guggenheim Fellow in Europe during the Golden Years of Physics (1926-1927)|url=http://scarc.library.oregonstate.edu/coll/pauling/chronology/page9.html|website=Special Collections & Archives Research Center|publisher=Oregon State University Libraries|accessdate=մայիսի 27, 2015}}</ref>։ Հենց այդ ժամանակ էր, որ Բոր-Զոմմերֆելդի տեսությունը արդեն իր դիրքերը զիջում էր քվանտային նոր տեսությանը, և Փոլինգի համար շատ կարևոր էր, որ ինքը գտնվում է այդ ամենի միջավայրում<ref name=Abrams>{{cite book|last1=Abrams|first1=Irwin|title=The Nobel Peace Prize and the laureates : an illustrated biographical history, 1901-1987|date=1988|publisher=G.K. Hall|location=Boston|isbn=978-0816186099|edition=2. print.|url=https://books.google.comam/books?id=ny77bPwKxaUC&pg=PA198}}</ref><ref>{{cite web | url=http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja01342a022 | title=The nature of the chemical bond. III. The transition from one extreme bond type to another. | accessdate=փետրվարի 29, 2008 | first=Linus |last=Pauling |doi=10.1021/ja01342a022|date= 1932 | publisher=Journal of the American Chemical Society|volume=54|issue=3|pages=988–1003 }}</ref>։
Նա միակ քիմիկոսն էր Զոմմերֆելդի ինստիտուտում և միանգամից հասկացել էր, որ ժամանակակից ֆիզիկան պետք է հանդիսանա մոլեկուլների կառուցվածքի և վարքի տեսական հիմնավորումը<ref>{{cite journal
|last= Pauling |first= Linus |year= 1929|month= |title= The principles determining the structure of complex ionic crystals |journal= J. Am. Chem. Soc.|volume= 51 |issue= 4 |pages= 1010–1026 |doi= 10.1021/ja01379a006}}</ref>։ [[Եվրոպա]]յում ապրած մեկ տարին մեծ դեր ունեցավ Փոլինգի գիտական զարգացման վրա<ref name=Realism>{{cite book|last1=Cohen|first1=R.S.|last2=Hilpinen|first2=R.|last3=Qiu|first3=Ren-Zong|title=Realism and anti-realism in the philosophy of science|date=2011|publisher=Springer|location=Dordrecht|isbn=978-9048144938|page=161|url=https://books.google.comam/books?id=lX_vCAAAQBAJ&pg=PA161|accessdate=մայիսի 27, 2015}}</ref>։ Բացի Մյունխենից նա [[1927]] թվականին մեկնեց [[Կոպենհագեն]], իսկ հետո՝ [[Ցյուրիխ]]։ [[1927]] թվականին Մյունխենում նա տպագրեց իր առաջին հոդվածը, որը ներկայացրել էր Զոմմերֆելդը<ref name=PNNL>{{cite web|title=About Linus Pauling|url=http://www.pnl.gov/pauling/lpauling_bio.stm|website=Pacific Northwest National Laboratory|accessdate=մայիսի 27, 2015}}</ref>։ Նա ցանկանում էր ալիքային մեխանիկայի օրենքները օգտագործել բազմաէլեկտրոն ատոմների հատկությունները բացատրելու համար<ref>Goertzel and Goertzel, p. 21.</ref>։ Եվ նա փորձեց բացատրել ջրածնանման միաէլեկտրոն ատոմների ալիքային ֆունկցիաների միջոցով<ref name="Nobel">{{cite web| url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1962/pauling-bio.html | title=Linus Pauling – Biographical | accessdate=օգոստոսի 5, 2007 | publisher=[[Nobel Foundation]]}}</ref><ref>{{cite book |last=Bourgoin |first=Suzanne M. |author2=Paula K. Byers | title=Encyclopedia of World Biography | year=1998 | url= | publisher=[[Thomson Gale]] | page=Vol. 12, p. 150 | isbn=0-7876-2221-4 |nopp=true }}</ref>։
 
=== Քիմիական կապի բնույթը ===
 
=== Փոլինգը և մոլեկուլային կենսաբանությունը ===
Քիմիական կապի բնույթի մասին տեսության հաջողությունները հիմնականում երևում են մետաղների մասին նրա հոդվածներում և այդ տեսությունը օգտագործվում է կենսաբանական մոլեկուլները բնութագրելու համար։ Փոլինգը առաջինն էր ով օգտագործեց այդ տեսությունը [[կենսամոլեկուլ]]ների հատկությունները և կառուցվածքը բնութագրելու համար։ Այս քայլով Փոլինգը ստեղծեց մի նոր գիտական ճյուղ՝ [[մոլեկուլային կենսաբանություն]]ը։ Այս հայտնագործությունները մարդկությանը մեծ հնարավորություններ տվեցին պայքարելու կենսաբանական տարերքների դեմ<ref name=OSUArchives>{{cite web|title=Pauling's Years as an Undergraduate at Oregon Agricultural College, Part 2 (1919-1922)|url=http://scarc.library.oregonstate.edu/coll/pauling/chronology/page6.html|website=Special Collections and Archives Research Center|publisher=Oregon State University|accessdate=մայիսի 27, 2015|quote="He is also an assistant to Samuel H. Graf in a mechanics and materials course."}}</ref><ref name=Marinacci>{{cite book|editor-last1=Marinacci|editor-first1=Barbara|last=Pauling|first=Linus|title=Linus Pauling: in his own words : selected writings, speeches, and interviews|date=1995|publisher=Simon & Schuster|location=New York|isbn=9780684813875|url=https://books.google.comam/books?id=6hPqjZNOsNUC&pg=PA39|accessdate=մայիսի 27, 2015|quote="Graf gave me a job correcting papers in the courses he taught, about statics and dynamics, bridge structure, strength of materials, and so on. I also helped him in the laboratory."}}</ref>։
 
Մեծ նշանակություն ունի նաև Փոլինգի մոտեցումը վիտամին С-ի նկատմամբ։ Նրա բժիշկը խորհուրդ էր տվել, որպեսզի նա օրական որոշ քանակությամբ վիտամին С օգտագործի։ Նա սկսել էր պարբերաբար իր սննդի մեջ ավելացնել որոշ քանակությամբ այդ նյութից</ref><ref>{{cite web | url=http://lpi.oregonstate.edu/lpbio/timeline.html | title=Linus Pauling Biographical Timeline | publisher =Linus Pauling Institute | accessdate=նոյեմբերի 10, 2011}}</ref><ref name=AvaBook>{{cite news|last1=Richard|first1=Terry|title=Ava Helen Pauling, wife of Linus Pauling, subject of biography by Corvallis author Mina Carson|url=http://www.oregonlive.com/books/index.ssf/2013/05/ava_helen_pauling_wife_of_linu.html|accessdate= հունիսի 2, 2015|work=The Oregonian|date=մայիսի 3, 2013}}</ref>։ Որոշ ժամանակ անց նա նկատեց, որ իր ինքնազգացողությունը լավացել է, և նա ակտիվացել է բոլոր հարցերում<ref>{{cite web|url=http://caltechcampuspubs.library.caltech.edu/2537/1/1925.pdf |title= Commencement 1925 California Institute of Technology Pasadena |date=1925-06-12 |publisher=Caltech Campus Publications |accessdate=2013-03-29}}</ref>։ Դրանից հետո նա տարիներ շարունակ քարոզում էր այդ նյութի օգտագործումը սննդի մեջ։ Նա կարծում էր, որ եթե մարդը պարբերաբար օգտագործի [[վիտամիններ]] ապա նրա ուռուցքով հիվանդանալու հավանականությունը շատ անգամ կնվազի<ref>Goertzel and Goertzel, p. 29, say he helped Graf to teach "an advanced mathematics course" which "required a grasp of mathematics and physics".</ref>։