«Լյուդովիկոս XII (Ֆրանսիայի թագավոր)»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
փոխարինվեց: 2թ → 2 թ (6) oգտվելով ԱՎԲ
չ (oգտվելով ԱՎԲ)
չ (փոխարինվեց: 2թ → 2 թ (6) oգտվելով ԱՎԲ)
}}
 
'''Լյուդովիկոս XII''' ({{lang-fr|Louis XII}}), մականունը '''Ժողովրդի հայր''' ({{lang-fr|le Père du peuple}}; 1462թ1462 թ-ի հունիսի 27-ից - 1515թ1515 թ-ի հունվարի 1)- [[Ֆրանսիա]]յի թագավոր [[1498|1498թ1498 թ-ի ապրիլի 7-ից]]:[[Վալուաներ]]ի տոհմից, [[Շառլ I (Օռլեանի դուքս)]] դուքսի որդին։ Հիմնական դեպքերը նրա թագավորության ժամանկ դա պատերազմներն էին, որոնք Ֆրանսիան վարում էր [[Իտալիա]]յի տարածքում։
 
== Մինչ գահին բարձրանալը: ==
Լյուդովւկոսը, ում կենսախնդությունը տրված էր բնությունից, սիրում էր խրախճանքները, գնում էր որսորդության, կռվում էր մրցախաղերում և երիտասարդ տարիների չէր հետաքրքրվում քաղաքականությամբ։
 
Լյուդովիկոսը ամուսնացած էր [[Ժաննա ֆրանսիացի|Ժաննա]] հետ, [[Լյուդովիկոս XI]] թագավորի դուտրը։ Երբ Լյուդովիկոս XI մահացավ, Լյուդովիկոսը հանդիսացավ վտանգավոր հակառակորդ Ֆրանսիայի [[Աննա դե Բոժե]] թագուհու համար, ով հանդիսանում էր իր կնոջ ավագ քույրը։ Օրլեանսկիական պարտիայի ղեկավարն էր կոմս Դյունուա։ Պետական չինովնիկների օգնությամբ օրլեանսկիական պարտիան հույս ուներ խլել իշխանությունը Աննաից։ Բայց դա հաջողությամբ չպսակվեց։ Չնայած շուտով ձևաավորվեց նոր կոալիցիա, որի անդամներն էին Լյուդովիկոս Օրլանսկին, դքսեր՝ [[Ֆրանցիսկ II (դուքս Բրետանի)]], [[դուքս Լոտարինգի]] և այլն։ «Խելահեղ պատերազմ» կոալիցիան ընդեմ գահի։ 1488թ1488 թ-ի ճակատամարտում ապստամբները ջախջախված էին, իսկ Լյուդովիկոսը գերեվարված և բանտարկված։ 3 տարի անց Լյուդովիկոսը ազատվեց իր կնոջ խնդրանքների շնորհիվ։
 
== Գահակալման սկիզբը և հայտնի ռեֆորմները: ==
[[Կարլ VIII]]-ի մահից հետո, Լյուդովիկոսը առանց խոչընդոտների բարձրացավ գահին և իր բոլոր նախկին թշնամիներին վերաբերվեց մեծահոգաբար։ Ցանկանալով ունենալ Ֆրանսիսյի հետևում Բրիտանիան, նա ամունացավ [[Կարլ VIII]]-ի այրու՝ [[Աննա Բրիտան]]ի հետ (իր առաջին կնոջից, ոչ գեղեցիկ Ժաննայից, նա բաժանվեց [[Ալեքսանդր VI]] պապի թույլտվությամբ):
 
Շատ քաղաքական որոշումներ Լյուդովիկոս XII ընդունում էր իրեն շրջապատող խորհրդատուների ազդեցության ներքո, հիմնականում [[Ամբուազ, ժորժ|Ժորժ Ամբուազի]]: Կառավարման սկզբում նա մեղմացրեց հարկերը, մտահագված էր դատավարության լավացմամբ։ 1499թ1499 թ.-ի մարտին մշակվեցին և հավաքվեցին դատական պրոցեսի համար անրաժեշտ օրենքները։ Լյուդովիկոսը կարգավորեց գյուղացիների և հողատերերի հարաբերությունները։ Դատակն ռեֆորմների, մեծահոգության, բարեստրտության համար նրան անվանեցին «Ժողովրդի հայր»:
 
[[Պատկեր:Bnf059.jpg|thumb|250px||Լյուդովիկոսի պատվավոր մուտքը]]
== Առաջին հաջողությունները ==
 
Լյուդովիկոսի վարած արտաքին քաղաքականությունը բերեց մի շարք անհաջող պատերազմների։ Լինելով [[Վալենտինա Վիսկոնտի (դքսուհի Օրլեանսկի)|Վալենտինա Վիսկոնտի]] թոռը, նա պահանջներ ներկայացրեց [[Միլանի դքսություն|Միլանի դքսությանը]]: [[Կարլ VIII]] օրինակին հետևելով, մտածում էր [[Նեապոլիտանական թագավորություն]]ը գրավելու մասին։ Նրա կողմից էին պապը, ֆրանսիական պալատակները, [[Հենրի VII (Անգլիա)|Հենրի VII]] և [[Մաքսիմիլիան I (Սուր Հռոմեական կասրության կայսեր )|Մաքսիմիլիան I կայսրը]]: Իր հմուտ զորահրամանատարների հետ միասին Լյուդովիկոսը շարժվեց դեպի [[Իտալիա]], անցավ [[Ալպեր]]ով (1499թ1499 թ.-ի հուլիս) և սպետեմբերի 14-ին վերցրեց [[Միլան]]ը: Միլանցիները ապստամբեցին, բայց Լյուդովիկոսին հաջողվեց հնազանդեցնել նրանց՝ գերի վերցնելով [[Լյուդովիկո Սֆորզա]]:Լյուդովիկոսը [[Գրանադա]]յում պայմանագիր կնքեց [[Ֆերդինանդ II (Արագոնի թագավոր)]] հետ, և կիսեց [[Նեապոլի թագավորություն]]ը: Նեապոլի թագավոր [[Ֆեդերիկո (Նեապոլի թագավոր)|Ֆեդերիկոն]] գերեվարվեց ([[1501]]): Լյուդովիկոսը ստացավ [[Աբրուցո]]ն և [[Կամպանիա]]ն:
 
== Ֆրանս-իսպանական պատերազմները ==