«Խենթ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
մաքրվեց, փոխարինվեց: ։ → : (26) oգտվելով ԱՎԲ
չ (փոխարինվեց: [[File: → [[Պատկեր:)
չ (մաքրվեց, փոխարինվեց: ։ → : (26) oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:Խենթ.jpg|մինի|300px|Խենթի արձանը Արագյուղում]]
'''Խենթ''' (իսկական անունը՝ '''[[Սամսոն Տեր-Պողոսի Տեր-Պողոսյան]]''', [[1851]] թ. [[մայիսի 10]], [[Ապարան]]ի գավառամաս, Արագյուղ - [[1911]] թ., [[Վաղարշապատ]]), ռուսական բանակի [[գնդապետ]], ազգային-ազատագրական պայքարի մարտիկ, Րաֆֆու «Խենթը» վեպի հերոս Վարդանի նախատիպը։նախատիպը:
 
==Կրթություն==
Սկզբնական կրթություն ստացել է քահանա հոր մոտ, ապա սովորել է Էջմիածնի ծխական դպրոցում, ավարտել է Էջմիածնի [[Գևորգյան ճեմարան]]ը։ը: Գերազանց տիրապետել է հայերեն, ռուսերեն, քրդերեն, թուրքերեն լեզուներին։լեզուներին:
 
==Մասնակցությունը ռուս-թուրքական պատերազմին==
Կամավոր մասնակցել է [[1877]]-[[1878]] թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին, աչքի ընկել քաջությամբ, խենթ հերոսությամբ դուրս է եկել Բայազեդի շրջափակված բերդից և օգնության կանչել անհրաժեշտ ուժերի։ուժերի: [[Գեներալ-լեյտենանտ]] Արզաս Տեր-Ղուկասովի միջնորդությամբ այդ սխրանքի համար ռուսական իշխանությունները նրան շնորհել են սպայի կոչում, Սուրբ Գեորգիի ոսկե խաչ և նշանակել ցմահ թոշակ։թոշակ:
 
==Ծառայությունը ռուսական բանակում==
Հետպատերազմյան տարիներին շարունակել է ծառայությունը ռուսական բանակում, կատարել է հետախուզական առաջադրանքներ, թարգմանչի պարտականություններ, ավելի ուշ զբաղվել է թիկունքային սպասարկման խնդիրներով, բարձրացել սպայական աստիճանակարգով և արժանացել գնդապետի կոչման։կոչման: Ծառայել է [[Թիֆլիս]]ում և [[Սանկտ-Պետերբուրգ]]ում։ում: Ծառայությունից արձակվելուց հետո վերադարձել է [[Հայաստան]]։:
 
==Գործունեություն==
[[Պատկեր:IMAG2566.jpg|thumb|300px|Խենթի գերեզմանը Էջմիածնի սբ. Գայանե եկեղեցու բակում]]
[[1903]]-[[1906]] թվականներին եղել է [[Վայոց Ձոր]]ի գավառի գավառապետի օգնական, ապա՝ գավառապետի պաշտոնակատար, [[1906]]-[[1911]] թթ-ին՝ Էջմիածնի գավառի ջրաբաշխ։ջրաբաշխ: Իր անձնական միջոցներով [[1890]] թ-ին հայրենի Արագյուղում հիմնել է դպրոց, որի ուսուցիչներին վճարելու համար մինչև իր մահը ամենամյա ֆինանսական օգնություն է հատկացրել։հատկացրել: [[1900]]-ական թվականների սկզբին Սուրբ Գայանե եկեղեցու մոտ գտնվող գերեզմանոցում թաղված «Խենթը» վեպի հերոսուհի Լալայի նախատիպ աղջկա գերեզմանին դրել է տապանաքար՝ «Լալա» մակագրությամբ։մակագրությամբ:
 
== Զավակները ==
Առաջին կնոջից Աննա Տեր-Թադևոսյանից (ամուսնացել է [[1870]] թվականին), ունեցել է Եղիսաբեթ աղջկան (ծն. 1874 թվականի նոյեմբերի 12-ին), [[Արսեն Տեր-Պողոսյան]] (ծն. 1875 թ-ի մայիսի 19-ին) ([[Ապարանի հերոսամարտ]]ի կազմակերպիչներից), Արտաշ (ծն. 1877 թվականի հունիսի 12-ին) և [[Վասակ Տեր-Պողոսյանը]] (ծն.1878 թին) (ՀԽՍՀ ֆինանսների ժողովրդական կոմիսար) որդիներին, երկրորդ կնոջից Սրբուհուց՝ Հումբերտ, Պավել որդիներին և Խենթուշ աղջկան։աղջկան: Մահացել է Էջմիածնում [[1911]] թվականի ամռանը։ամռանը: Թաղման արարողությանը մասնակցել են Էջմիածնի, [[Աշտարակ]]ի ու [[Ապարան]]ի գավառամասերի գյուղերի գյուղապետեր ու գյուղացիներ, կառավարական պաշտոնյաներ, Էջմիածնի միաբանության վարդապետներ, եպիսկոպոսներ, գյուղերի քահանայական դասը։դասը: Թաղման հոծ թափորը հերոսի մարմինը հողին է հանձնել Էջմիածնի Սուրբ Գայանե եկեղեցու ձախակողմյան պատի տակ։տակ: Սկզբնապես գերեզմանին դրվել է փոքր տուֆ քարից խաչքար-տապանաքար, որի վրա փորագրված են եղել միայն «Խենթ» և դրա տակ «Վարդան» բառերը։բառերը: Հետագայում Ամենայն Հայոց [[Վազգեն Ա Բուխարեստցի]] կաթողիկոսի հրամանով խաչքար-տապանաքարի առջև տեղադրվել է բազալտից սալաձև տապանաքար, որի վրա փորագրված է.«Խենթ, Սամսոն Տեր-Պողոսյան, 1846-1911, Վարդան» (այստեղ ծննդյան թվականը սխալ է, 1875 թվականը ճշտվել է ըստ գյուղի եկեղեցու ծխամատյանի)։: Կենսագրական տեղեկություններից ներքև քանդակված են իրար խաչված զույգ դաշույններ։դաշույններ: Հայրենի Արագյուղի գերեզմանոցի սկզբնամասում [[1974]] թվականին տեղադրվել է Սամսոն Տեր-Պողոսյանի Խենթի կիսանդրին։կիսանդրին: Կիսանդրու հեղինակն է ծնունդով նույնպես Արագյուղցի, քանդակագործ [[Հովսեփ Մարգարյան]]ը։ը:
 
== Պարգևներ ==
Պարգևատրել է Սուրբ Գեորգիի չորս խաչով, Սուրբ Աննայի շքանշանով և մեդալներով։մեդալներով:
 
== Գրականություն ==
* [[Րաֆֆի]], Խենթը (առաջին հրատարակություն)։: [[Շուշի]], [[1881]] թ., 400 էջ։էջ: Առանձին, այլ վեպերի հետ ունեցել է հայերեն 15, ռուսերեն՝ 7, վրացերեն՝ 2, մոլդավերեն՝ 1, այլ օտար լեզուներով՝ 6 հրատարակություն։հրատարակություն:
* [[Տիգրան Պետրոսյանց|Տիգրան Հայազն]], Խենթերը։Խենթերը: Երևան, [[2009]] թ., էջ 26-28։28:
 
{{Օրվա հոդված նախագծի մասնակից}}