«Մեծ պանդա»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
մաքրվեց, փոխարինվեց: ։ → : (57) oգտվելով ԱՎԲ
չ (մաքրվեց, փոխարինվեց: ։ → : (57) oգտվելով ԱՎԲ)
| range map = Mapa distribuicao Ailuropoda melanoleuca.png
}}
[[Պատկեր:Chengdu-pandas-d18.jpg|մինի| Պանդայի մեկ շաբաթական ձագը]]
'''Մեծ պանդա''' կամ '''բամբուկե արջ''' ({{lang-la|Ailuropoda melanoleuca}}),- «սև-սպիտակ կատվաթաթ», [[կաթնասուն]], որի հայրենիքը կենտրոնական [[Չինաստան]]ն է։է: Մեծ պանդան ապրում է լեռնային շրջաններում, ինչպիսիք են [[Սիչուան]]ը և [[Տիբեթ]]ը։ը: [[20-րդ դար]]ի երկրորդ կեսից սկսած պանդան դարձել է Չինաստանի ազգային խորհրդանիշը։խորհրդանիշը:
Չինարեն անվանումը նշանակում է «[[արջ]]- [[կատու]]», և անգամ հակառակ կողմից կարդալիս այն դարձյալ նույնն է նշանակում։նշանակում: Նրա արևմտյան անվանումը ծագել է [[փոքր պանդա]] տեսակի անվանումից։անվանումից: Նախկինում նրան անվանել են նաև '''բծավոր արջ''' ({{lang-la|Ailuropus melanoleucus}})։:
 
==Արտաքին տեսքը==
[[Մեծ պանդան]] ունի 1.2-1.5 մ երկարություն և 30-160 կգ քաշ։քաշ: Ի տարբերություն այլ [[արջեր]]ի ունի բավականին երկար պոչ (մինչև 12սմ)։: Մարմինը մեծ է, ծածկված խիտ սպիտակ մորթիով, աչքերի շուրջ սև բծերով և սև թաթերով։թաթերով: Հետևի կարճ, հաստ թաթերը ունեն սուր եղունգներ։եղունգներ: Ներբաններին և յուրաքանչյուր մատի հիմքում լավ զարգացած են մերկ բարձիկները, որոնք հեշտացնում են բամբուկի հարթ ցողուններ բռնելը։բռնելը:
Անունը չինարեն նշանակում է «Սև-սպիտակ կատու-արջ»։:
 
• Մարմնի չափերը։չափերը: 1,5-1,8 մ
 
• Մարմնի զանգածը։զանգածը: 80-125 կգ
 
• Էգերը հիմնականում ավելի փոքր են։են:
 
• Մորթին սև ու սպիտակ է։է:
 
• Չորսոտանի կենդանի է։է:
 
• Ամեն մի ոտք ունի 6 մատ։մատ:
 
• Ունի 42 հզոր ատամներ։ատամներ:
 
• Լսողությունը և հոտառությունը գերզարգացած են։են:
 
• Տեսողությունը քիչ է զարգացած։զարգացած:
 
• Շնչում է թոքերով։թոքերով:
 
• Կաթնասուն է։է:
 
• Ընտելացվածները ապրում են մոտ 26-30 տարի, վայրիների կյանքի տևողությունը հայտնի չէ։չէ:
 
== Կենսաձև ==
Թեպետ պանդաները պատկանում են գիշատիչ կենդանիների շարքին, սակայն նրանց սննդակարգը ճնշող մեծամասնությամբ կազմված է բուսական սնունդից։սնունդից: Գործնականում նրանք ուտում են միայն [[բամբուկ]]։: Մեծ պանդան օրական ուտում է մինչև 30 կգ բամբուկ և ընձյուղներ։ընձյուղներ: Իսկ տեխնիկապես, ինչպես շատ կենդանիներ, պանդաները ամենակեր են։են: Հայտնի է, որ պանդաները իրենց բամբուկային դիետայի հետ մեկտեղ ուտում են նաև ձու, ինչպես նաև որոշ միջատների։միջատների: Կենդանական կերը պանդաների համար հանդիսանում է [[սպիտակուց]]ի անհրաժեշտ աղբյուր։աղբյուր:
 
== Դասակարգում ==
Երկար տարիներ պանդաների ճշգրիտ տակսոնոմական դասակարգումը եղել է գիտնականների վիճաբանության առարկա. ինչպես մեծ, այնպես էլ փոքր պանդաները ունեն և արջերին, և ջրարջերին բնորոշ գծեր։գծեր: Վերջապես գենետիկական տեստերը ապացուցեցին, որ մեծ պանդաները իրականում [[արջ]]եր են, իսկ նրանց մերձավոր բարեկամ հանդիսանում է [[Հարավային Ամերիկա]]յում ապրող ակնոցավոր արջը։արջը: [[Փոքր պանդա]]ն ձևավորում է իր սեփական ընտանիքը (Ailuridae), որը ջրարջերի, սկունսերի և կզաքիսների հետ ձևավորում է կզաքիսանմանների (Musteloidea) վերընտանիքը։վերընտանիքը: Մեծ պանդաները ունեն անսովոր թաթեր՝ «մեծ մատով» և հինգ սովորական մատներով. «մեծ մատը» իրականում հանդիսանում է [[դաստակ]]ի վերափոխված ոսկոր։ոսկոր:
 
== Էկոլոգիա ==
Ապրում է միայն Չինաստանի կենտրոնական մասերում, բամբուկի անտառներով ծածկված 1800-3400 մ-ի վրա գտնվող լեռներում։լեռներում:
Մեծ պանդան հանդիսանում է [[անհետացող տեսակ]], որը բնութագրվում է պոպուլացիայի անընդհատ նվազմամբ և ծնելիության ցածր մակարդակով, ինչպես վայրի բնությունում, այնպես էլ անազատության մեջ։մեջ: Գիտնականները ենթադրում են, որ վայրի բնության մեջ մնացել է մոտավորապես 1600 պանդա։պանդա: Մեծ պանդան հանդիսանում է [[Վայրի Բնության Համաշխարհային Հիմնադրամ]]ի (WWF) խորհրդանիշը։խորհրդանիշը:
[[Պատկեր:Lightmatter panda.jpg|մինի|ձախից|250px| Մեծահասակ մեծ պանդան Սան-Դիեգոյի կենդանաբանական այգում]]
Առաջին անգամ մեծ պանդան արևմուտքում հայտնի է դարձել [[1869]] թվականին [[ֆրանսիա]]ցի միսսիոներ [[Առմանդ Դավիդի]] ([[1826]] - [[1900]]) շնորհիվ։շնորհիվ: Մեծ պանդաները շուտով դարձան հասարակության սիրելիները, քանի որ նրանք նման էին թավշե արջուկներին։արջուկներին: Բացի այդ կենդանի փափուկ խաղալիքի կերպարի ձևավորման մեջ իր լուման է ունեցել այն փաստը, որ պանդաները համարյա թե բուսակեր են և հիմնականում սնվում են բամբուկով։բամբուկով: [[Մարդ]]ու և պանդայի գեները 68%-ով համընկնում են։են: [[ԱՄՆ]]-ի և [[Ճապոնիա]]յի կենդանաբանական այգիներին մեծ պանդաների վաճառքը 1970-ական թվականների չինական քաղաքականության կարևոր մասն էր կազմում. այն հանդիսանում էր Չինաստանի և Արևմուտքի միջև մշակութային փոխանակության առաջին դրսևորումներից։դրսևորումներից:
Սակայն, [[1984]] թվականից սկսած պանդաներին դադարեցին օգտագործել դիվանագիտական նպատակներով։նպատակներով: Դրա փոխարեն Չինաստանը այլ երկրներին առաջարկում է պանդաների վարձակալություն տասնամյա ժամկետով։ժամկետով: Վարձակալության պայմանները ներառում են տարեկան մեկ միլիոն [[ԱՄՆ դոլար]] վարձակալական վճար և երաշխիքների տրամադրում, որ վարձակալության ընթացքում ծնված քոթոթները հանդիսանում են [[ՉԺՀ]] սեփականություն։սեփականություն: Պետք է նշել, որ Չինաստանում պանդայի սպնության համար [[մահապատիժ]] է սահմանված, ինչը ևս իր դերն է խաղում այս տեսակի պահպանության հարցում։հարցում:
 
== Արվեստ և մշակույթ ==
* Պանդան պատկերված է վայրի բնության պահպանության Համաշխարհային հիմնադրամի խորհրդանշանի վրա (WWF)
* Պանդալիսիմո-իսպանական Panda Software (նախքան ռեբրենդինգը, որից հետո այն վերածվեց Panda Security) ընկերության լոգոտիպի վրա պատկերված պանդան
* Գեմմա Սաոտոմե-Ռունիկո Տակախասիի «Ռանմա1/2» ֆիլմի հերոսներից։հերոսներից: Թեպետ նա մարդ է, բայց սերիաների մեծ մասում հանդես է գալիս պանդայի կերպարով (կախարդանքի պատճառով)։:
* Փոթորկի հոգին (Storm Spirit), Warcraft III համակարգչային խաղի հերոսներից մեկը։մեկը: Ներկայացված է ոչ ավանդական կապույտ գույնի պանդայի տեսքով
* Պանդառեն գարեջրագործ (Pandaren brewmaster), Warcraft III համակարգչային խաղի չեզոք հերոսներից մեկը։մեկը:
* «Մեծ պանդա և փոքր պանդա» անիմացիոն ֆիլմ, 1972թ., ռեժիսոր Տակահատա Իսաո, [[Հայաո Միյաձակի]]ի հետ համահեղինակությամբ։համահեղինակությամբ:
* «Մեծ պանդա», ռեժիսոր Մացո Խիկայամի։Խիկայամի:
* Panda - Tekken խաղի մարտիկներից մեկը։մեկը:
* Քունգ-Ֆու Պանդա-անիմացիոն ֆիլմ (2008)։:
* Մեծ պանդան հանդիսանում է [[2008 թվական]]ին [[Պեկին]]ում անցկացված 29-րդ [[ամառային օլիմպիական խաղեր]]ի թալիսմաններից մեկը։մեկը:
* Սեռական ոտնձգությունների պանդա-«Հարավային պարկ» մուլտֆիլմի դրվագներից մեկը և նույնանուն կերպար։կերպար:
 
== Հղումներ ==