«Էլեկտրամագնիսական դաշտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

պարզեցնում եմ հղումները oգտվելով ԱՎԲ
չ (վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ը: → ը։ (22) oգտվելով ԱՎԲ)
(պարզեցնում եմ հղումները oգտվելով ԱՎԲ)
{{Էլեկտրամագնիսականություն}}
'''Էլեկտրամագնիսական դաշտ''', մատերիայի ձև է, իրականացնում է լիցքավորված մասնիկների փոխազդեցությունը։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի աղբյուրը դադարի կամ շարժման վիճակում գտնվող [[Էլեկտրականէլեկտրական լիցք|էլեկտրական լիցքեր]]ներն են։ Անշարժ լիցքերի շուրջը գոյություն ունի ստատիկ [[Էլեկտրական դաշտ|էլեկտրական դաշտ]], հավասարաչափ-ուղղագիծ շարժման դեպքում լրացուցիչ առաջանում է ստատիկ [[մագնիսական դաշտ]], իսկ արագացումով շարժվելիս ստեղծվում է փոփոխական էլեկտրամագնիսական դաշտ, որի մի մասն անջատվում է լիցքերից և ճառագայթվում տարածության մեջ [[էլեկտրամագնիսական ալիքներ]]ի ձևով։
 
== Բնութագրերը ==
=== Լարվածություններ ===
Էլեկտրամագնիսական դաշտը բնութագրվում է [[Էլեկտրական դաշտի լարվածություն|էլեկտրական դաշտի լարվածության]] <math>\vec E</math> և [[Մագնիսական դաշտի լարվածություն|մագնիսական դաշտի լարվածության]] <math>\vec H</math> վեկտորներով, որոնց մեծությունն ու ուղղությունը, ընդհանուր առմամբ, տարածության տարբեր կետերում տարբեր է, ընդ որում՝ փոփոխական մագնիսական դաշտը սկզբնավորում է փոփոխական էլերկտրական դաշտ ([[էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա]]յի երևույթ)և հակառակը։ Էլեկտրական և մագնիսական դաշտերը կարելի է առանձին-առանձին դիտարկել միայն դանդաղ փոփոխվող էլեկտրամագնիսական դաշտի դեպքում, երբ դրանց փոխադարձ կապը էական չէ։ Պետք է նկատի ունենալ, սակայն, որ էլեկտրամագնիսական դաշտի բաժանումը երկու դաշտերի պայմանական է։
 
=== Պոտենցիալներ ===
 
=== Էներգիայի խտություն ===
Էլեկտրամագնիսական դաշտի էներիգիայի խտությունը վակուումում որոշվում է
 
: <math>\vec E= \frac{1}{8\pi}\left(\vec{E}^2 + \vec{H}^2\right)</math>
 
բանաձևով, իսկ միավոր մակերեսի միջով (այդ մակերեսին ուղղահայաց ուղղությամբ) վայրկյանում անցնող էլեկտրամագնիսական էներգիայի հոսքը՝ [[Պոյնտինգի վեկտոր]]ով՝
 
: <math> \vec S = \frac {c}{4 \pi} [ \vec E \times \vec H]</math>
('''c'''-ն լույսի արագությունն է): Էլեկտրամագնիսական երկու (կամ մի քանի) դաշտերի վերադրման դեպքում էլեկտրական և մագնիսական դաշտի լարվածությունները գումարվում են՝
:<math>\vec E = \vec E_1 + \vec E_2</math>, <math>\vec H = \vec H_1 + \vec H_2</math>
 
որտեղ <math>\vec E_1,</math> <math>\vec E_2,</math> <math>\vec H_1,</math> <math>\vec H_2</math> բաղադրիչ դաշտերի լարվածություններն են։
 
Արդյունարար էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիայի խտությունը որոշելիս բաղադրիչ դաշտերի էներգիայի խտություններից բացի, պետք է հաշվի առնել նաև այդ դաշտերի փոխադարձ էներգիան։
 
== Մաքսվելի հավասարումներ ==
Էլեկտրամագնիսական դաշտի <math>\vec E</math> և <math>\vec H</math> լարվածությունները լիցքերի տվյալ բաշխման դեպքում կարելի է գտնել [[Մաքսվելի հավասարումներ|Մաքսվելի հավասարումներ]]ից։ Այդ հավասարումներից հետևում է, որ էլեկտրամագնիսական դաշտը (էլեկտրամագնիսական ալիքները) վակուումում տարածվում է 3×10<sup>8</sup> մ/վ արագությամբ, որն անփոփոխ է մնում իներցիալ մի համակարգից մյուսին անցնելիս։ <math>\vec E</math> և <math>\vec H</math> վեկտորները իներցիալ մի համակարգից մյուսին անցնելիս ձևափոխվում են այնպես, ինչպես E<sub>μν</sub> (μ,ν=0,1,2,3) քառաչափ թենզորի համապատասխան բաղադրիչները։ Այս հանգամանքն ապահովում է Մաքսվելի հավասարումների [[ինվարիանտություն]]ը [[Լորենցի ձևափոխումներ]]ի նկատմամբ։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի տեսության կիրառումների զգալի մասը պահանջում է Մաքսվելի հավասարումների ձևակերպումը նյութական միջավայրի համար։ Այս դեպքում հավասարումների մեջ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև միջավայրի լիցքերի և դրանց ստեղծած էլեկտրական հոսանքների համապատասխանաբար միջինացված արժեքները։
 
== Դասական և քվանտային էլեկտրադինամիկա ==