«Պրոթեզներ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 2 բայտ ,  5 տարի առաջ
չ
թարգմանում եմ անգլերեն ամսանունները oգտվելով ԱՎԲ
չ (թարգմանում եմ անգլերեն ամսանունները oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:Artificial limbs for a thalidomide child, 1961-1965. (9660575567).jpg|մինի]]
'''Պրոտեզներ''' ({{lang-fr|Prothèse}} - միացում, լրացում), մեխանիկական հարմարանքներ, որոնք փոխարինում են [[վերջույթներ]]ի բացակայող հատվածներին կամ մարմնի առանձին մասերին՝ լրացնելով կոսմետիկական և ֆունկցիոնալ արատները (տես Պրոթեզավորում)։
 
== Տեսակներ ==
Տարբերում են պրոտեզների մի քանի տեսակ.
*Ժամանակավոր, նախատեսված են ծայրատի ձևավորման և հիվանդին քայլել սովորեցնելու համար, կիրառում են վերջույթի ծայրատումից հետո։ Առավել կատարելագործված են բուժիչ-մարզական պրոտեզներ որոնք կառուցվածքով և կենսամեխանիկական առանձնահատկություններով նման են հիմնական պրոտեզներին։ Դրանք հավաքում են ստանդարտ կիսաֆաբրիկատներից և հավաքման սխեման հնարավոր է փոխել անհատական պահանջներին համապատասխան։
 
*Հիմնական պրոտեզներ․ օգտագործում են ծայրատի վերջնական ձևավորումից հետո։ Տարբերում են վերին (ձեռնաթաթի, [[Նախաբազուկ|նախաբազկի]], բազկի) և ստորին (ոտնաթաթի, սրունքի, ազդրի) վերջույթների պրոտեզներ, որոնք պատրաստվում են ստանդարտ կիսաֆաբրիկատներից (ծայրատի վրա անհատական պատրաստված խոռոչ-պարկուճներով) և լինում են՝
**փայտեմետաղե,
Նշված պրոտեզներ, որպես կանոն, ֆունկցիոնալ-կոսմետիկ են կամ ակտիվ, քանի որ որոշակի չափով կատարում են բացակայող ծայրանդամի [[ֆունկցիա]]։
 
Ստեղծված են ոտնաթաթի պրոտեզների կատարելագործված կոնստրուկցիաներ՝ մեղմիչ հարմարանքներով և լրացուցիչ կողմնային շարժումներով,
 
== Սրունքի պրոտեզներ ==
Սրունքի պրոտեզները առանց ազդրի պարկուճի են։ Ստորին վերջույթի բացակայությունը կոնքազդրային հոդի սահմանում պահանջում է ավելի բարդ պրոթեզ, որն ընդգրկում է նաև գոտկատեղը՝ կիսասեղմիրանի միջոցով, կոնքազդրային հոդակապով և ծնկահոդի փականով։ Կան նաև ներքին պրոտեզներ, որոնք օգտագործվում են հոդերում՝ վնասված հոդագլխիկի, հոդափոսիկի կամ երկուսին փոխարինելու համար։
 
== Կենսաէլեկտրական պրոթեզներ ==
[[Պատկեր:Glasauge Vorder-und Ruckseite.jpg|մինի]]
Կենսաէլեկտրական ղեկավարման պրոտեզներից առավել տարածված է նախա բազկի պրոթեզը, որն ապահովում է արհեստական մատների ծալումն ու տարածումը, ձեռնաթաթի բռնող ֆունկցիան։ Այդ պրոտեզներն ունեն հետևյալ առավելությունները, շարժումների ղեկավարման համակարգը նման է բնականին, շարժումների ղեկավարումն իրականանում է առանց մկանների նշանակալից էներգետիկական ծախսի և մատները հնարավորություն ունեն նուրբ ու բարդ շարժումներ կատարելու։ Կենսաէլեկտրական պրոտեզներ․ անհատական են, օգտագործման համար գոյություն ունեն մի շարք ցուցումներ ու հակացուցումներ։
 
== Աշխատանքային պրոտեզներ ==
 
== Կրծքագեղձի պրոտեզներ ==
Կրծքագեղձի պրոտեզներ (ամպուտացիայից հետո), պատրաստում են փրփրեցրած լատեքսից կամ հեղուկ լցանյութ պարունակող թաղանթից։ Ամրացնում են հատուկ պատրաստված կրծկալներով։
 
== Աչքի պրոտեզներ ==
Պրոտեզներն աչքի, պատրաստում են հատուկ [[ապակի]]ներից կամ պլաստմասայից։ [[20-րդ դար]]ի [[60]]-[[ական]] թվականներին մշակում են իմպլանտանապրոթեզ համակարգեր, որոնք կարում են աչքի մկաններին և շարժումներ կատարելու հնարավորություն ստեղծում։
 
== Ատամների պրոտեզներ ==
[[Պատկեր:Post-solder index.jpg|մինի]]
Ատամների պրոտեզների օգնությամբ վերականգնում են [[ատամ]]ների պսակների արատները, վերացնում ատամների լրիվ կամ մասնակի բացակայությունը։ Լինում են չհանվող պրոտեզներ․, որոնք ամրացվում են բնական ատամներին (ատամի ներդրուկ, արհեստական պսակներ, կամրջակային պրոտեզներ և այլն) և հանովի։
 
Դեմքի և ծնոտների ձևախախտումները կանխելու նպատակով ատամների պրոտեզներ օգտագործում են նաև մանկական տարիքում։ Մշակված են նաև [[Քիթ|քթի]], [[ականջ]]ների և դեմքի այլ մասերի պրոտեզներ։
== Արտաքին հղումներ ==
{{Commons category|Prosthetics}}
*{{cite book |title= A Primer on Amputations and Artificial Limbs |last= Murdoch |first= George |coauthors= A. Bennett Wilson, Jr. |year= 1997 |publisher= Charles C Thomas Publisher, Ltd. |location= United States of America |isbn= 0-398-06801-1 |pages= 3–31 |accessdate= 23նոյեմբերի November23, 2010}}
*[http://www.sportsinjurybulletin.com/archive/biomechanics-running.html ‘Biomechanics of running: from faulty movement patterns come injury.' Sports Injury Bulletin.]
*Edelstein, J. E. Prosthetic feet. State of the Art. Physical Therapy 68(12) Dec 1988: 1874–1881.