«Աֆղանական պատերազմ (1979-1989)»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
թարգմանում եմ անգլերեն ամսանունները oգտվելով ԱՎԲ
չ (թարգմանում եմ անգլերեն ամսանունները oգտվելով ԱՎԲ)
|casualties2= անհայտ
}}
'''Աֆղանական պատերազմ''', ռազմական կոնֆլիկտ մի կողմից [[ԽՍՀՄ Զինված ուժեր|սովետական զինված ուժերի]] սահմանափակ կոնտինգենտի և աֆղանական ուժերի, մյուս կողմից մոջահեդների կազմավորումների միջև, որը հիմնականում կազմված էր Պեշավարյան յոթնյակից և Թեհրանյան ութնյակից։ Պեշավարյան յոթնյակը աջակցություն էր ստանում Պակսիտանի և Չինաստանի կողմից<ref name=shichor>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=GXj4a3gss8wC&pg=PA157&redir_esc=y#v=onepage&q&f=true|title=Shichor. pp157–158|publisher=|accessdate=Octoberհոկտեմբերի 2, 2014}}</ref>, ինչպես նաև ռազմական և ֆինանսկաան օգնություն ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիայի, Սաուդյան Արաբիայի կողմից։<ref name="Oily">{{cite news|title=The Oily Americans|date=Mayմայիսի 13, 2003|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,450997-92,00.html|work=[[Time (magazine)]]|accessdate=2008 թ․ հուլիսի 8|first1=Donald L.|last1=Barlett|first2=James B.|last2=Steele}}</ref><ref name="Brzezinski">{{cite web|url=http://www.gwu.edu/~nsarchiv/coldwar/interviews/episode-17/brzezinski1.html|title=Interview with Dr. Zbigniew Brzezinski-(13/6/97).|publisher=|accessdate=Octoberհոկտեմբերի 2, 2014}}</ref><ref name="Wilson">{{cite web|url=http://www.independent.co.uk/news/obituaries/charlie-wilson-congressman-whose-support-for-the-mujahideen-helped-force-the-soviet-union-out-of-afghanistan-1898180.html|title=Charlie Wilson: Congressman whose support for the mujahideen helped force the Soviet Union out of Afghanistan|work=The Independent|accessdate=Octoberհոկտեմբերի 2, 2014}}</ref> Թեհրանյան ությակը աջակցություն էր ստանում Իրանի կողմից։
 
== Նախապատմություն ==
{{հիմնական|Ամինի պալատի գրոհ}}
[[File:Evstafiev-40th army HQ-Amin-palace-Kabul.jpg|thumb|200px|left|Ամինի նստավայրը, «Թաջ-Բեկ» պալատը]]
Դեկտեմբերի 27-ին, ԽՍՀՄ հատուկ նշանակության ուժերը ներխուժեցին Ամինի պալատ, օպերացիան տևեց 40 րոպե, որի ընթացքում Ամինը սպանվել է։ Ըստ «Պրավդա» հրապարակած թերթի պաշտոնական վարկածի` «բարձրացած ժողովրդական զայրույթի արդյունքում Ամինը իր համախոհների հետ կանգնեց արդար ժողովրդական դատի առջև ժողովրդական դատարանի արդար էր մահապատժի ենթարկվեց»: <ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/russia/newsid_4093000/4093515.stm Андрей Остальский. Афганский симптом] {{V|19|10|2012}}</ref>.
 
Բացի հիմնական օբյեկտիվ փակվեցին վերահսկողությանտակ առնվեցին Քաբուլում ռազմական կայազորի զինվորական բաժինները, ռադիո-հեռուստատեսային կենտրոնը, անվտանգության և ներքին գործերի նախարարությունը, դրանով իսկ հատուկ ուժերը ապահովեցին իրենց առջեւ դրված խնդիրները կատարումը։ Պետք է նշել, որ երկրորդ ամենակարեւոր վայրը, աֆղանական բանակի գլխավոր շտաբի համալիր շենքը գրավվել է 7-րդ պարաշուտո-դեսանտային վաշտը։ Աֆղանական բանակի Գլխավոր շտաբ ղեկավարում էր [[Մուհամեդ Յակուբ]]ը, Ամինի հավատարիմ բարեկամը, որը ավարտել է Ռյազանի օդադեսանտային հրամանատարության դպրոց։
 
Օպերացիայի հաջողության համար անհրաժեշտ էր չեզոքացնել նրան, քանի որ նա կարող էր հրաման տալ աֆղանական բանակին` զինված դիմադրության։ Չեզոքացնել Հակուբին հանձնարարվել է 103-րդ գվարդիայի հրամանատար, գեներալ Իվան Ռևբչենկոյին։ ընդ որում, խնդիրը դրված էր պաշտպանության նախարար մարշալ ուստինովի և ԿԳԲ նախագահ Անդրոպովի կողմից։ Անմիջապես «Շտորմ-333» օպերացիայից առաջ Ռևբչենկոն հակուտ ընրված սպաների` Լագովսկի եղբայրների հետ, գնացին ընդունելության Յակուբի մոտ, խորհրդային բանակի տեղակայման վայրերը հստակեցնելու պատրվակով։ Սպաների խումբը Ռևբչենկոյի գլխավորությամբ չեզոքացրեցին Յակուբին հնարավորություն չտալով նրան կապվել աֆղանական բանակի ստորաբաժանումների հետ։
 
Նրա կաբինետում կար ռադիոկայան բանակի հետ անմիջական կապի համար։ Ռևբչենկոյի խումբը մնաց Յակուբի գրասենյակում 40 րոպե, քանի որ 7-րդ պարաշուտո-դեսանտային վաշտը ժամանեց ուշացումով։ Նրանցից առաջ հատուկկ ջոկատը ոչնչացրել էր պահակներին, և նրանց շարքում կային 2 վիրավոր։ Մեկ ժամվա ընթացքում դեսանտայինները գրավեցին ամբողջ շենքը։
 
27 դեկտեմբերի գիշերը [[Բաբրակ Կարմալ]]ը ժամանեց Բագրամից Քաբուլ։ Քաբուլի ռադիոն հաղորդեց նրա կոչը աֆղան ժողովրդին, որը հռչակում է «հեղափոխության երկրորդ փուլը»: