«Յուջին Նայդա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 28 բայտ ,  6 տարի առաջ
չ
վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ը: → ը։ (28)
չ (վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ը: → ը։ (28))
{{Տեղեկաքարտ Գիտնական}}
'''Յուջին Նայդա''' ({{lang-en|Eugene Nida}}, [[նոյեմբերի 11]], [[1994]], [[Օկլահոմա Սիթի]], [[ԱՄՆ]] - [[օգոստոսի 25]], [[2011]], [[Մադրիդ]], [[Իսպանիա]]), ամերիկացի լեզվաբան, ով ստեղծել է [[Աստվածաշունչ|Աստվածաշնչի]] թարգմանության դինամիկ համարժեքության տեսությունը:տեսությունը։ Նա թարգմանության տեսության հիմանդիրներից մեկն էր:էր։
 
== Կենսագրություն ==
Նայդան ծնվել է [[Օկլահոմա|Օկլահոմայի]] Օկլահոմա Սիթի քաղաքում 1914 թվականի նոյեմբերի 25-ին:ին։ Քրիստոնյա է դարձել երիտասարդ տարիքում, երբ խորանի մոտ «ընդունեց Աստծուն որպես իր Փրկիչ»<ref>Bankson, Benjamin A. "New Facts in Translations." ''Bible Society Record''. February 1969, p. 26.</ref>: Նա ավարտել է [[Կալիֆոռնիայի համալսարան|Կալիֆորնիայի համալսարան]]ը [[1936]] թվականին:թվականին։ Ավարտելուց հետո մասնակցել է Վիկլիֆ ճամբարին, որտեղ ուսուցանվում էր թարգմանության տեսություն:տեսություն։ Նա կարճ ժամանակով աշխատել է [[Մեքսիկա]]յի [[Չիուաուա (նահանգ)|Չիուաուա]] նահանգում [[Տարահումարա]] հնդկացիների հետ, մինչև որ անկանոն սնվելու և ծովի մակարդակից չափազանց բարձր լինելու պատճառով առողջական խնդիրներ ունեցավ և ստիպված էր հեռանալ։ Այս ընթացքում Նայդան դարձավ «[[Վիկլիֆ Աստվածաշնչի Թարգմանիչներ]]» կազմակերպության հիմնադիր անդամներից մեկը։ Այդ կազմակերպությունը կապ էր հաստատում [[Լեզվաբանության ամառային ինստիտուտ]]ի հետ:հետ։
 
Վիկլիֆը շատ հաճախ առնչվում է Քրիստոնեության Բողոքականություն ճյուղի հետ:հետ։ Ներկայումս աշխարհի վաթսուն երկրներում կան Վիկլիֆի ավելի քան հարյուր կազմակերպություններ<ref name="WycliffeMain">{{cite web|url= http://wycliffe.net/ |title=Wycliffe Global Alliance |accessdate=20 November 2014}}</ref>։
 
Նայդան [[Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարան]]ում դասընթացներ է անցել 1939 թվականին:թվականին։ Նա ստացել է հունարեն Նոր Կտակարանի մագիստրոսի աստիճան:աստիճան։ Այդ նույն տարում նա դարձավ Կալիֆորնիայի նահանգի Սանտա Անա քաղաքի Քալվրի եկեղեցու ժամանակավոր քահանան՝ դրա հիմնադիր քահանայի հրաժարականից հետո :<ref>[http://calvarylife.org/75/1930/missions_ministry.html Calvary Church of Santa Ana, CA, previous pastors]</ref> 1943 թվականին Նայդան ստացավ լեզվաբանության գիտության թեկնածուի աստիճան [[Միչիգանի համալսարան]]ի կողմից:կողմից։ Նա ձեռնադրվեց որպես մկրտող քահանա:քահանա։ Նա ամուսնացավ Ալֆեա Լուսիլ Սփռագի հետ, ով մահացավ 1993 թվականին:թվականին։ 1997 թվականին նա ամուսնացավ Մարիա Ելենա Ֆերնանդես-Միրանդայի հետ, ով իրավաբան էր և դիվանագետ:դիվանագետ։ Նայդան ծառայությունից հեռացավ 1980-ականների սկզբին, չնայած նա շարունակեց դասընթացներ ներկայացնել աշխարհի բոլոր համալսարաններում:համալսարաններում։ Ապրում էր Իսպանիայի Մադրիդ քաղաքում և [[Բելգիա]]յի [[Բրյուսել]] քաղաքում Մահացել է 2011 թվականի օգոստոսի 25-ին Մադրիդում 96 տարեկանում:տարեկանում։<ref name=nyto>http://www.nytimes.com/2011/09/04/us/04nida.html?_r=0 retrieved Mar 17, 2015</ref>
 
== Գործունեություն ==
Սկսել է իր գործունեությունը 1943 թվականին որպես [[լեզվաբան]]՝ հիմնադրելով «[[Աստվածաշնչյան Ամերիկյան Հասարակություն]]» կազմակերպությունը:կազմակերպությունը։ Նայդան մեծ ներդրում ուներ [[Վատիկան]]ի և «[[Աստվածաշնչյան Միացյալ Հասարակություններ]]» կազմակերպության համագործակցության գործում, որի նպատակն էր ամբողջ աշխարհում թարգմանության միջոցով ստեղծել միջդավանային Աստվածաշնչեր:Աստվածաշնչեր։ Այս աշխատանքը սկսեց 1968 թվականին և իրականացվում էր ըստ Նայդայի գործնական համարժեքության սկզբունքի:սկզբունքի։
 
== Տեսություններ ==
Նայդան կարևոր ներդրում է ունեցել [[թարգմանության տեսության]] և [[Լեզվաբանություն|լեզվաբանության]] բնագավառում:բնագավառում։
Նրա՝ անգլերենի շարահյուսության ընդհանուր տեսություն վերնագրով թեկնածուական թեզը լեզվի առաջին մեծամասշտաբ վերլուծություն էր՝ ըստ անմիջական բաղադրիչների ({{lang-en|immediate constituent}}) տեսության:տեսության։ Շարահյուսությանը նվիրված նրա դասագիրքը՝ «Բառերի բնութագրական վերլուծությունը», ամերիկյան կառուցվածքաբանությանը նվիրված նշանավոր աշխատություն էր:էր։ Այն տասնամյակներ շարունակ պահպանեց իր արդիականությունը և դեռևս արժեքավոր է իր բազում օրինակներով և վարժություններով:վարժություններով։ Թարգմանությանը նվրիված նրա մեծագույն ավանդը եղել է դինամիկ համարժեքության ({{lang-en|dynamic equivalence}}) տեսությունը, որը նաև հայտնի է ֆունկցիոնալ համարժեքություն ({{lang-en|functional equivalence}}) անվամբ:անվամբ։ Առավել շատ տեղեկատվության համար տե՛ս «[[դինամիկ և ֆորմալ համարժեքություն]]» ({{lang-en|dynamic and formal equivalence}}): Նայդան նաև ստեղծել է [[բաղադրիչների վերլուծության]] ({{lang-en|componential analysis}}) տեխնիկան, որի համաձայն բառերը պետք է բաժանել բաղկացուցիչ մասերի, որի շնորհիվ կարելի է որոշել թարգմանության համարժեքությունը:Հաճախհամարժեքությունը։Հաճախ [[լեզվաբան]]ները դեմ են Նայդայի դինամիկ համարժեքության տեսությանը:տեսությանը։ Նրանք պնդում են,որ [[բնագիր տեքստ]]ը կարելի է հասկանալ՝ հաշվի առնելով բոլոր բառերը միասին, և իմաստը ամբողջական է միայն տեքստային մակարդակում, այսինքն առավել կարևորում են իմաստային համարժեքությունը:համարժեքությունը։ Այս տեսությունը թարգմանական համարժեքության այլ տեսությունների հետ միասին տեղ է գտել նրա «[[Համարժեքության սկզբունեներ]]» գրական ակնարկում,<ref>Nida, Eugene. “Principles of Correspondence”. ''The Translation Studies Reader''. Ed. Lawrence Venuti. NY: Routledge, 2004. 153-167</ref>, որում նա պնդում է, որ ոչ մի երկու լեզու նույնական չեն Համապատասխան նշաններին տրված են տարբեր իմաստներ, և այդ նշանները արտահայտություններում և նախադասություններում տարբեր կերպով են դասավորված Սա փաստում է, որ լեզունների մեջ չկա բացարձակ համարժեքություն Ուստի ամբողջապես ճշգրիտ թարգմանություններ չկան:չկան։ <ref>Nida, Ed. Venuti. p. 153</ref> Թեպետ թարգմանության ազդեցությունը կարող է մոտ լինել բնօրինակին, մանրամասնություններում չի կաող լինել բացարձակ նույնություն:նույնություն։
 
== Ծանոթագրություններ ==
167 013

edits