«Քեմալականություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ը: → ը։ (12)
չ (վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ը: → ը։ (12))
 
=== Հանրապետություն ===
'''Հանրապետականություն''' ({{lang-tr|Cumhuriyetçilik}}), [[Ժողովրդավարություն|ժողովրդավարական]] [[Հանրապետություն|հանտարեպատությանը]] իդեալական համակարգը որպես այլընտրանք [[Օսմանյան կայսրություն|օսմանյան]] [[Բացարձակ միապետություն|բացարձակ միապետությանը]]: Գերագույն իշխանության (նախագահ և մեջլիս) ընտրականության և հաշվետվության սկզբունքը:սկզբունքը։ Թուրքիան հանրապետություն է հռչակվել 1923 թվականին:թվականին։
 
=== Ազգայնականություն ===
[[Ազգայնականություն]] ({{lang-tr|Milliyetçilik}} [[միլլեթ]] բառից), իր քաղաքացիներին հայրենասաիրական և տիտղոսային ազգին նվիրվածության ոգով դաստիարակող [[Ազգային պետություն|ազգային պետության]] իդեալը:իդեալը։ Էթնիկականի և քաղաքացիական նույնականացումը:նույնականացումը։ Ազգայնականությանը առանձնահատուկ տեղ էր շնորհվում, այն դիտարկվում էր որպես ռեժիմի հիմնասյունը<ref name="Данилов">[http://www.ezid.ru/articles/any/2007_01_14_turks_nazi.html В. И. Данилов. Метаморфозы турецкого национализма]// Ближний Восток и современность. Сборник статей (выпуск девятый). М., 2000, стр. 20-35</ref>: Աթաթուրքի ազգայնականությունը յուրահատուկ առանձնահատկություն ուներ համեմատած երիտթուրքերի ազգայնականության հետ:հետ։ Աթաթուրքի ազգայնականությունը, որի նշման համար նախըտրվում էր «միլլեթչիլիկ» («միլլեթ»՝ «ազգ» բառից), նախկին՝ «թյուրքչյուլյուք» («թյուրքականություն») բառի փոխարեն, հեռանում էր ռասայական ազգայնականությունից և պանթյուրքիզմից, և հասկացվում էր Աթաթուրքի կողմից ֆրանսիական տեսակով՝ որպես Թուրքիայի Հանրապետության սահմաններում քաղաքական ազգության գաղափարախոսություն (այլ ոչ թե թյուրքական էթնիկ ազգության, ինչպես դա լինում է սովորաբար պանթյուրքիստների մոտ): Աթաթուրքը ազգը դիտարկում էր որպես բոլոր քաղաքացիներին, այլ ոչ միայն էթնիկ թյուրքերին, ընդկգրող ամբողջություն, սակայն թուրքական էթնիկ ինքնագիտակցության հիման վրա, այսինքն՝ ոչ թյուրքերին հարկավոր էր դաստիարակել այդ ինքնագիտակցության, ինչնէ տվյալ պարագայում՝ ձուլման եղանակով<ref>[http://www.ia-centr.ru/expert/1269/ Юлия Кудряшова: Турецкий опыт для Казахстана]</ref>: Սակայն նորագույն պատմությունում թուքրական ազգայնականությանը լուրջ խնդրի առաջ է կանգնեցրել քրդական անջատվողականությունը<ref>[http://geopolitica.ru/Articles/821 Քեմալական եվրասիականությունը՝ քաղաքական նոր դիսկուրս Թուրքիայում]</ref>:
 
Ազգի չափորոշիչներն են՝ ընդհանուր քաղաքացիությունը, ընդհանուր լեզուն, ընդհանուր տարածքը, ընդհանուր ծագումը, ընդհանուր պատմությունը և ընդհանուր մտածելակերպը:մտածելակերպը։
 
=== Ժողովուրդ ===
'''ժողովրդայնություն''' ({{lang-tr|Halkçılık}}), պայքար դասակարգային անհավասարության և դասային արտանոությունների դեմ:դեմ։ Ազգայնականության հետ է կապված [[Թուրքիայի հասարակություն|թուրքական հասարակույթան]] միասնականությունը և դրա մեջ [[միժդասակարգային համերշխություն]]ը, ինչպես նաև ժողովրդի և Թուրքիայի խորհրդարանի որպես դրա ներկայացուցչի [[սուվերենություն]]ը (գերագույն իշխանության) հռչակող «ժողովրդականության» սկզբունքը,<ref>[http://www.middleeast.org.ua/research/turkey8.htm, В. И. Данилов. Метаморфозы турецкого национализма]// Ближний Восток и современность. Сборник статей (выпуск девятый). М., 2000, стр. 20-35</ref>:
 
=== Լաիցիզմ ===
[[լաիցիզմ]], [[աշխարհականություն]] ({{lang-tr|Laiklik}}), պետության աշխարհիկ բնույթ և պետության ու կրոնի տարանջատումը:տարանջատումը։ Քեմալի առաջաին ձևափոխությունների մեկն էր [[շարիաթ]]ի չեղարկումը:չեղարկումը։ Հետո արգելվել է կրոնական կրթությունը, իսկ բոլոր դպրոցները ենթարկել են Լուսավորության նախարարությանը:նախարարությանը։ Ժամանակակից Թուրքիայիում այդ սկզբունքը արտացոլվում է իսլամամետ կողմնորոշության դատական հետապնդության հռչակման տեսքով<ref>[http://web.archive.org/web/20080403033046/http://www.expert.ru/articles/2008/04/01/tur_pravpart/ Кемализм высшей пробы]</ref>:
 
=== Պետական կարգավոում ===
[[Էտատիզմ]], վեհապետություն ({{lang-tr|Devletçilik}}՝ {{lang-tr|Devlet}} «[[պետություն]]» բառից), պետական առաջնային դերով խառը տնտեսության կառուցումը:կառուցումը։ Փաստացի դա արդյունք էր դառնում մանր մասնավոր հատվածի պահպանմամբ տնտեսության [[Ազգայնացում|ազգայնացմանը]]:
 
=== Հեղափոխություն ===
'''Հեղափոխականություն''' ({{lang-tr|İnkılapçılık}}), [[վեստերնիզացիա]]յի և [[Ավանդական հասարակություն|ավանդական հասարակության]] մնացուկների հետ պայքարի, [[առաջընթաց]]ի վրա հենման և [[Լուսավորություն|լուսավորության]] ուղղություն<ref>[http://web.archive.org/web/20050407002425/http://turkolog.narod.ru/info/turk-32.pdf Мухаметдинов Р. Ф. Зарождение и эволюция тюркизма. Казань, 1994, стр. 154 слл]</ref><ref>[http://www.middleeast.org.ua/research/turkey8.htm В. И. Данилов. Метаморфозы турецкого национализма]// Ближний Восток и современность. Сборник статей (выпуск девятый). М., 2000, стр. 20-35</ref><ref>[http://ippk.edu.mhost.ru/elibrary/elibrary/autors/aut_01/aut_01_06.htm ДОБАЕВ И. П. ИСЛАМСКИЙ РАДИКАЛИЗМ: ГЕНЕЗИС, ЭВОЛЮЦИЯ, ПРАКТИКА]//Ростов-н-Д., 2003.</ref>:
 
Վեստերնիզացիայի վառ օրինակներ են դարձել [[թուրքերեն]]ի լատինատառացումը և կանանց [[ընտրական իրավունքներ]]ի շնորհումը:շնորհումը։
 
== Ծանոթագրություններ ==
144 973

edits