«R (ծրագրավորման լեզու)»–ի խմբագրումների տարբերություն

մանր-մունր, փոխարինվեց: → (16) oգտվելով ԱՎԲ
(մանր-մունր, փոխարինվեց: → (16) oգտվելով ԱՎԲ)
| ներշնչված = [[S (ծրագրավորման լեզու)|S]]
}}
'''R''', տվյալների վիճակագրական մշակման և համապատասխան գծապատկերների կառուցման համար նախատեսված [[ծրագրավորման լեզու]]։ Բացի այդ, այն բաց ծրագրային համակարգ է GNU-ի շրջանակներում<ref name="GNU R">{{cite web | url=http://directory.fsf.org/project/gnur/ | publisher=Free Software Foundation (FSF) Free Software Directory|title=GNU R |date=19 July 2010|accessdate=13 November 2012}}</ref><ref name="R Project">{{cite web | author=R Project|date=n.d.|url=http://www.r-project.org/about.html | title=What is R? | accessdate=2009-04-28}}</ref> մաթեմատիկական տարբեր հաշվարկների իրականացման համար։ Հարցումները, տվյալներ մշակողների քննարկումները և տվյալների բազաների գիտական գրականության ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ R-ի հանրաճանաչությունը վերջին տարիների ընթացքում էականորեն աճել է։
 
R-ը S ծրագրավորման լեզվի ընդլայնումն է<ref>{{cite journal|url=http://r.cs.purdue.edu/pub/ecoop12.pdf|title=Evaluating the design of the R language: objects and functions for data analysis|first1=Frances|last1=Morandat|first2=Brandon|last2=Hill|journal=[http://dl.acm.org/citation.cfm?id=2367172 ECOOP'12 Proceedings of the 26th European conference on Object-Oriented Programming]|year=2012}}</ref>։ S-ը ստեղծել է Ջոն Չեմբերսը (John Chambers)` Bell Labs-ում։
 
R-ը ստեղծել են Նոր Զելանդիայի Օկլանդ համալսարանի վիճակագրության ֆակուլտետի աշխատակիցներ Ռոս Այհեկը և Ռոբերտ Ջենտլմենը<ref>{{cite web | url=http://myprofile.cos.com/rgentleman | title=Individual Expertise profile of Robert Gentleman | last=Gentleman|first=Robert|date=9 December 2006|accessdate=2009-07-20|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110723215206/http://myprofile.cos.com/rgentleman|archivedate=23 July 2011}}</ref>։ R անվանումը ստացվել է նրանց անունների սկզբնատառերից։ Լեզվի մշակումով այժմ զբաղվում է ''R-ի մշակման հիմնական թիմը'' ({{lang-en |R Development Core Team}}), որի անդամներից է նաև Չեմբերսը։ R-ը GNU պրոյեկտ է<ref>{{cite web | url=http://directory.fsf.org/project/gnur/ | publisher=Free Software Foundation (FSF) Free Software Directory|titlename="GNU R |date=19 July 2010|accessdate=13 November 2012}}<"/ref><ref>{{cite web | authorname="R Project|date=n.d.|url=http:"//www.r-project.org/about.html | title=What is R? | accessdate=2009-04-28}}</ref>, և [[ելակետային կոդ]]ը գրվել է [[C (ծրագրավորման լեզու)|C]], [[Fortran (ծրագրավորման լեզու)|Fortran]] և R լեզուներով<ref>{{cite web | author="Wrathematics"|url=http://librestats.com/2011/08/27/how-much-of-r-is-written-in-r/ | title=How Much of R Is Written in R | date=27 August 2011|accessdate=2011-12-01|publisher=librestats}}</ref>։ Այն անվճար հասանելի է [[GNU ընդհանուր հանրային արտոնագիր|GNU ընդհանուր հանրային արտոնագրի]] (''{{lang-en|GNU General Public License}}'') միջոցով, և տարբեր [[օպերացիոն համակարգ]]երի համար ապահովվում են [[Կոմպիլյացիա (ծրագրավորում)|նախակոմպիլացված]] բինար տարբերակները։ R-ում օգտագործվում է [[հրամանային տողի միջավայր]], չնայած որ գոյություն ունեն նաև մի քանի գրաֆիկական միջավայրեր, օրինակ ''R Commander'', ''RKWard'', ''RStudio'', ''Weka'', ''Rapid Miner'', ''KNIME'' , ինչպես նաև [[Microsoft Office|Microsoft Office օֆիսային ծրագրերին]] ինտեգրվելու միջոցներ։ Բացի այդ, տարբեր [[տեքստային խմբագրիչ|տեքստային]] և [[կոդային խմբագրիչ|կոդային]] խմբագրիչներում նախատեսված են հատուկ ռեժիմներ R-ի հետ աշխատելու համար։
 
== Յուրահատկություններ ==
== Առավելություններ և թերություններ ==
=== Առավելություններ ===
* R ազատ տարածվող ծրագրային համակարգ է։ Յուրաքանչյուր մարդ կարող է այն ներբեռնել http://www.rproject.org կայքից։
* Բավականին հեշտ է տեղդրվում Windows, MacOS, Linux օպերացիոն համակարգերի վրա։
* R-ի բազային փաթեթը շատ քիչ տեղ է զբաղեցնում կոշտ սկավառակի վրա և ներառում է վիճակագրական վերլուծության համար անհրաժեշտ բոլոր ֆունկցիաները։
* Ավելի լուրջ աշխատանքի համար միշտ հնարավոր է ավելացնել լրացուցիչ օգտակար փաթեթներ։
* Ներկայումս մշակված են բազմաթիվ փաթեթներ, որոնք կիրառվում են գիտության գրեթե բոլոր ոլորտներում, որտեղ օգտագործվում է վիճակագրություն։
* Հնարավոր է աշխատել մեծ զանգվածային տվյալների հետ (մի քանի հարյուր հազար ուսումնասիրություններ)։
* Օգնության և հուշումների ներդրված համակարգ։
* Լավ գրաֆիկական հնարավորություններ հետազոտությունների արդյունքները ցուցադրելու համար։
* Անհրաժեշտ ֆունկցիաների ինքնուրույն ստեղծման հնարավորություն։
* R-ի վերաբերյալ կա բավականին շատ անվճար գրականություն։
 
=== Թերություններ ===
* Ի տարբերություն այլ կոմերցիոն լեզուների, R-ը չունի գրաֆիկական աշխատանքային միջավայր։ Նրա միջավայրը հրամանային տողի միջավայրն է, այսինքն պետք է իմանալ անհրաժեշտ ֆունկցիաները և լեզվի ծրագրային շարահյուսությունը։
* Չկա կոմերցիոն ապահովում (բայց գոյություն ունի միջազգային համակարգ՝ նորությունները տարածելու համար)։
* Հայերեն լեզվով գրականություն չկա։
 
== Առևտրայնացում ==
 
== CRAN ==
R-ը և նրա լրացուցիչ փաթեթները տարածված են CRAN-ի (''Comprehensive R Archive Network'') միջոցով։ Ներկայումս աշխարհում հասանելի է CRAN 60 հայելի։ Գլխավոր հայելին գտնվում է Վիեննայում։
 
== R ինֆորմացիոն տեղեկագիր ==
Տարեկան երկու երեք անգամ լույս է տեսնում և ազատ տարածվում է R Journal տեղեկատվական տեղեկագիրը<ref>[http://journal.r-project.org/ R Journal]</ref>։ Այն տեղեկություններ է պարունակում տվյալների վիճակագրական վերլուծության և մշակման մասին։ 2001 թվականի հունվարից 2008 թվականի հոկտեմբերը լույս է տեսել որպես ''R News'' տեղեկագիր<ref>[http://cran.r-project.org/doc/Rnews/ CRAN: R News]</ref>։
 
== Կոնֆերանսներ ==
274 658

edits