«Սկոպիե»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 12 774 բայտ ,  4 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
| կայք = http://www.skopje.gov.mk
}}
'''Սկոպյե''' ({{lang-mk|Скопје}} {{IPA|[ˈskɔpjɛ]}}, {{lang-sr|Скопље}}, {{lang-bg|Скопие}}, {{lang-tr|Üsküp}}, {{lang-ota|وسکوب}}), [[Մակեդոնիա|Մակեդոնիայի Հանրապետության]] մայրաքաղաք: Այն ձեւավորում է 10 շրջաններից բաղկացած անկախ վարչական միավոր:
 
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմել է 850 000 մարդ, որոնցից 65%-ը [[մակեդոնացիներ]] են, 27%-ը՝ [[ալբանացիներ]]: Քաղաքում բնակվում են նաև սլավոնական այլ ժողովուրդների ներկայացուցիչներ՝ [[սերբեր]], [[բոսնիացիներ]], [[խորվաթներ]], [[բուլղարացիներ]] և այլոք:
'''Սկոպյեն''' ([[մակեդոներեն]]՝ ''Скопје'') [[Մակեդոնիա]]յի մայրաքաղաքն է։
 
Գտնվում է Մակեդոնիայի հյուսիսում, [[Սերբիա]]յի հետ սահմանից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա, [[Վարդար]] գետի ափին, հովտում, որը շրջապատված է լեռնաշղթաներով:
{{geo-stub}}
{{Եվրոպական երկրների մայրաքաղաքներ}}
 
Քաղաքում առկա էեն անտիկ կառույցներ, ինչպես նաև թուրքական տիրապետության ժամանակաշրջանի կառույցներ: Քաղաքն ուժգին տուժել է [[1963]] թվականի [[երկրաշարժ]]ից, այնուհետև վերականգնվել ճապոնական ճարտարապետ [[Տանգե]]յի ղեկավարության տակ: [[2010]] թվականից իրականացվում է քաղաքային կենտրոնը վերակառուցելու «Սկոպյե-2014» պետական նախագիծը, որը հաճախ հասարակության մեջ հակասությունների պատճառ է դառնում<ref>{{cite web| author=| date=| url=http://rus.azattyq.org/content/scopje-kitsch-renewal-statues/25187999.html| title=Реконструкция или китч? «Скопье-2014» вызывает споры| publisher=// rus.azattyq.org| accessdate=2014-2-24}}</ref>:
 
==Պատմություն==
Սկոպյե քաղաքի մասին առաջին անգամ հիշատակել է [[Կլավդիոս Պտղոմեոս]]ը «Սկուպի» անտիկ անվան տակ: Քաղաքը ձևավորվում է մ.թ.ա. III դարում, իսկ մ.թ.ա. 164 թվականին հայտնվում [[Հռոմ]]ի տիրապետության տակ և դառնում Մյոզիա նահանգի կենտրոնը: Մ.թ. 84 կամ 85 թվականին կայսր [[Դոմիցիանոս]]ը այստեղ հիմնել է Փլավիա Աելիա Սկուպի գաղութը, որը հետագայում դառնում է խոշոր քաղաք:
 
==Ճարտարապետություն==
* Վարդար գետի վրայով անցնող քարե կամուրջը համարվում է Սկոպյե քաղաքի խորհրդանիշը: Կառուցվել է XV դարում:
* Սկոպյե Ամրոցը ({{lang-mk|Скопско Кале}}, {{lang-tr|Kale}} — «ամրոց» բառից), գտնվում է Վարդար գետի ձախ ափի մոտ:
* XIX դարում կառուցված ուղղափառ եկեղեցին:
* Դաութ Փաշայի թուրքական բաղնիքը:
* Սուրբ Կլիմենտ Օրիդսկի մայր տաճար, որի օծման արարողությունը տեղի է ունեցել 1990 թվականին:
* Հազարամյակի խաչ
 
==Վարչական բաժանում==
Սկոպյե քաղաքում ձևավորվել են 10 քաղաքային համայնքներ: Բնակիչների թվով ամենամեծը Գազի Բաբա համայնքն է (72 617 բնակիչ), ամենափոքրը՝ Շուտո-Օրիզարի (20 800 բնակիչ): Տարածքով ամենամեծը Սարայ համայնքն է (229 կմ²), ամենափոքրը՝ Չաիր (3,5): Շուտո-Օրիզարի համայնքը հիմնականում բաղկացած է գնչուներից:
 
[[Պատկեր:Skopje administrative division numbered1.png|right|280px]]
{| cellpadding="5"
|- valign="top"
|
# [[Պատկեր:Coat of arms of Centar Municipality, Macedonia.svg|20px]] [[Ցենտար (համայնք)|Ցենտար]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Gazi Baba Municipality.svg|20px]] [[Գազի Բաբա (համայնք)|Գազի Բաբա]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Aerodrom Municipality, 2012-present.svg|20px]] [[Աերոդրոմ (համայնք, Սկոպյե)|Աերոդրոմ]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Čair Municipality.svg|20px]] [[Չաիր (Սկոպյե)|Չաիր]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Kisela Voda Municipality.png|20px]] [[Կիսելա-Վոդա (համայնք)| Կիսելա-Վոդա]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Butel Municipality.svg|20px]] [[Բուտել (համայնք)|Բուտել]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Šuto Orizari Municipality.svg|20px]] [[Շուտո-Օրիզարի (համայնք)|Շուտո-Օրիզարի]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Karpoš Municipality.svg|20px]] [[Կարպոշ (համայնք)|Կարպոշ]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Ǵorče Petrov Municipality.svg|20px]] [[Գյորչե-Պետրով (համայնք)|Գյորչե-Պետրով]]
# [[Պատկեր:Coat of arms of Saraj Municipality.svg|20px]] [[Սարայ (համայնք)|Սարայ]]
|}
 
==Կլիմա==
{{Եղանակի Աղյուսակ
|location= Սկոպյե
|metric first= y
|single line= y
|Jan record high C = 18.7
|Feb record high C = 24.2
|Mar record high C = 28.8
|Apr record high C = 32.4
|May record high C = 35.2
|Jun record high C = 41.1
|Jul record high C = 42.8
|Aug record high C = 43.2
|Sep record high C = 37.0
|Oct record high C = 33.9
|Nov record high C = 28.2
|Dec record high C = 22.1
|year record high C = 43.2
|Jan high C= 4.5
|Feb high C= 8.3
|Mar high C= 14.0
|Apr high C= 19.1
|May high C= 24.4
|Jun high C= 28.8
|Jul high C= 31.4
|Aug high C= 31.5
|Sep high C= 26.5
|Oct high C= 19.8
|Nov high C= 11.5
|Dec high C= 5.5
|year high C= 18.8
|Jan mean C = 0.1
|Feb mean C = 2.6
|Mar mean C = 7.6
|Apr mean C = 12.1
|May mean C = 17.3
|Jun mean C = 21.5
|Jul mean C = 23.8
|Aug mean C = 23.8
|Sep mean C = 18.8
|Oct mean C = 13.1
|Nov mean C = 6.5
|Dec mean C = 1.7
|year mean C = 12.4
|Jan low C= -3.8
|Feb low C= -2.3
|Mar low C= 1.6
|Apr low C= 5.4
|May low C= 10.0
|Jun low C= 13.7
|Jul low C= 15.8
|Aug low C= 15.7
|Sep low C= 11.6
|Oct low C= 7.2
|Nov low C= 1.8
|Dec low C= -1.8
|year low C= 6.2
|Jan record low C = -25.6
|Feb record low C = -21.8
|Mar record low C = -10.8
|Apr record low C = -5.8
|May record low C = -1.0
|Jun record low C = 3.0
|Jul record low C = 7.0
|Aug record low C = 7.0
|Sep record low C = -2.0
|Oct record low C = -6.4
|Nov record low C = -12.2
|Dec record low C = -22.9
|year record low C = -25.6
|precipitation colour=green
|Jan precipitation mm= 30
|Feb precipitation mm= 29
|Mar precipitation mm= 38
|Apr precipitation mm= 40
|May precipitation mm= 43
|Jun precipitation mm= 54
|Jul precipitation mm= 38
|Aug precipitation mm= 36
|Sep precipitation mm= 34
|Oct precipitation mm= 49
|Nov precipitation mm= 45
|Dec precipitation mm= 48
|year precipitation mm= 483
|humidity colour = green
|Jan humidity= 83
|Feb humidity= 75
|Mar humidity= 68
|Apr humidity= 66
|May humidity= 66
|Jun humidity= 61
|Jul humidity= 56
|Aug humidity= 56
|Sep humidity= 63
|Oct humidity= 74
|Nov humidity= 82
|Dec humidity= 85
|year humidity= 70
|Jan precipitation days= 10
|Feb precipitation days= 9
|Mar precipitation days= 10
|Apr precipitation days= 10
|May precipitation days= 11
|Jun precipitation days= 10
|Jul precipitation days= 7
|Aug precipitation days= 6
|Sep precipitation days= 6
|Oct precipitation days= 7
|Nov precipitation days= 9
|Dec precipitation days= 11
|Jan snow days = 5
|Feb snow days = 5
|Mar snow days = 3
|Apr snow days = 0.2
|May snow days = 0
|Jun snow days = 0
|Jul snow days = 0
|Aug snow days = 0
|Sep snow days = 0
|Oct snow days = 0.1
|Nov snow days = 2
|Dec snow days = 5
|year snow days = 20
|Jan sun = 86.9
|Feb sun = 112.5
|Mar sun = 161.1
|Apr sun = 198.4
|May sun = 245.2
|Jun sun = 276.3
|Jul sun = 323.0
|Aug sun = 305.4
|Sep sun = 247.5
|Oct sun = 188.2
|Nov sun = 114.8
|Dec sun = 79.6
|year sun = 2338.9
|source 1=Pogoda.ru.net,<ref>{{cite web
| url = http://pogoda.ru.net/climate2/13586.htm
| title = Skopje Climate
| publisher = pogoda.ru.net
| accessdate = 11 November 2012}}</ref> [[World Meteorological Organization]] (precipitation days)<ref name=WMO>
{{cite web
| url = http://worldweather.wmo.int/090/c00199.htm
| title = World Weather Information Service – Skopje
| publisher = World Meteorological Organization
| accessdate = 11 November 2012
}}</ref>
|source 2 = [[NOAA]] (sun, 1961–1990)<ref name=HKO>{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/MC/13591.TXT
| title = Climatological Information for Skopje, Macedonia
| publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| accessdate = 10 December 2013}}</ref>
|date=July 2012
}}
 
== Պատկերասրահ ==
{|class="graytable" style="text-align:center"
|+
 
|width="25%"|[[Պատկեր:Жежок ден во Скопје.jpg|center|220px]]
|width="25%"|[[Պատկեր:National Artgallery of Republic of Macedonia (Skopje).JPG|center|220px]]
|width="25%"|[[Պատկեր:Skopje X41.JPG|center|245px]]
|width="25%"|[[Պատկեր:KaleFortress-Skopje2.JPG|center|220px]]
|-
|[[Քարե կամուրջ (Սկոպյե)|Քարե կամուրջ]]
|Դաութ Փաշայի թուրքական բաղնիք
|Մակեդոնիա հրապարակ
|Սկոպյե Ամրոց
|}
 
==Քույր-քաղաքներ==
Սկոպյեն ունի 17 քույր-քաղաքներ.<ref>{{cite web| author=| date=| url=http://www.skopje.gov.mk/EN/DesktopDefault.aspx?tabindex=0&tabid=69| title=Skopje Sister cities| publisher=// skopje.gov.mk| accessdate=2014-1-22}}</ref>
 
{|
|-valign="top"
|
* {{Դրոշ|Մեծ Բրիտանիա}} [[Բրեդֆորդ]], Մեծ Բրիտանիա, 1961 թվականից
* {{Դրոշ|Ֆրանսիա}} [[Դիժոն]], Ֆրանսիա, 1961 թվականից<ref name = "Villes partenaires de Dijon">{{cite web|url=http://www.dijon.fr/relations-internationales!0-149-1/dijon-une-politique-renouvelee-a-l-international!1-586/ |title=Ville de Dijon – Dijon, une politique renouvelée à l'international |publisher=Dijon.fr |date= |accessdate=26 March 2013}}</ref><ref name = "Dijon Jumelages">{{cite web|url=http://www.dijon.fr/portail-de-lien!0-60/jumelages!10-14/ |title=Ville de Dijon – Jumelages |publisher=Dijon.fr |date= |accessdate=26 March 2013}}</ref>
* {{Դրոշ|Գերմանիա}} [[Դրեզդեն]], Գերմանիա, 1967 թվականից
* {{Դրոշ|ԱՄՆ}} [[Տեմպե (Արիզոնա)|Տեմպե]], ԱՄՆ, 1971 թվականից
* {{Դրոշ|Ֆրանսիա}} [[Ռուբե]], Ֆրանսիա, 1973 թվականից
|
* {{Դրոշ|Բելգիա}} [[Վարեմ]], Բելգիա, 1974 թվականից
* {{Դրոշ|Գերմանիա}} [[Նյուրնբերգ]], Գերմանիա, 1982 թվականից
* {{Դրոշ|Չինաստան}} [[Նանչան]], Չինաստան, 1985 թվականից<ref name="Nanchang twinnings">{{cite web|url=http://english.nc.gov.cn/aboutnanchang/sistercity/|title=Nanchang City and Sister Cities Intercommunion|accessdate=5 November 2013|work=Nanchang Municipal Party Committee of the CPC and Nanchang Municipal Government|publisher=Nanchang Economic Information Center|archiveurl=//web.archive.org/web/20130522211744/http://english.nc.gov.cn/aboutnanchang/sistercity/|archivedate=22 May 2013}}</ref>
* {{Դրոշ|Թուրքիա}} [[Մանիսա]], Թուրքիա, 1985 թվականից
|
* {{Դրոշ|Եգիպտոս}} [[Սուեզ]], Եգիպտոս, 1985 թվականից
* {{Դրոշ|ԱՄՆ}} [[Պիտսբուրգ]], ԱՄՆ, 2001 թվականից
* {{Դրոշ|Թուրքիա}} [[Ստամբուլ]], Թուրքիա, 2003 թվականից
* {{Դրոշ|Սլովենիա}} [[Լյուբլյանա]], Սլովենիա, 2007 թվականից<ref name="Ljubljana twinnings">{{cite web|url=http://www.ljubljana.si/si/ljubljana/pobratena-mesta-zdruzenja/|title=Medmestno in mednarodno sodelovanje|accessdate=27 July 2013|work=Mestna občina Ljubljana (Ljubljana City)|language=Slovenian}}</ref>
|
* {{Դրոշ|Չեռնոգորիա}} [[Պոդգորիցա]], Չեռնոգորիա, 2008 թվականից
* {{Դրոշ|Իսպանիա}} [[Սարագոսա]], Իսպանիա, 2008 թվականից
* {{Դրոշ|Խորվաթիա}} [[Զագրեբ]], Խորվաթիա, 2011 թվականից
* {{Դրոշ|Սերբիա}} [[Բելգրադ]], Սերբիա, 2012 թվականից<ref>[http://sitel.com.mk/dnevnik/makedonija/skopje-i-belgrad-se-zbratimija Скопје и Белград се збратимија]</ref>
|}
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
 
 
{{Եվրոպական երկրների մայրաքաղաքներ}}
[[Կատեգորիա:Մակեդոնիայի քաղաքներ]]
3142

edits