«Արյան դեղին աղ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Տեղեկաքարտ Նյութ
'''Արյան դեղին աղ''', [[կալիում]]ի ֆերոցիանիդ, K4[Fe(CN)6]-3H²O, երկարժեք [[երկաթ]]ի կոմպլեքսային միացություն, ֆերոցիանաջրածնական թթվի՝ H4[Fe(CN)6], [[կալիում]]ական [[աղ]]ը։ Բաց դեղին, դառնահամ [[բյուրեղ]]ներ են։ Խտությունը՝ 18800 [[կգ]]/մ³։ Լուծվում է ջրում (22,4%, 20°C-ում), չի լուծվում [[սպիրտ]]ում և եթերներում։ 100°C-ում կորցնում է [[բյուրեղ]]ա[[ջուր]]ը և դառնում [[սպիտակ]] խոնավածուծ [[փոշի]]։ Շիկացնելիս քայքայվում է՝ անջատելով [[ազոտ]]։ [[Օդ]]ում կայուն է և թունավոր չէ, սակայն թթուների առկայությամբ անջատում է ցիանա[[ջրածին]]։ Հնում ստանում էին [[սպանդանոց]]ային [[թափոն]]ների, օրինակ, արյան մշակումից (այստեղից էլ՝ Ա․ դ․ ա․ անվանումը), այժմ՝ քարածխի չոր թորման նյութերից։ Օգտագործվում է վերլուծական [[քիմիա]]յում՝ [[մետաղ]]ների որոշման, արդյունաբերության մեջ:
| պատկեր =Structure of potassium ferrocyanide.png
| պատկեր 3D = Potassium-ferrocyanide-trihydrate-sample.jpg
| պատկեր 2 = Potassium ferrocyanide.jpg
}}
'''Արյան դեղին աղ''' (''կալիումի ֆերոցիանիդ'', կալիումի (II) հեքսացիանոֆերատ, ), K<sub>4</sub>[Fe(CN)<sub>6</sub>]•3H<sub>2</sub>O, երկարժեք [[երկաթ]]ի [[Կոմպլեքս միացություններ|կոմպլեքսային միացություն]], ֆերոցիանաջրածնական թթվի՝ H<sub>4</sub>[Fe(CN)<sub>6</sub>], [[կալիում]]ական [[աղ]]ը։
 
== Հատկություններ ==
Բաց դեղին, դառնահամ [[բյուրեղ]]ներ են։ [[Խտություն]]ը՝ 18800 [[կգ]]/մ³։ Լուծվում է [[Ջուր|ջրում]] (22,4 %, 20°C-ում), չի լուծվում [[սպիրտ]]ում և [[եթերներ]]ում։ 100 °C-ում կորցնում է բյուրեղաջուրը և դառնում [[սպիտակ]] խոնավածուծ [[փոշի]]։
 
Շիկացնելիս քայքայվում է՝ անջատելով [[ազոտ]]։
 
::<math>{ Fe_2[Fe(CN)_6] \longrightarrow \ Fe_3C + 5C + 3N_2 + 12KCN }</math>
 
[[Օդ]]ում կայուն է և թունավոր չէ, սակայն [[թթուներ]]ի առկայությամբ անջատում է ցիանաջրածին։
 
== Ստացում ==
Հնում ստանում էին [[սպանդանոց]]ային [[թափոն]]ների, օրինակ, արյան մշակումից (այստեղից էլ՝ արյան դեղին աղ անվանումը),
 
::<math>{ 3Fe^{2+} + 6CN \longrightarrow \ Fe_2[Fe(CN)_6]}</math>
 
այժմ՝ [[Քարածուխ|քարածխի]] չոր թորման նյութերից։
 
::<math>{ Fe_2[Fe(CN)_6] + 12CN^- \longrightarrow \ 3Fe[Fe(CN)_6]^{-4}}</math>
 
== Կիրառում ==
Օգտագործվում է վերլուծական [[քիմիա]]յում՝ [[մետաղ]]ների որոշման, արդյունաբերության մեջ:
 
== Գրականություն ==
* {{cite book|title= General Chemistry|edition = 9η |chapter =|author= Ebbing D.D, Gammon S.D.
|editor= |year= 2008|publisher= Cengage Learning|pages= |url= |ISBN = 0618857486}}
* {{cite book |author= Housecroft C.E., Sharpe A. G. |title= Inorganic chemistry |year= 2005 |ISBN = 9780131755536 |publisher= Pearson Education Limited |edition = 3η }}
* {{cite book|title= Wine science: principles, practice, perception
|edition = 2η|chapter = |author= Jackson R. S.|editor= |year= 2000|publisher= Elsevier Inc.
|pages= |ISBN = 978-0-12-379062-0}}
* {{cite book |author= Mackay K.M., Mackay R.A., Henderson W. |title= Introduction to modern inorganic chemistry |year= 2002 |ISBN = 0748764208 |publisher= CRC Press |edition = 1η }}
* {{cite book |author= Mανουσάκης Γ.Ε. |title= Γενική και Ανόργανη Χημεία |year= 1994 |ISBN = 9603432725 |publisher= Αφοι Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη |edition = }} }}
* {{cite book |title= General Chemistry|edition = 3η |chapter = |author= Pauling L.|editor=
|year= 2003|publisher= Dover Publications Inc.|pages= |url=|ISBN = 9780486656229}}
* {{cite book |author= Tοσσίδης Ι. |title= Χημεία Ενώσεων Συναρμογής |year= 2001 |ISBN = 9789604317547 |publisher= Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη |edition = }}
* {{cite book |author= Wiberg E., Nils Wiberg N., Holleman A.F. |title= Inorganic chemistry |year= 2001 |ISBN = 0123526515 |publisher= Academic Press |edition = }}
 
== Արտաքին հղումներ ==
* {{ cite web | url = http://www.npi.gov.au/substances/cyanide/index.html | publisher = National Pollutant Inventory Australia | title = Cyanide (inorganic) compounds fact sheet }}
 
{{ՀՍՀ}}