«Զանգվածի ատոմական միավոր»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
'''Զանգվածի ատոմական միավոր''', ատոմների, մոլեկուլների և տարրական մասնիկների [[զանգված]]ի [[չափման միավոր]]։ Կրճատ նշանակվում է ''զ. ա. մ։մ'', միջազգային նշանակումը՝ ''u'' կամ դա (da, դալտոն)։ Մեկ զանգվածի ատոմական միավորը մոտավորապես հավասար է մեկ [[նուկլոն]]ի ([[պրոտոն]]ի կամ [[նեյտրոն]]ի) զանգվածին և սահմանվում է որպես հիմնական էներգետիկ մակարդակում գտնվող ածխածին-12 իզոտոպի զանգվածի մեկ տասներկուերորդ մասը<ref name="SI">{{SIbrochure8th|page=126}}</ref>։ Այն համարժեք է 1,660538921(73)×10<sup>−27</sup> կգ<ref name="CODATA">[http://physics.nist.gov/cgi-bin/cuu/Value?tukg Unified Atomic mass unit. Fundamental Physical Constants from NIST</ref>։
 
== Պատմություն ==
Մինչն 1961 թվականը [[քիմիա]]յում օգտագործվում Էր զանգվածի ''քիմիական ատոմական միավորը''՝ հավասար [[Թթվածին|թթվածնի]] [[ատոմ]]ի զանգվածի 1/16-ին։ [[Ֆիզիկա]]յում օգտագործվում Էր զանգվածի ''ֆիզիկական ատոմական միավորը''՝ հավասար թթվածնի ամենաթեթև կայուն [[իզոտոպ]]ի զանգվածի 1/16-ին։ Ատոմների և [[մոլեկուլ]]ների զանգվածի չափման համար 1961 թվականին սահմանվել է զանգվածի միասնական ատոմական միավոր, որը որոշվում է որպես [[ածխածին|ածխածնի]] С<sup>12</sup> իզոտոպի զանգվածի 1/12-ը ն հավասար է (1,66043±0,00031660538921(73)·10<sup>-24</sup> [[գրամ]]։
 
== Կապը այլ միավորների հետ ==
Զանգվածի ատոմական նոր միավորը 1,0003179 անգամ մեծ է ֆիզիկական ատոմական նախկին միավորից և շատ մոտ է քիմիական նախկին միավորին։ Զ․ ա․ մ․ Էներգետիկ միավորներով հավասար է 932,1 Մէվ։ [[Տարրական մասնիկների ֆիզիկա]]յում միավոր է ընդունված [[էլեկտրոնի զանգված]]ը, որը հավասար է 9,1091·1<sup>-28</sup> գրամ կամ 5,48610<sup>-4</sup> միասնական զ․ ա․ մ․։
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
 
{{ՀՍՀ|հոդված=Զանգվածի ատոմական միավորներ|հատոր=3|էջ=658|url=https://hy.wikisource.org/wiki/Էջ:Հայկական_Սովետական_Հանրագիտարան_(Soviet_Armenian_Encyclopedia)_3.djvu/658}}
8988

edits