Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

Ավելացվել է 5154 բայտ ,  4 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
| NFPA =
}}
'''Գլիցերին''', (1,2,3-տրիօքսիպրոպան, պրոպանտրիոլ-1,2,3), [[եռատոմ սպիրտներ]]ի պարզ ներկայացուցիչ։ներկայացուցիչ<ref>{{cite journal|last=Datta|first=Rasek Lal|title=The Preparation of Allyl Iodide|journal=Journal of the American Chemical Society|year=1914|volume=36|pages=1005–1007|doi=10.1021/ja02182a023|url=http://books.google.com/?id=BrI7AQAAMAAJ&pg=PA1005|issue=5}}</ref>։ Իրենից ներկայացնում է մածուցիկ, թափանցիկ հեղուկ։հեղուկ<ref>{{cite journal |doi= 10.1002/ep.10225 |title= The glycerin glut: Options for the value-added conversion of crude glycerol resulting from biodiesel production |year= 2007 |last1= Johnson |first1= Duane T. |last2= Taconi |first2= Katherine A. |journal= Environmental Progress |volume= 26 |issue= 4 |pages= 338}}</ref>։
 
== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Գլիցերինը անգույն, մածուցիկ, շատ [[հիգրոսկոպիկ հեղուկ]] է։է<ref>{{cite press release |title= Dow achieves another major milestone in its quest for sustainable chemistries |date= 15 March 2007 |publisher= [[Dow Chemical Company]] |url= http://www.dow.com/propyleneglycol/news/20070315b.htm}}</ref>։ Ունի քաղցր համ, այստեղից էլ ստացել է իր անվանումը(գլիկոս-քաղցր)<ref name="Ullmann">{{cite encyclopedia | encyclopedia = Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry | last1 = Christoph | first1 = Ralf | last2 = Schmidt | first2 = Bernd | last3 = Steinberner | first3 = Udo | last4 = Dilla | first4 = Wolfgang | last5 = Karinen | first5 = Reetta | title = Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry | year = 2006 | doi = 10.1002/14356007.a12_477.pub2 | chapter = Glycerol | isbn = 3527306730 }}</ref>։
== Քիմիական հատկություններ ==
Գլիցերինը ունի տիպիկ բազմատոմ սպիրտներին բնորոշ քիմիական հատկություններ։հատկություններ<ref>{{cite news |url= http://www.biodieselmagazine.com/articles/8137/clearing-the-way-for-byproduct-quality |publisher= Biodiesel Magazine |title= Clearing the Way for Byproduct Quality: Why quality for glycerin is just as important for biodiesel |author= Sims, Bryan |date= 25 October 2011}}</ref>։ Գլիցերինի փոխազդեցությունը [[հալոգենաջրածիններ]]ի կամ [[ֆոսֆոր]]ի հալոգենիդների հետ ընթանում է մոնո- և դիհալոգենացմամաբ։դիհալոգենացմամաբ<ref name="Yazdani">{{Cite journal |author= Yazdani, S. S. and Gonzalez, R. |title= Anaerobic fermentation of glycerol: a path to economic viability for the biofuels industry |year= 2007 |journal= [[Current Opinion in Biotechnology]] |volume= 18 |issue= 3 |pages= 213–219 |doi= 10.1016/j.copbio.2007.05.002 |laysummary= http://www.sciencedaily.com/releases/2007/06/070626115246.htm |laysource= ScienceDaily |laydate= 27 June 2007 |pmid= 17532205}}</ref>։ Գլիցերինը փոխազդում է [[կարբոնաթթուներ]]ի և հանքային թթուների հետ։հետ<ref>{{Cite journal|url = https://www.thieme-connect.com/products/ejournals/abstract/10.1055/s-0033-1340636|title = Glycerol|last = Yu|first = Bin|date = |journal = Synlett|volume = 25|issue = 4|pages = 601|accessdate = |doi = 10.1055/s-0033-1340636|year = 2014}}</ref>։ Օրինակ [[Ազոտական թթու|ազոտական թթ]]վի հետ փոխազդելիս, գլիցերինն առաջացնում է եռնիտրատ-[[նիտրոգլիցերին]](ստացել է Ասկանյո Սոբրերոն, 1847 թվականին), օգտագործվում է մեր ժամանակներում անծուխ [[վառոդ]] ստանալու նպատակով։ Գլիցերինը դեհիդրատացնելիս այն վեր է ածվում թունավոր ակրոլեինի<ref>{{cite news |author= [[Walt Bogdanich]] |date= 6 May 2007 |url= http://www.nytimes.com/2007/05/06/world/06poison.html |title= From China to Panama, a Trail of Poisoned Medicine |work=New York Times|accessdate= 8 May 2007}}</ref><ref>{{cite news |date= 20 February 2013 |url= http://www.topmastersinpublichealth.com/10-biggest-medical-scandals-in-history |title= 10 Biggest Medical Scandals in History }}</ref>.
* HOCH<sub>2</sub>-CH(OH)-CH<sub>2</sub>OH <math>\to</math> H<sub>2</sub>C=CH-CHO + 2 H<sub>2</sub>O
 
Այն օքսիդանում է մինչև գլիցերինային ալդեհիդ CH<sub>2</sub>OHCHOHCHO, [[դիհիդրօքսիացետոն]] CH<sub>2</sub>OHCOCH<sub>2</sub>OH կամ գլիցերինաթթու CH<sub>2</sub>OHCHOHCOOH։ Գլիցերինի և բարձրագույն կարբոնաթթուների [[եթերներ]]ը՝ [[ճարպ]]երը հանդիսանում են շատ կարևոր միացություններ մարդու համար, կարևոր կենսաբանական դեր են խաղում նաև ֆոսֆոլիպիդները։ֆոսֆոլիպիդները<ref>{{cite web | title = Preserving flowers and decorative foliages with glycerin and dye | author = Stevens, Alan | url = http://www.ksre.ksu.edu/library/hort2/mf2446.pdf }}</ref>։
 
== Ստացում ==
Գլիցերին առաջին անգամ ստացել է Շելեն [[1779]] թվականին, [[ճարպերի օճառացում|ճարպերի օճառաց]]մամբ։մամբ<ref>{{cite web | title = Functional Food Design Rules | author = Nikolov, Ivan | url = http://www.ivannikolov.com/functional-food-design-rules-part-2/ }}</ref>։ Գլիցերինի հիմնական մասը ստանում են ճարպերի օճառացումից։օճառացումից<ref>[http://www.reagent.co.uk/blog/chemicals-in-film-20th-century-fox-orders-products/ Chemicals in Film]</ref>։ Գլիցերինի ստացման սինթետիկ եղանակների հիմնական մասը հիմնված է [[պրոպիլեն]]ի օգտագործման վրա։վրա<ref>{{cite web |url= http://www.drugs.com/cdi/glycerin-enema.html |title= Glycerin Enema |publisher= Drugs.com |accessdate=17 November 2012}}</ref>։ 450-500&nbsp;°C ջերմաստիճաններում պրոպիլենի քլորացումից ստանում են ալիլքլորիդ, HClO-ի հետ միանալիս առաջանում են քլորհիդրիններ, օրինակ՝ CH<sub>2</sub>ClCHOHCH<sub>2</sub>Cl, որը ալկալիով մշակելիս առաջանում է գլիցերին։գլիցերին<ref>{{cite web | url = http://www.mayoclinic.com/health/drug-information/DR601713 | title = Glycerin (Oral Route) | publisher = Mayo Foundation for Medical Education and Research | accessdate = 17 November 2012}}</ref>։ Գլիցերին կարելի է ստանալ նաև օսլայի հիդրոլիզի միջոցով, առաջացած [[մոնոսախարիդ]]ների հիդրատացմամբ կամ [[շաքար]]ների սպիրտային խմորումից։խմորումից<ref>{{cite journal|jstor=3624347|author=Long, Walter S. |title=The Composition of Commercial Fruit Extracts|journal=Transactions of the Kansas Academy of Science|volume=28|date= 14 January 1916 – 13 January 1917 |pages=157–161|doi=10.2307/3624347}}</ref><ref>[http://www.newhope.com/nutritionsciencenews/NSN_backs/Apr_99/backtalk.cfm Does Alcohol Belong In Herbal Tinctures?] newhope.com</ref>։
[[Պատկեր:Glycerol-3DModel.png|200px|մինի|աջից|Գլիցերինի մոլեկուլը]]
 
== Գլիցերինի ածանցյալներ ==
=== Գլիցերիդներ ===
Եռգլիցերիդները հանդիսանում են գլիցերինի ածանցյալներ։ածանցյալներ<ref>Leffingwell, Georgia and Lesser, Miton (1945) ''GLYCERIN – Its Industrial and Commercial Applications''. Chemical Publishing Co., Inc., Brooklyn, NY.</ref>։ Եռգլիցերիդները հանդիսանում են կարևոր բաղադրիչ՝ կենդանի օրգանիզմներում [[Նյութափոխանակություն|նյութափոխանակության]] գործընթացներում։գործընթացներում<ref>Lawrie, James W. (1928) ''GLYCEROL AND THE GLYCOLS – Production, Properties and Analysis''. The Chemical Catalog Company, Inc., New York, NY.</ref><ref>''The Manufacture of GLYCEROL'' – Vol. III (1956). The Technical Press, LTD., London, UK.</ref>։
=== Ճարպեր և յուղեր ===
Ճարպերը և [[յուղ]]երը հիդրոֆոբ միացություններ են, ջրում անլուծելի, այնպես ինչպես գլիցերինի մոլեկուլում [[Հիդրօքսիլ խումբ|հիդրօքսիլ խմբ]]երը փոխարինված են [[ճարպաթթու]]ների մնացորդներով։մնացորդներով<ref>{{cite journal | last1 = Hudgens | first1 = R. Douglas | last2 = Hercamp | first2 = Richard D. | last3 = Francis | first3 = Jaime | last4 = Nyman | first4 = Dan A. | last5 = Bartoli | first5 = Yolanda | year = 2007 | doi = 10.4271/2007-01-4000 | title = An Evaluation of Glycerin (Glycerol) as a Heavy Duty Engine Antifreeze/Coolant Base}}</ref><ref>[http://www.astmnewsroom.org/default.aspx?pageid=2115&year=2010&category=Standards%2FTechnical Proposed ASTM Engine Coolant Standards Focus on Glycerin]. Astmnewsroom.org. Retrieved on 15 August 2012.</ref>։
 
== Կիրառություն ==
Գլիցերինի կիրառության ոլորտները շատ բազմազան են։ Օգտագործվում է սննդային հավելանյութերում, լվացող և կոսմետիկ միջոցներում, [[պլաստմասսա]]ների արտադրությունում, ներկանյութերի արտադրությունում, [[էլեկտրատեխնիկա]]յում, ռադիոտեխնիկայում և այլն։ Համարակալված է որպես սննդային հավելում <ref>E422</ref><ref>[http://web.archive.org/web/20150212152226/http://www.fiaformulae.com/en/news/2014/september/formula-e-uses-pollution-free-glycerine-to-charge-cars.aspx Formula E uses pollution-free glycerine to charge cars]. fiaformulae.com. 13 September 2014</ref>։ Գլիցերինը օգտագործվում է նաև [[դինամիտ]]ի ստացման համար։
 
== Կայքեր ==