«Գրական լեզու»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
կետադրական, փոխարինվեց: → (2)
չ (կետադրական, փոխարինվեց: : → ։ (5))
չ (կետադրական, փոխարինվեց: → (2))
Գործնական հարաբերություններ բնագավառ` պաշտոնական-գործնական ոճ։
 
Գրական լեզուներ Սովորաբար հին գրական լեզուներ են կոչվում մինչկապիտալիստական [[դարաշրջան]]ի լեզուները, նոր գրական լեզուներ՝ կապիտալիզմի դարաշրջանում կազմավորվածները։ Առանձին դեպքերում նոր գրական [[լեզու]]ների կազմավորումը տեղի է ունեցել ֆևոդալիզմի դարաշրջանում։ Հին լեզուների համար բնորոշ են գործառնության ոլորտների սահմանափակությունը և մեկուսացումը հիմքից՝ խոսակցական լեզվից։ Ստրկատիրական ու ֆեոդալական հասարակություններում գիրը և գրականությունը մատչելի են միայն արտոնյալ վերնախավին ժողովրադական զանգվածները համարյա անհաղորդ են նրան, որի հետևանքով Էլ ժողովրդի ամենօրյա գործածության մեջ կենդանի լեզվի կրած փոփոխությունները, իբրև գեղջկական, «ռամկական» իրողություններ, չեն արտացոլվում գրական լեզվի մեջ։ Գրական լեզու ստանում է կանոնականացված ու պահածոյացված բնույթ, որը և ճեղքվածք է առաջացնում գրական ու խոսակցական լեզուների միջև։ Կենդանի լեզվի պատմական զարգացումով ու որակական անցումով բոլորովին խզվում է նոր ձևավորված խոսակցական լեզվի ու գրական լեզուի կապը և վերջինս դառնում է մեռած գրական լեզու։ Ֆեոդալական հասարակության պայմաններում որևէ ժողովուրդ իբրև գրական լեզու կարող է օգտագործել նաև օտար լեզու՝ պետական կամ քաղաքակրթական գերիշխանության հետևանքով։ Ազգերի կազմավորման ժամանակ հին, մեռած լեզուներին փոխարինելու են գալիս նոր, ազգային գրական լեզուները, որոնք ձևավորվում են ընդհանուր ժողովրդախոսակցական լեզվի կամ առավել ընդհանրական բնույթ ունեցող [[բարբառ]]ի հիման վրա։ Առանձին դեպքերում, տնտեսական ու քաղաքական պայմանների բերումով, մեկ ազգի տարբեր հատվածների մոտ կարող են ձևավորվել մեկ ազգային լեզվի գրական տարբերակներ (օրինակ՝ [[արևելահայերեն]] ն [[արևմտահայերեն]] )։ Կապիտալիստական հասարակարգում զգալիորեն ընդարձակվում են գրական լեզվի ֆունկցիաները, ձևավորվում են
*[[գեղարվեստ]]ական
* գիտական
*[[վարչադիվանագիտություն|վարչադիվանագիտական]] տարբերակներ
* մասնագիտական «լեզուներ»։
 
Գրագիտությունը նախակապիտալիստական հասարակությունների համեմատությամբ մեծ տարածում է ստանում, որ և դառնում է գրական ու խոսակցական տարբերակների միասնության պահպանման զորեղ գործոն։ Ազգային լեզուների գրական ու խոսակցական տարբերակների առավել անխախտ միասնություն է ստեղծվում [[սոցիալիստական հասարակարգ]]ում, համատարած [[գրագիտություն|գրագիտության]], պարտադիր ուսուցման, ռադիոհեռուստատեսային լայն ցանցի, [[մամուլ]]ի [[թատրոն]]ի համաժողովրդական բնույթի շնորհիվ։ Խոսակցական ու գրական տարբերակները մշտապես փոխադարձ ազդեցության ու հարստացման, ներթափանցումների պրոցես են ապրում, որը և ապահովում է նրանց միասնական զարգացումը և տանում դեպի զգալի տարբերությունների վերացում։ [[Սոցիալիստ]]ական հասարակության պայ–մաններում գրական լեզուներ են ստեղծում նաև նախկինում գրից ու գրականությունից զուրկ [[ժողովուրդ]]ներն ու էթնիկական խմբերը։
274 415

edits