«Համլետ (ողբերգություն)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (Լավ/Ընտրյալ հոդվածի կամ ցանկի կաղապարների հեռացում: Այժմ Վիքիշտեմարանից է գալիս։, ջնջվեց: {{Link FA|af}} (4))
No edit summary
{{Տեղեկաքարտ Գիրք}}
|անվանում = Ողբերգական պատմություն Համլետի՝ դանիական արքայազնի մասին
|պատկեր = [[Պատկեր:Hamlet.jpg|250px]]
|պատկերի_բաց =
|հեղինակ = [[Ուիլյամ Շեքսպիր]]
|անվանում_բն = The Tragicall Historie of Hamlet, Prince of Denmarke
|թարգմանիչ =
|նկարազարդող =
|կազմի_հեղինակ =
|երկիր = [[Անգլիա]]
|լեզու = [[անգլերեն]]
|շարք =
|թեմա =
|ժանր = ողբերգություն
|հրատարակչություն =
|հրատ_օր = [[1603]]
|հայերեն_հրատ_օր =
|մեդիայի_տեսակ =
|էջեր =
|չափ_քաշ =
|ԴՏՀ =
|ԳՄԴ =
|գմսհ =
|oclc =
|նախորդ =
|հաջորդ =
}}
'''Ողբերգական պատմություն Համլետի՝ դանիական արքայազնի մասին''' ({{Lang-en|The Tragicall Historie of Hamlet, Prince of Denmarke}}), աշխարհահռչակ [[անգլիա]]ցի գրող [[Ուիլյամ Շեքսպիր]]ի պիեսը։ Համարվում է նրա ամենահաջող ու նշանավոր ստեղծագործությունը։ «Համլետը» գրվել է [[1600]] - [[1602]] թվականներին։ Առաջին անգամ հրատարակվել է [[1603]] թվականին։
 
 
== Գործող դեմքեր ==
*' ''Կլավդիոս''' - Դանեմարքայի Թագավոր
*' ''Համլետ''' - նախկին թագավորի որդին
*' ''Համլետի հոր ուրվականը'''
*' ''Գերտրուդ''' - Համլետի մայրն ու Դանեմարքայի թագուհին
*' ''Հորացիո''' - Համլետի բարեկամ
*' ''Պոլոնիուս''' - մեծ սենեկապետ
*' ''Լաերտ''' - Պոլոնիուսի որդին
*' ''Օֆելյա''' - Պոլոնիուսի դուստրը
*' ''Ռեյնալդո''' - Պոլոնիուսի ծառան
*' ''Ֆորտինբրաս''' - Նորվեգիայի իշխան
*' ''Մարցելլոս և Բերնարդո''' - սպաներ
*' ''Վոլտիմանդ, Կոռնելիուս, Ռոզենկրանց, Գիլդենշտերն, Օզրիկ, Մի ազնվական, Մի քահանա''', պալատականներ
*' ''Ֆրանցիսկո''' - մի զինվոր
* ինչպես նաև անգլիացի դեսպանները, մի հարյուրապետ, ազնվականներ, պալատական տիկիններ, սպաներ, զինվորներ, նավաստիներ, սուրհանդակներ և սպասավորներ
 
 
== Սյուժեն ==
Ողբերգության գլխավոր հերոսը Համլետ արքայազնն է՝ վերջերս մահացած թագավոր Համլետի և նրա կնոջ՝ Գերտրուդի որդին։
[[Պատկեր:Eugène Delacroix, Hamlet and Horatio in the Graveyard.JPG|մինի|180px|Համլետը և Հորացիոն գերեզմանոցում]]
Ողբերգության գլխավոր հերոսը Համլետ արքայազնն է՝ վերջերս մահացած թագավոր Համլետի և նրա կնոջ՝ Գերտրուդի որդին։
 
Պիեսը սկսվում է ցուրտ գիշերվա տեսարանով դանիական Էլսինոր թագավորական ամրոցում։ Գիշերային պահակակետի սպաները մի քանի անգամ ուրվական են տեսել, որը շատ էր նման վախճանված թագավորին։ Այդ լուրերը հասնում են արքայազն Համլետին, որն ողորմածիկ արքայի որդին էր։ Այդ ժամանակ թագավորական պալատում մեծ ու շքեղ խնջույք էր։ Համլետի հորեղբայրը արքա էր հռչակվել և ամուսնացել արքայազնի մոր հետ։ Համլետը որոշում է իր ընկերոջ հետ գիշերով գնալ ուրվականի հայտնվելու վայրը։ Նրանց գնալու գիշերը ուրվականը հայտնվում է կրկին և Համլետի հետ մեկուսանալով պատմում նրան, որ իրականում նրա մահը դժբախտ պատահարի արդյունք չէր։ Որդին իմանում է, որ իր հորը սպանել է նրա եղբայրը՝ գահը զավթելու և նրա կնոջը ամուսնանալու նպատակով։ Ուրվականը պահանջում է վրեժխնդիր լինել և հեռանում է։
 
Սակայն Համլետը դեռ տարակուսանքի մեջ է և համոզված չի, որ ուրվականը իսկապես իր հոր ոգին է եղել։ Նա համոզվելու հնարավորություն է գտնում, երբ պալատ է ժամանում մի թատերախումբ, որի անդամներից ոմանք լավ ճանաչում էին երիտասարդ արքայազնին։ Համլետը որոշում է նրանց միջոցով ակնարկ հասցնել թագավորին և ստուգել վերջինիս անմեղությունը։ Նա դերասանների համար մի ներկայացում է կազմակերպում, որի սցենարը նման է իր հոր սպանությանը՝ եթե ուրվականի ասածը ճիշտ դուրս գար, ապա թագավորը կմատներ իրեն դիմախաղի արձագանքով<!--реакция мимики-->։ Սցենարում ուրվականը պատմում է նաև, որ երբ նա քնած էր պարտեզում, իր եղբայրը մոտեցավ և իր ականջը թույն թափեց։ Ներկայացման մեջ այդ տեսարանը հաջողությամբ խաղարկվում է, և թագավորը՝ գլխի ընկնելով, որ մատնվել է, վեր է կենում և հանկարծակիորեն լքում բեմախաղը։ Դա Համլետի համար դառնում է ուրվականի ասածներին ապացույց։
 
[[Պատկեր:Millais - Ophelia.jpg|մինի|մինի|190px|«Օֆելիա», նկարիչ՝ John Everett Millais (1852թ1852 թ.)]]
Ներկայացումից հետո Գերտրուդը կանչում է Համլետին իր առանձնարանը բացատրություններ պահանջելու համար։ Ծագած բանավեճի ընթացքում ստացվում է այնպես, որ Համլետը դանակահարում է գոբելենի ետևը թաքնված Պոլոնիուսին։ Սպանությունից հետո Համլետը թաքցնում է սպանվածի դիակը։ Օֆելիան՝ Պոլոնիուսի դուստրը, հետագայում իմանալով հոր սպանության մասին, դա շատ ծանր է տանում, խելագարվում է և արդյունքում դժբախտաբար մահանում։ Նրա եղբայր Լաերտը որոշում է վրեժխնդիր լինել հոր ու քրոջ համար և արքայազնին մենամարտի է հրավիրում։ Թագավորը տեսնում է, որ իսկ պահն է, որպեսզի ոչնչացնի Համլետին և պայման է կապում Լաերտի հետ։ Լաերտի սուրը պետք է թունավորված լինի, իսկ եթե դա անհաջող անցնի, ապա Համլետին կթունավորեն թունավորված գինով։
 
 
== Գրականություն ==
 
* [[Վահրամ Փափազյան]], Համլետը ինչպես տեսա..., Երևան, «Հայաստան», 1968, 436 էջ։
* Վահրամ Փափազյան, Երկերի ժողովածու 5 հատորով, հատոր 4 («Համլետը ինչպես տեսա...»), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 408 էջ։
 
== Համլետի էկրանավորումներ ==
[[Պատկեր:Sarah-Bernhardt (Hamlet).jpg|160px|մինի|աջից|Սառա Բեռնարը Համլետի դերում]]
Համլետը բազմիցս էկրանավորվել է (մոտ 20 անգամ) տարբեր երկրների կինեմատոգրաֆիստների կողմից։<br />
Դրանցից առավել հայտնիներն են.<br />
{{վիքիդարան|Համլետ}}
{{վիքիքաղվածք|Համլետ}}
{{Արտաքին հղումներ}}
 
[[Կատեգորիա:Շեքսպիրի ողբերգությունները]]
173 376

edits