Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

Առանց խմբագրման ամփոփման
 
Պոլոնիումը քիմիական տարր է, որի քիմիական նշանն է Po, իսկ [[կարգատիվը]]՝84: Տարրը հայտնաբերվել է [[1898 թվականին]] [[Մարի Կուրիի]] և [[Պիեր Կուրիի]] կողմից: Այն հազվադեպ հանդիպվող և շատ [[ռադիոակտիվ տարր]] է, որը չունի լրացված շերտերով [[իզոտոպներ]]: Պոլոնիումը քիմիապես նման է [[բիզմիթին]] և [[Թելուրին]] ու հանդիպվում է [[ուրանի]] հանքաքարերում:
 
Պոլոնիումի կիրառությունները քիչ են: Այն օգտագործվում է տիեզերագնաց և հակաստատիկ սարքերի պատրաստման մեջ: Նաև հանդիսանում է [[նեյրոնների]] և [[ալֆա մասնիկների]] աղբյուր:
 
[[Պարբերական աղյուսակում]] իր դիրքի պատճառով Պոլոնիումը երբեմն դասվում է որպես [[մետաղանման]], բայց նրա հատկությունները և պահվացքը փաստում են, որ այն միանշանակ [[մետաղ]] է:
 
== Հատկություններ ==
=== Իզոտոպներ ===
 
Պոլոնիումը ունի 33 հայտնի [[իզոտոպներ]], որոնք բոլորը ռադիոակտիվ են: Նրանց [[հարաբերական ատոմային զանգվածները]] տատանվում են 188-ից 220: <sup>210</sup>Po-ը (կես կիանք-138.376 օր) և բոլոր իզոտոպներից ամենատարածվածն է: Իսկ ամենաերկարակյաց իզոտոպը <sup>209</sup>Po-ը (կես կյանք125.2 ± 3.3 տարի) և <sup>208</sup>Po-ը (կես կյանք 2.9 տարի):
 
<sup>208</sup>Po-ը կարող է ստացվել հատուկ անօդի մեջ կապարի կամ բիզմիթի [[ալֆա]],[[պրոտոն]] կամ [[դուտրոն]] ռմբակոծումից:
<sup>Պինդ վիճակ</sup>
 
Պոլոնիումը ռադիոակտիվ տարր է, որը գոյություն ունի երկու մետաղական ալոտրոպներում:
[[Ալֆա]] վիճակը պարզ խորանարդային կառուցվացքի միակ հայտնի օրինակն է մեկ ատոմի դեպքում, որի գագաթնային չափսերն են 335.2 [[պիկոմետր]] է, իսկ [[բետա]] վիճակը ռոմբոջրային:
Պոլոնիումի կառուցվացքը բնութագրվել է [[ռենտգենյան ճառադայթների]] և [[էլեկտրոնների]] օգնությամբ:
== Միացություններ ==
 
Պոլոնիումը չունի հասարակ միացություններ և իր գրեթե բոլոր միացությունները արհեստականորեն են պատրաստվում: Այդ միացություններիցավելի քան 50-ը ճանաչված են: Պոլոնիումի ամենակայուն միացությունները [[պոլոնիդներն]] են, որոնք պատրաստվում են երկու տարրերի անմիջական փոխազդեցությունից:
Na2Po-ը ունի անտիֆլոռիտ կառուցվացքը, Ca, Ba, Hg, Pb տարրերի պոլոնիդների և լանթինադների փոխազդեցությունից առաջանում է NaCl-ի ցանցեր, իսկ BePo-ը և CdPo-ը ունեն ուըրտզիտ և MgPo-ը նիկել արսենիդ կառուցվացքը:
== Պատմություն ==
 
Փորձնականորեն Ռադիում Էֆ անվանված պոլոնիումը հայտնաբերել է Մարի Կուրին [[1898 թվականին]] և այն անվանվել է իր հայրենիքի` [[Հոլանդիայի]] անունով([[Poland]]):
Այդ ժամանակ Հոլանդիան ռուսասական, գերմանական և Ավստրո-Հունգարական բաժանմունքի տակ էինև գոյություն չունեին րպես անկախ երկիր:
Կուրին հույս ուներ, որ տարրը իր հայրենիքի անունով անվանելով՝ հայտնի կդառնար իրենց երկրում անկախության պակասը: Այն առաջին տարրն էր, որիանվանումը օգնեց կարևորել քաղաքական հակասություններ:
 
Այս տարրը Կուրիների կողմից հայնաբերված առաջին տարրն էր:Այն հայտնաբերվեց երբ նրանք ուսումնասիրում էին Փիչբլենդ ռադիոակտիվության պատճառը: Փիչբլենդի միջից ռադիոակտիվ տարրերը՝ ուրանը ու թորիումը հանելուց հետո, ավելի ռադիոակտիվ է քան ուրանը ու թորիումը միասին: Այս գաղափարը ստիպեց Կուրիներին հայթհայթել նոր ռադիոակտիվ տարրեր: 1898 թվականի հուլիսին նրանք փիչբլենդը առանձնացրեցին պոլոնիումից, և հինգ ամիս հետո նաև մեկուսացրեցին ռադիումը:
== Տարածվածությունը և Արտադրությունը ==
 
Պոլոնիումը շատ հազվադեպ է հանդիպվում բնության մեջ, քանի որ իր բոլոր իզոտոպները ունեն շատ կարճ կես-կյանք: <sup>210</sup>Po, <sup>214</sup>Po, և <sup>218</sup>Po գոյություն ունեն փտած <sup>238</sup>U-ի մեջ:
== Կիրառությունը ==
 
Պոլոնիումային հիմքով ալֆա մասնիկների աղբյուրները առաջացել էին [[ԽՍՀՄ]]-ում: Այսպիսի աղբյուրներ օգտագործվում էին արդյունաբերական ծածկույթների հաստությունը որոշելու համար: