«Դիոգենես Լայերտացի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (→‎«Նշանավոր փիլիսոփաների կյանքը, ուսմունքն ու հայացքները» աշխատություն: վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: ն: → oգտվելով [[Վիքիպեդիա:Ավտո...)
{{Տեղեկաքարտ Փիլիսոփա
| բնագիր անուն = {{lang-el|Διογένης Λαέρτιος}}<br>{{lang-lat|Diogenes Laertios}}
| անուն =Դիոգենես Լայերտացի
| բնագիր անուն = Διογένης Λαέρτιος<br>Diogenes Laertios
| գույն =green
| պատկեր = Laertii Diogenis De Vitis Dogmatis et Apophthegmatis Eorum Qui in Philosophia Claruerunt.jpg
| գույն = (հետևի պլանի գույնը)
| նկարագրում =Կենսագիր
| ծնունդ = անհայտ
| մահ = անհայտ
|դպրոց_ավանդ =
|գլխավոր_հետաքրքրություններ = Փիլիսոփայության պատմություն, կենսագրություն
|գրառելի_գաղափարներ =
| ազդեցություններ = անհայտ
| ազդեցածներ = անհայտ
}}
 
[[Պատկեր:Laertii Diogenis De Vitis Dogmatis et Apophthegmatis Eorum Qui in Philosophia Claruerunt.jpg|մինի|Լայերտացու «Նշանավոր փիլիսոփաների կյանքն ու հայացքները» երկի 1594թ. հրատարակության տիտղոսաթերթը]]
'''Դիոգենես Լայերտացի''' ({{polytonic|Διογένης Λαέρτιος}}, ''Diogenes Laertios''; մ.թ. 3-րդ դար), հույն փիլիսոփաների և [[Անտիկ հունական փիլիսոփայություն|Անտիկ հունական փիլիսոփայության]] կենսագիր և պատմագիր։ Հեղինակի մասին կենսագրական տվյալ գրեթե չեն պահպանվել։ Նրա «Նշանավոր փիլիսոփաների կյանքը, ուսմունքն ու հայացքները» ({{lang-el|Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων}}) 10 գրքից բաղկացած երկը համարվում է հույն փիլիսոփայության պատմության ուսումնասիրության կարևորագույն աղբյուրներից մեկը։
 
== Անունն ու անվան ծագումնաբանության խնդիրըխնդիր ==
Առ այսօր անհայտ է մնում կենսագրի իսկական և անվան ճիշտ գրությունը։ Դիոգենես Լայերտացի անվանաձևը ենթադրում է, որ ինչպես ընդունված է եղել անտիկ աշխարհում, նրա անվան երկրորդ հատվածը նշանակում է, թե որտեղ է նա ծնվել։ Սակայն Լայերտ կամ նման այլ քաղաքի անվանում չի հանդիպում ու հիշատակվում հին աշխարհի տեղանունների թվում։
Ուսումնասիրողները տարբերակ են առաջ քաշում, որ նա կարող է ծնված լինել [[Կիլիկիա]]յի Լաերտի քաղաքում։ Լայերտի անվան մեկ այլ ստուգաբանությամբ, այն կարող է փոխառնված լինել [[Հոմերոս]]ի հայտնի ստեղծագործությունից, որում διογενής ([[Զևս]]ի որդի), и հին հունարեն. Λᾱερτιάδης (Լայերտաի որդի) - նշանակությունն ունի և [[Ոդիսևս]]ին բնորոշող մականուններից մեկն էր։ Մասնագետների շրջանում քննարկվում է նաև տարբերակ, որ հեղինակը որպես այդպիսին մտացածին է և իրականում հայտնի չէ այդ անվան տակ ստեղծագործած հեղինակ-հեղինակների իրական անունները։
 
== «Նշանավոր փիլիսոփաների կյանքը, ուսմունքն ու հայացքները» աշխատություն ==
Որոշակի դժվարություն է առաջացնում նաև Լայերտացու կենսագործունեության թվագրությունը։ Միանշանակ է, որ նա ապրել և ստեղծագործել է ավելի ուշ քան [[Սեքստ Էմպիրիկ]]ը, ում նա հիշատակում է իր աշխատության մեջ, սակայն և ապրել է ավելի վաղ, քան նեոպլատոնական, փիլիսոփա [[Ստեփանոս Բյուզանդացի]]ն` 527—565:<ref>Diogenes Laertius. Lives of eminent Philosophers, with an english translation by R. D. Hicks, vol. 1 I. London - Cambridge (Mass.), 1958, Testimonia, p. XLVI</ref> Ի դեպ, Ստեփանոս Բյուզանդացին առաջինն է, ով վկայակոչում է Դիոգենես Լայերտացուն։
 
 
{{Փիլիսոփայություն}}
{{Արտաքին հղումներ}}
 
[[Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի հույն փիլիսոփաներ]]
[[Կատեգորիա:Հռետորներ]]
[[Կատեգորիա:Կենսագիրներ]]
 
<!-- interwiki -->
168 273

edits