«Շեփոր»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 22 բայտ ,  6 տարի առաջ
չ
վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: մ: → մ։ (22) oգտվելով ԱՎԲ
չ (Լավ/Ընտրյալ հոդվածի կամ ցանկի կաղապարների հեռացում: Այժմ Վիքիշտեմարանից է գալիս։, ջնջվեց: {{Link GA|de}} (2))
չ (վերջակետների ուղղում, փոխարինվեց: մ: → մ։ (22) oգտվելով ԱՎԲ)
|վիքիպահեստ =
}}
'''Շեփոր''' ({{lang-it|tromba}}, {{lang-fr|trompette}}, {{lang-de|Trompete}}, {{lang-en|trumpet}}), [[փողային երաժշտական գործիք]]։ Օգտագործվում է ամենաքիչը սկսած [[մ.թ.ա. 1500]] թվականից, իսկ նվագախմբի կազմության մեջ մտել է միայն [[17-րդ դար]]ում։ Արդեն [[19-րդ դար]]ում շեփորը վերածվեց լիարժեք երաժշտական գործիքի։ Գործիքն ունի վառ [[տեմբր]], օգտագործվում է որպես ուժեղ ձայն ունեցող գործիք դասական և [[Փողային նվագախումբ|փողային նվագախմբ]]երում, նաև [[ջազ]]ում և այլ երաժշտական ժանրերում:ժանրերում։
 
== Պատմություն ==
Շեփորն ամենահին [[երաժշտական գործիք]]ներից է:է։ Առաջին հիշատակումներն այս գործիքի մասին գալիս են վաղնջական ժամանակներից՝ մեզնից ավելի քան 3600 տարի առաջվանից:առաջվանից։ Շեփորը տարածված է եղել բազմաթիվ քաղաքակրթություններում՝ Հին [[Եգիպտոս]]ում, Հին [[Հունաստան]]ում, Հին [[Չինաստան]]ում և այլն, և օգտագործվել է որպես ազդանշան տվող գործիք:գործիք։ Այս դերը շեփորը խաղացել է բազմաթիվ հարյուրամյակների ընթացքում, մինչև [[17-րդ դար]]ը:ը։ Միջնադարյան շեփորահարները զորքի անբաժանելի մասն էին կազմում, միայն նրանք էին կարողանում ազդանշանի միջոցով արագ հավաքել բանակի՝ իրարից հեռու տեղակայված բոլոր զորամասերը:զորամասերը։ Շեփոր նվագելու արվեստը համարվում էր «էլիտար», այն տարածված էր հիմնականում վերնախավում:վերնախավում։ Խաղաղ ժամանակաշրջանում շեփորը հնչում էր շքերթների ժամանակ, մեծ քաղաքներում կար շեփորահարների հատուկ խումբ, որն ազդարարում էր բարձրաշխարհիկ մարդկանց մուտքը քաղաք, ինչպես նաև ազդարարում էր մոտակա վտանգը ու կարևոր իրադարձությունները:իրադարձությունները։
 
[[Միջնադար]]ի և վերածննդի ժամանակաշրջանում մեծացավ հետաքրքրությունը շեփորի նկատմամբ:նկատմամբ։ [[Բարոկկո]] դարաշրջանում կոմպոզիտորները սկսեցին նվագախմբում ընդգրկել նաև շեփորը:շեփորը։ Ի հայտ եկան վիրտուոզ շեփորահարներ, «կլարինո» ոճին տիրապետող (դիատոնիկ հնչյունները շեփորը վերին ռեգիստրում՝ արտաշնչելու միջոցով): Բարոկկո դարաշրջանը արդարացիորեն կարելի է համարել «բնական շեփորի ոսկեդար»: [[Կլասիցիզմ]]ի և [[ռոմանտիզմ]]ի դարաշրջանում, երբ ամենատարածված երաժշտական միջոցը մեղեդայնությունն էր, բնական շեփորները չէին կարողանում արտահայտել մեղեդային գծերը, ուստի մղվեցին երկրորդ պլան և նվագախմբերում այլևս գրեթե դեր չէին կատարում:կատարում։
 
Փականի մեխանիզմը, որը հայտնագործվեց [[1830]]-ական թվականներին, սկզբում իրեն այդքան էլ չէր արդարացնում, քանի որ հնարավորություն չէր տալիս ճշգրիտ արտահայտել բոլոր հնչյունները:հնչյունները։ Այս ժամանակաշրջանում փողային նվագախմբի վերին ձայնը կատարում էր [[կլարնետ]]ը՝ շեփորի ազգակից գործիքը՝ ավելի նուրբ [[տեմբր]]ով և ավելի լայն տեխնիկական հնարավորություններով:հնարավորություններով։ Կլարնետը նվագախմբի կազմում մնաց մինչև [[20-րդ դար]]ը, երբ գործիքի կառուցվածքը բարելավվեց, շեփորահարները սկսեցին կատարելագործել իրենց հմտությունները և արդեն կարողանում էին շեփորի միջոցով ավելի գեղեցիկ ձայն ստանալ:ստանալ։ Սա հնարավորություն տվեց շեփորին կլարնետը դուրս մղել դասական նվագախմբից և կրկին գրավել իր նախկին տեղը:տեղը։ Մեր ժամանակներում կլարնետի համար գրված հատվածները, որպես կանոն, նվագախմբում կատարում է հենց շեփորը, սակայն երբեմն օգտագործվում է նաև օրիգինալ գործիքը:գործիքը։ Այժմ շեփորը երբեմն օգտագործվում է որպես աղմկոտ գործիք սիմֆոնիկ ու փողային նվագախմբերում,ինչպես նաև [[ջազ]]ում, ֆանկում և այլ ժանրերում:ժանրերում։
 
== Բնական շեփոր ==
Բնական կամ հին շեփորը համարվում է մեզ հայտնի շեփորի նախատիպը, սակայն հիմնականում օգտագործվել է ոչ թե պրակտիկ, այլ էսթետիկ նպատակներով:նպատակներով։ Նրա հնարավորությունները բավականին փոքր են, [[ռեգիստր]]ը՝ նույնպես:նույնպես։ Ընդհանուր առմամբ այս սերնդի շեփորը մոտ երկու անգամ ավելի երկար էր այժմյան շեփորից, ուներ թույլ հնչողություն, և մտնում էր նեղ շրջանակի մեջ, որը թույլ էր տալիս առանց հատուկ միջոցների նրա օգնությամբ արտաբերել [[Հնչյուն (երաժշտական)|հնչյունների]] լայն սպեկտոր, ուստի ցանկության դեպքում հնարավոր էր շեփորով ստանալ լրիվ խրոմատիկ հնչողություն:հնչողություն։ Սակայն [[դասական դարաշրջան]]ի կոմպոզիտորները չէին օգտագործում նրա հնարավորությունները, ուստի շեփորը, [[հարվածային գործիքներ]]ի նման, նվագախմբում կարճ ժամանակ ունեցավ իր տեղը:տեղը։ Դասական շեփորի համար գրված [[նոտա]]ները գրում են [[սոլի բանալի]]ի միջոցով:միջոցով։
 
== Արտաքին հղումներ ==
144 973

edits