«Հովհան Որոտնեցի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Տեղեկաքարտ Գիտնական
| անուն =Հովհան Որոտնեցի
| բնագիր անուն =
| պատկեր=Գրիգոր_Տաթևացի.jpg
| image_size = 240px
| alt =
| caption = '''Հովհան Որոտնեցի''' և [[Գրիգոր Տաթևացի]] (ձախից աջ)
| birth_date = 1315 թ.
| birth_place =[[Սյունիք]]ի [[Որոտան գավառ]]ի [[Վաղադնի]] (Վաղատին) գյուղ
| death_date = 1386 թ.
| death_place = [[Ապրակունիս]], [[Նախիջևան]]
| residence = [[Տաթևի համալսարան]]
| nationality = [[Հայհայ]]
| citizenship =
| nationality = [[Հայ]]
| ethnicity =
| religion = [[Հայ առաքելական եկեղեցի|Հայ առաքելական]]
| fields = [[փիլիսոփայություն]] ([[Արիստոտել]]իզմ)
| workplaces = [[Տաթևի համալսարան]]
| alma_mater =
| doctoral_advisor = [[Եսայի Նչեցի]]
| academic_advisors =
| notable_students =[[Գրիգոր Տաթևացի]]
| known_for = [[Տաթևի համալսարան]]ի ուսուցչապետ
| author_abbrev_bot =
| author_abbrev_zoo =
| influences =
| influenced =
| spouse =
| awards =
| signature =
| signature_alt =
| ծանոթ=
 
| Վիքիդարան=
}}
'''Հովհան Որոտնեցի''' կամ '''Հովհաննես Որոտնեցի''' (մականունը՝ Կախիկ; [[1315]], [[Սյունիք]]ի [[Որոտան գավառ]]ի [[Վաղադնի]] (Վաղատին) գյուղ - [[1386]], [[Ապրակունիս]]), աստվածաբան, փիլիսոփա, մանկավարժ։
==Կյանքը==
 
Հայոց մեծ իշխան Իվանեի որդին էր։ Սովորել է Գլաձորի համալսարանում՝ [[Եսայի Նչեցի|Եսայի Նչեցու]] և [[Տիրատուր Կիլիկեցի|Տիրատուր Կիլիկեցու]] մոտ։ Նչեցու մահից հետո ([[1338]]) տեղափոխվել է [[Հերմոնի]], ապա՝ 1340-ական թվականների վերջում փոխադրվել է
Որոտանի վանքը (որից և ծագում է նրա հիմնական մականունը՝ Որոտնեցի)։ Այստեղ սկսել է ինքնուրույն մանկավարժական աշխատանք, այնուհետև գիտական և դասախոսական գործունեություն ծավալել Դարանաղյաց գավառի[[Որոտանի վանք]]։ [[1373]]-ին հիմնադրել է [[Տաթևի համալսարան]]ը։ Հայ միարարների քաղաքական գաղափարախոսությունների ոտնձգությունների դեմ պայքարելու նպատակով [[1379]]-ին համալսարանի հետ տեղափոխվել է [[Ապրակունիս]]։ Հետագայում, [[Ապրակունիս]]ի դպրոցի ղեկավարությունը հանձնելով [[Գրիգոր Տաթևացի|Գրիգոր Տաթևացուն]], վերադարձել է [[Տաթև]]։
 
== Կենսագրություն ==
==Գործունեությունը==
Հայոց մեծ իշխան Իվանեի որդին էր։ Սովորել է Գլաձորի համալսարանում՝ [[Եսայի Նչեցի|Եսայի Նչեցու]] և [[Տիրատուր Կիլիկեցի|Տիրատուր Կիլիկեցու]] մոտ։ Նչեցու մահից հետո ([[1338]]) տեղափոխվել է [[Հերմոնի]], ապա՝ 1340-ական թվականների վերջում փոխադրվել է Որոտանի վանքը (որից և ծագում է նրա հիմնական մականունը՝ Որոտնեցի)։ Այստեղ սկսել է ինքնուրույն մանկավարժական աշխատանք, այնուհետև գիտական և դասախոսական գործունեություն ծավալել Դարանաղյաց գավառի[[Որոտանի վանք]]։ [[1373]]-ին հիմնադրել է [[Տաթևի համալսարան]]ը։ Հայ միարարների քաղաքական գաղափարախոսությունների ոտնձգությունների դեմ պայքարելու նպատակով [[1379]]-ին համալսարանի հետ տեղափոխվել է [[Ապրակունիս]]։ Հետագայում, [[Ապրակունիս]]ի դպրոցի ղեկավարությունը հանձնելով [[Գրիգոր Տաթևացի|Գրիգոր Տաթևացուն]], վերադարձել է [[Տաթև]]։
 
== Գործունեությունը ==
Հովհան Որոտնեցին խորացրել է [[Հովհաննես Սարկավագ]]ից եկող գիտափիլիսոփայական գիտելիքի և աստվածաբանության ոլորտների սահմանազատման էմպիրիկ-սենսուալիստական և մատերիալիստական ուղղվածությունը։ Փիլիսոփա-բնագիտական մտածողությամբ են ներթափանցված ոչ միայն նրա փիլիսոփա-մեկնողական երկերը, այլև աստվածաբանական մեկնությունները, քարոզները, ճառերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն [[Արիստոտել]]ի, [[Պորփյուր]]ի, [[Փիլոն Ալեքսանդրեցի|Փիլոն Ալեքսանդրացու]] երկերի մեկնությունները։ Հովհան Որոտնեցու ուսմունքի հիմքը Արիստոտելի իմացաբանությունն ու տրամաբանությունն են։
 
Իր գիտական և մանկավարժական գործունեությամբ Հովհան Որոտնեցին խորը հետք թողեց հայ միջնադարյան մշակույթի մեջ։ Նրա դպրոցի ավանդույթները շարունակեցին [[Գրիգոր Տաթևացի]]ն, [[Մատթեոս Ջուղայեցի]]ն, [[Առաքել Սյունեցի]]ն և մշակույթի ու գիտության այլ նշանավոր ներկայացուցիչներ։
 
[[Պատկեր:Տաթև վանական համալիր2.JPG|մինի|ձախից|Տաթևի վանական համալիրը]]
 
[[Հայ Առաքելական Եկեղեցի]]ն Հովհան Որոտնեցու հիշատակը նշում է [[Մեծ Պահք]]ի Ի (20-րդ) օրը
<ref>[http://www.lusamut.net/preview.php?id=1767&cat_=8 www.lusamut.net Lusamut.net]</ref>։
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{Reflist}}
 
{{ՀՀՀ}}
 
[[Կատեգորիա:1315 ծնունդներ]]
[[Կատեգորիա:1386 մահեր]]
[[Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ]]
[[Կատեգորիա:Հայ գրողներ]]
165 572

edits