Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

Ավելացվել է 21 բայտ, 4 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Քիմիական տարր
| անվանում =Քլոր Ծարիր/ Stibium (Sb)
| համար = 51
| սիմվոլ = Sb
}}
{{Պարբերական համակարգի տարր|align=center|fontsize=100%|number=51}}
 
'''Ծարիր''' ({{lang-lat| Stibium }}), սուրմա, Sb, [[պարբերական համակարգ]]ի V պարբերության V խմբի [[քիմիական տարր]]։ Կարգահամարը 51 է, [[ատոմական զանգված]]ը՝ 121, 75։ Ունի երկու կայուն [[իզոտոպ]]՝ ¹²¹Sb (57, 25%) և ¹²³Sb (42, 75%)։ Արհեստականորեն ստացվել են բազմաթիվ ռադիոակտիվ իզոտոպներ, որոնցից <sup>124</sup>Sb (T1/2=60, 2 օր) կիրառվում է γ ճառագայթների և [[նեյտրոն]]ների աղբյուր պատրաստելու համար։ [[Ատոմ]]ի արտաքին թաղանթի [[էլեկտրոն]]ների դասավորությունը 5S²5P³ է։
'''Ծարիր''' ({{lang-lat|[[Stibium]]}}), սուրմա, Sb, [[պարբերական համակարգ]]ի 5-րդ պարբերության 5-րդ խմբի [[քիմիական տարր]]։ Կարգահամարը՝ 51 է, [[ատոմական զանգված]]ը՝ 121,75։ Ունի երկու կայուն [[իզոտոպ]]՝ ¹²¹Sb (57, 25%) և ¹²³Sb (42, 75%)։
 
'''Ծարիր''' ({{lang-lat| Stibium }}), սուրմա, Sb, [[պարբերական համակարգ]]ի V պարբերության V խմբի [[քիմիական տարր]]։ Կարգահամարը 51 է, [[ատոմական զանգված]]ը՝ 121, 75։ Ունի երկու կայուն [[իզոտոպ]]՝ ¹²¹Sb (57, 25%) և ¹²³Sb (42, 75%)։ Արհեստականորեն ստացվել են բազմաթիվ ռադիոակտիվ իզոտոպներ, որոնցից <sup>124</sup>Sb (T1/2=60, 2 օր) կիրառվում է γ ճառագայթների և [[նեյտրոն]]ների աղբյուր պատրաստելու համար։ [[Ատոմ]]ի արտաքին թաղանթի [[էլեկտրոն]]ների դասավորությունը 5S5s²5P5p³ է։
 
== Պատմություն ==
Ծարիրը հայտնի է շատ վաղուց։ Արևելքի երկրներում (այդ թվում նաև [[Հայաստան]]ում) այն կիրառվել է մոտ 5000 տարի առաջ՝ անոթներ և սպասքներ պատրաստելու համար։ Մ.թ.ա. [[19-րդ դարումդար]]ում [[Հին Եգիպտոս]]ում [[ծարիրափայլ]]ի փոշին (բնական Sb<sub>2</sub>S<sub>3</sub>), ''mesten'' կամ ''stem'' անվամբ, օգտագործել են հոնքերը սևացնելու համար։ [[Հին Հունաստան]]ում ծարիրը հայտնի էր որպես ''stimi'' և ''stibi'', այստեղից էլ՝ {{lang-lat|stibium}}։ [[Եվրոպա]]յի մի քանի երկրներում և [[ԱՄՆ]]-ում բացի ''stibium'' անվանումից ընդունված է նաև '''antimonium''' անվանումը։ Ծարիրի և նրա բազմաթիվ միացությունների ստացման եղանակների և հատկությունների մանրամասն նկարագրությունն առաջինը տվել է գերմանացի ալքիմիկոս Վ. Վալենտինը [[1604]] թվականին։
 
== Քիմիական հատկություններ ==