«Աֆրիկյան մոխրագույն թութակ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
կետադրական, փոխարինվեց: : → ։ (58)
(ավելացվեց Կատեգորիա:Քորդավորներ ՀոթՔաթ գործիքով)
չ (կետադրական, փոխարինվեց: : → ։ (58))
|isbn =5-200-00643-0.
|տպաքանակ =
}}</ref> ({{lang-lat|Psittacus erithacus}}) — [[թութակներ (ընտանիք)|թութակների]] ընտանիքի [[թռչուն]]:։ Սերունդի եզակի տեսակ:տեսակ։
 
== Նկարագրություն ==
Թռչնի մարմնի երկարությունը հասնում է 30-35 սմ-ի, իսկ թևերի երկարությունը մոտ 65 սմ:սմ։ Պոչի երկարությունը հասնում է մոտ 8 սմ-ի:ի։ Ունի սև, կեռ քիթ, դեղին խոշոր աչքեր և մոխրագույն ոտքեր:ոտքեր։ Ծածկված է շերտավոր փետուրներով:փետուրներով։ Փետուրները ունեն հիմնականում սև և բաց մոխրագույն գունավորում:գունավորում։ Լավ տարբերակված է պոչը:պոչը։ Պոչի մասը առանձնացված է մամնից և ունի կարմիր գույն:գույն։ Ժակո թութակը ունի բավականին խոշոր և հզոր թևեր:թևեր։ Կյանքի միջին տևողությունը կազմում է մոտ 100 տարի:տարի։<ref>{{Cite web|url = http://4parrots.ru/Stati/303-3524-skolko-let-jivut-popugai.html|title = Сколько живут попугаи|author = Какадушка|date = |publisher = }}</ref>.
 
== Տարածվածություն ==
[[Պատկեր:Psittacus_erithacus_rangePsittacus erithacus range.jpg|մինի|աջից|240px|Թռչունների տարածվածությունը]]
Աֆրիկյան մոխրագույն թութակները տարածված են հիմնականում [[Արևմտյան Աֆրիկա]]յի երկրների ոչ մարդաշատ վայրերում:վայրերում։ Նրանք ձգտում են հեռու մնալ մարդկանցից և այդ պատճառով ապրում են հիմնականում անտառների խորքերում:խորքերում։ Մեծ թվով Աֆրիկյան մոխրագույն թութակներ կան [[Անգոլա]]յի, [[Կոնգոյի Հանրապետություն|Կոնգոյի]], [[Գվինեա]]յի, [[Սիեռա Լեոնե]]ի, [[Լիբերիա]]յի, [[Գանա]]յի և [[Կոտ դ'Իվուար]]ի տարածքում:տարածքում։
 
== Կենսակերպ ==
Աֆրիկյան մոխրագույն թութակները վարում են բացառապես ցերեկային կենսակերպ:կենսակերպ։ Առավոտյան սավառնում են երկնքով, իսկ երեկոյան քնում [[ծառեր]]ի ճյուղերի վրա` խմբերով:խմբերով։ Առավոտյան` լուսը բացվելուն պես, այս տեսակները թռչում են ուտելիք որոնելու նպատակով:նպատակով։ Հիմնականում հանդիպում են արմավենու ծառերի վրա:վրա։ Ժակոները սնվում են [[միջատներ]]ով, [[սերմ]]երով, [[տերև]]ներով և զանազան մրգերով:մրգերով։ Նաև համարվում են խխունջների ոչնչացնողը:ոչնչացնողը։
 
== Պահպանություն ==
[[Պատկեր:Psittacus_erithacus_Psittacus erithacus -feather_plucking_feather plucking -pet-6.jpg|մինի|աջից|200px|Ժակո թութակի վարժցված ձևը]]
Վերջին տարիներին այս թութակների թիվը աշխարհում կտրուկ նվազել է:է։ Որոշ մարդիկ այս թութակներին որսում են տանը պահելու նպատակով, իսկ շատերն էլ այս թութակներին որսում են այլ երկրի կենդանաբանական այգիներ տանելու նպատակով:նպատակով։ Մարդկանց գրավում է այն հանգամանքը, որ այս թութակները կարողանում են հեշտությամբ կրկնօրինակել մարդկային խոսքի որոշակի բառեր և նույնիսկ երբեմն մի ամբողջական նախադասություն:նախադասություն։ Այս է պատճառը որ այս տեսակները նախընտրում են ապրել մարդկանցից ավելի հեռու: հեռու։
 
Կենդանիներին ոչնչացման եզրից զերց պահելու նպատակով [[Աֆրիկա]]յի երկրներում ընդունվել է օրենքներ, ոորոնց համաձայն արգելվում է տվյալ երկրի տարածքում ապօրինի որսագողությունը:որսագողությունը։ Այս թութակներին կարող են որսալ միայն հատուկ դեպքերում (կենդանաբանական այգիներ տանելու նպատակով) և այն էլ սահմանափակ թվով:թվով։
 
Տնային պայմաններում այս թութակներին պահելը կարող է ճակատագրական դառնալ նրանց համար:համար։ Պարզվել է, որ տան պայմաններում այս թութակները հիվանդանում են և մահանում են տարբեր պատճառներով:պատճառներով։ Պատճառներից մեկը սխալ սնուցումն է, քանի որ ազատ պայմաններում թութակները կարողանում են գտնել իրենց նպատակահարմար սնունդ:սնունդ։ Նաև ազատությունից զուրկ մնալու պատճառով թութակները ենթարկվում են հոգեբանական տրավմայի, որից հետո շուտ պահանում են:են։ Մյուս կողմից նաև մակաբույծ հիվանդությունները, որի շնորհի ևս կռճատվել է աֆրիկյան մոխրագույն թութակների քվաքանակը:քվաքանակը։ Ոչ ազատ պայմաններում տեղի է ունենում փոփոխություններ նաև թռչունների վարքագծի մեջ:մեջ։
 
== Կարողություններ ==
[[Պատկեր:Africangreyinhands.jpg|մինի|աջից|200px|Ժակո թութակը տան պայմաններում]]
Աֆրիկյան Ժակո թութակը համարվում է մեկը աշխարհի ամեատաղանդավոր թութակներից:թութակներից։ Նա կարողանում է կրկնօրինակել մարդկային խոսքը, ընկալել երաժշտական ելևէջները, Տարբերակել գույները, տաքը, սառը և նկատել մարդկային շունչ բավական հեռավորությունից:հեռավորությունից։ Այս թութակին վերաբերվող կարևոր հետազատություններ են կատարել Ալեքս Պեպերբերգը:Պեպերբերգը։ Նա առաջիններից էր որ կարողացավծ վերծանել այս առանձնյակների լեզուն:լեզուն։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այս թութակները կարող են կապել իրար իրենց իմացած բառերը և հիշել մինչև 1500 մարդկային բառ:բառ։
 
Շատ Ժակո թութակներ կարողանում են արտաբերել մարդկային խոսք 7-9 տարեկան հասակում:հասակում։ Հաճախ այս թութակների սուլոցը, բարձր ձայներ արձակելը, կեռ քթո ինչ որ բանին հարվածելը տարօրինակ է համարվում մարդկանց համար:համար։
 
== Վերարտադրողականություն ==
[[Պատկեր:Psittacus_erithacus_Psittacus erithacus -eggs_and_new_chickeggs and new chick-8a.jpg|մինի|աջից|200px|Թութակի ձուն]]
Աֆրիկյան մոխրագույն թութակները բազմանում են ծառերի վրա:վրա։ Բազմացման շրջանում արուները ձայներով գրավում են էգերին:էգերին։ Զուգավորման գործընթացը տևում է 5-10 րոպե: րոպե։
 
Որոշ ժամանակ անց էգերը ձվադրում են:են։ Հիմնականում ունենում են 3-4 ձու:ձու։ Աֆրիկյան մոխրագույն թութակի ձուն ունի սպիտակ գույն և մի քիչ ավելի փոքր է քան հավի ձուն:ձուն։ Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 30 օր:օր։ Էգերը թուխս են նստում ձվերի վրա, իսկ արուները հետևում են էգերի անվտանգությանը և կեր հայթայթում: հայթայթում։
 
== Մուտացիոն ձևեր ==
Սերունդների աճի և զարգացման բնականոն կործընթացի խախտումը այս առանձնյակների մոտ կոչվում է մուտացիա:մուտացիա։ Մուտացիան տեղի է ունենում բազմացման ընթացքում ԴՆԹ-ի և ՌՆԹ-ի խախտմամբ:խախտմամբ։ Մուտացիայի արդյունքներ են.
* Գունանյութի բացակայություն
* Դեղին գունանյութի ավելցուկ
* Պոչի բացակայություն
 
Տվյալ մուտացիաներւը հավադեպ են տեղի ունենում այս թութակների մոտ:մոտ։
 
 
 
== Պատկերասրահ ==
 
== Գրականություն ==
* Мустаки Никки. Попугаи «для чайников». — М.:։ Диалектика, 2008. — ISBN 978-5-8459-1437-8
* Де Соле Аннет. Жако, или Серый попугай. — М.:։ Аквариум-Принт, 2009. — ISBN 978-5-9934-0183-6
* [http://bioword.narod.ru/ Биологический энциклопедический словарь] / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.:։ А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — 2-е изд., исправл. — М.:։ Советская энциклопедия, 1989. — 864 с. — ISBN 5-85270-002-9 (См. [http://www.bookland.ru/book2226842.htm аннотацию.])
* Иерусалимский И. [http://www.books.ru/shop/books/60061 Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение.] — Ростов-на-Дону:Дону։ Владис, 2001. — 320 с. — ISBN 5-94194-073-4
* Остапенко В. А. Птицы в вашем доме:доме։ Справочное пособие. — М.:։ Арнадия, 1996. — ISBN 5-88666-011-9
* [http://www.books.ru/shop/books/78364 Энциклопедия декоративных и экзотических птиц]/ Авт-сост. А. П. Умельцев. — М.:։ Локид-Пресс, 2002. — 368 с. — ISBN 5-320-00436-2
 
== Ծանոթագրություններ ==
285 960

edits