«Հունգարական հեղափոխություն (1956)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
 
== Հունգարիայում դրածո վարչախմբի հաստատումը ==
1945-ի փետրվարին [[ԽՍՀՄ Զինված ուժեր|խորհրդային զորքերը]] գրավում են Հունգարիան: 1947-ին [[:en: Paris Peace Treaties, 1947|Փարիզի պայամանագրով]] Հունգարիան ճանաչվում է անկախ, դառնում [[ՄԱԿ]]-ի անդամ: 1947-49թթ [[ԽՍՀՄ]] հատուկ ծառայություններն ու նրանց գործակալները տեռորի, շանտաժի, կեղծիքների միջոցով Հունգարիայում հաստատում են կոմունիստական միակուսակցական դրածո վարչախումբ:
 
== Խորհրդային զորքերի կարգավիճակը Հունգարիայում ==
 
==«Շանդոր Պետեֆի» խմբակը==
1955թ. հունգարացի ուսանողները հիմնում են «Շանդոր Պետեֆի» խմբակը ([[Շանդոր Պետեֆի]]ն [[1848]]թ. [[Հունգարական բուրժուական հեղափոխություն (1848-1849)|հունգարական հեղափոխության]] առաջնորդներից է, զոհվել է [[1849]]թ. [[ռուսներ]]ի դեմ կռվում), որը դառնում է ազատ բանավեճերի ակումբ: 1956-ի հունիսին [[:pl: Poznański Czerwiec|Պոզնանի ապստամբության]] ազդեցությամբ Հունգարիայում սրվում են ընդդիմադիր և հակախորհրդային տրամադրությունները: Փակվում է «Շանդոր Պետեֆի» խմբակը, մի քանի ուսանող ձերբակալվում է: Մնացածները հոկտեմբերի 16-ին ստեղծում են «Հունգարիայի համալսարանների և ակադեմիաների ուսանողների միությունը», որը ղեկավարում է հակակառավարական ցույցերն ու ապստամբությունը:
 
==Առաջին հուժկու ցույցերը==
==Խորհրդային կայսրության հակազդեցությունը==
Հոկտեմբերի 25-ին Կրեմլը Հունգարիա է գործուղում [[Յանոշ Կադար]]ին: Իմռե Նաձը [[Անաստաս Միկոյան|Միկոյանի]] և [[Միխայիլ Սուսլով|Սուսլովի]] հետ բանակցություններ է սկսում: Հոկտեմբերի 30-ին Իմռե Նաձը հայտարարում է կոալիցիոն կառավարություն ձևավորելու մասին: Հոկտեմբերի 31-ին [[ԽՄԿԿ ԿԿ Նախագահություն|ԽՄԿԿ կենտկոմի]] նիստում Խրուշչովը[[Նիկիտա Խրուշչով|Խրուշչով]]ը պահանջում է Յանոշ Կադարի գլխավորությամբ նոր կառավարություն ստեղծել Հունգարիայում, իսկ հեղափոխության ճնշումը հանձնարարվում է մարշալ [[Իվան Կոնև]]ին: Խորհրդային նոր զորամիավորումներ են մտնում Հունգարիա: Ի պատասխան Իմռե Նաձը հայտարարում է Հուգարաիայի ՎՊԿ-ից դուրս գալու մասին:
 
==Խորհրդային զորքի ներխուժումը==
[[Պատկեր:1956 emlékmű Mélykút.jpg|մինի|Հունգարիայի հեղափոխության հուշարձանը]]
1956թ. [[նոյեմբերի 4]]-ի առավոտյան սկսվում է «Վիխր» գործողությունը, որին մասնակցում է խորհրդային 60.000 զինվոր: Ապստամբները փողոցային բարիկադներ են կառուցում և կռվում զավթիչների դեմ, իսկ նրանց գործակալներին հրապարակավ կախում: Խորհրդային զինվորները կրակ են բացում ոչ միայն ապստամբների, այլև խաղաղ բնակչության վրա, զոհված հունգարացիների հազարավոր դիակները փողոցներից հավաքվում ու նետում են [[Դանուբ]] գետը: [[Նոյեմբերի 7]]-ին հեղափոխությունը ճնշվում է, խորհրդային բանակի ուղեկցությամբ Յանոշ Կադարը մտնում է [[Բուդապեշտ]]: Իռմե Նաձին ձերբակալում են ու տանում [[Մոսկվա]]:
 
==Կորուստներն ու բռնաճնշումները==
Անանուն մասնակից