«Իշպուինի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (Arman musikyan տեղափոխեց էջը «Իշփուինի»-ից «Իշպուինի» վերահղման վրայով: Ավելի ճիշտ անվանում)
{{Տեղեկաքարտ միապետ
| անուն = ԻշփուինիԻշպուինի
| տիտղոս = «Մեծ արքա», «Հզոր արքա», «Տիեզերքի արքա», «Նաիրի, Սուրա, Բիայնա երկրների արքա»
| պատկեր =
}}
 
'''ԻշփուինիԻշպուինի''' (մ․թ․ա․ 825-810 թթ․), [[Վանի թագավորություն|Վանի թագավորության]] թագավոր մ.թ.ա. մոտավոր 824-810 թվականներին։ Ժամանակակից է [[Ասորեստան]]ի Շամշիադադ թագավորին և հիշատակվում է նրա տարեգրության մեջ (Ուշպինա անունով) մ.թ.ա. մոտավոր 824-ին։ Հաջորդել է հորը՝ [[Սարդուրի Ա]] թագավորին։ Գահակալել է տարեց հասակում (երբ ուներ երիտասարդ որդի և թոռ)։ Սկզբում իշխել է միահեծան, այնուհետև որդու՝ Մենուայի գահակցությամբ։ ԻշփուինիիԻշպուինիի անունով պահպանված սեպաձև արձանագրությունները պատմում են նրա հաղթական արշավանքների, թագավորության սահմանների ընդարձակման ու ամրապնդման մասին։ ԻշփուինիիԻշպուինիի, ինչպես նաև [[Մենուա]]յի հետ համատեղ թողած որոշ արձանագրություններ, վերաբերվում են [[Արարատյան դաշտ]]ում, Տուշպայի (Վան), [[Մանազկերտ]]ի և այլ շրջաններում կատարած շինարարական ձեռնարկումներին (բերդաքաղաքներ, պալատներ, ամառանոցներ, այգիներ, ոռոգիչ առուներ և այլն)։ ԻշփուինինԻշպուինին կրել է «Մեծ արքա», «Հզոր արքա», «Տիեզերքի արքա», «Նաիրի, Սուրա, Բիայնա երկրների արքա» տիտղոսները։ Կյանքի վերջին տարիներին արքայական գահը հանձնելով Մենուային՝ նվիրվել է քրմապետական գործունեությանը։ [[Վան]]ի «Մհերի դուռ» կոչվող ժայռին պահպանված արձանագրությունը ներկայացնում է ԻշփուինիիԻշպուինիի կազմած հաշտից ցուցակը՝ [[Խալդի]] աստծո գլխավորությամբ ավագ ու կրտսեր աստվածությունների դիցակարգությունը (նվիրապետությունը)։
 
== Գրականություն ==
 
*Գ. Ղափանցյան, Ուրարտուի պատմությունը, [[Երևան]] [[1940]] էջ 143-152
*Пиотровский Б. Б.5 Ванское царство (Урарту) Москва [[1959]]
 
== Տես նաև ==
 
*[[Ուրարտական արքաների ցանկը]]
 
| Նախորդող = [[Սարդուրի Ա]]
| Հաջորդող = [[Մենուա]]
| Ցուցակ = Ուրարտական արքա<br>ԻշփուինիԻշպուինի
| Տարիներ = մ.թ.ա. 824-810
| bcolor = #fafff6
101 932

edits