«Ուլտրաձայն»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
կետադրական, ձևաչափ, փոխարինվեց: : → ։ (24)
(ավելացվեց Կատեգորիա:Ձայն ՀոթՔաթ գործիքով)
չ (կետադրական, ձևաչափ, փոխարինվեց: : → ։ (24))
[[Պատկեր:Big-eared-townsend-fledermaus.jpg|240px|մինի|Չղջիկները մթության մեջ կողմնորոշվելու համար օգտագործում են ուլտրաձայներ]]
'''Ուլտրաձայն''', անդրաձայն, գերձայն, [[գազեր|գազերում]]ում, [[հեղուկներ|հեղուկներում]]ում և [[պինդ մարմիններ]]ում [[առաձգական տատանումներ]], որոնց հաճախությունը 20 կհց-ից ավելի է:է։ [[Մարդու ականջ]]ը անդրաձայն չի ընկալում:ընկալում։ Որոշ կենդանիներ ([[չղջիկներ]], [[ձկներ]], [[միջատներ]] և այլն) կարող են այն ընկալել և հաղորդել:հաղորդել։ Անդրաձայնային տատանումներն առկա են [[քամի|քամու]], [[ջրվեժ|ջրվեժի]]ի, [[ծովային ալեբախություն|ծովային ալեբախության]] աղմուկում, ինչպես նաև առաջանում են հաստոցների, հրթիռային և այլ շարժիչների աշխատելու ժամանակ:ժամանակ։
 
Անդրաձայն սովորական ձայնից տարբերվում է ալիքի կարճությամբ, ուստի օժտված է մի շարք առանձնահատկություններով՝ մեծ էներգիայով, խրձաձև խտանալու ունակությամբ և այլն:այլն։ Տատանումների հաճախությունից կախված անդրաձայնի բնորոշ հատկություններն են տարասեռ կառուցվածքներից կլանումը, բեկումը, անդրադարձումը:անդրադարձումը։
== Ուսումնասիրման պատմություն ==
Անդրաձայնն առաջին անգամ ուսումնասիրել է ռուս ֆիզիկոս [[Պավել Լեբեդև]]ը՝ 20-րդ դարի սկզբին, իսկ գործնականում կիրառվել է ուշ՝ ֆրանսիացի ֆիզիկոս [[Պոլ Լանժևեն]]ի կողմից:կողմից։
== Կիրառում ==
[[File:CRL Crown rump lengh 12 weeks ecografia Dr. Wolfgang Moroder.jpg|thumb|right|12 շաբաթական պտղի ուլտրաձայնային լուսանկարը:]]
[[File:Bundesarchiv Bild 183-1990-0417-001, Leipzig, Universitätsklinik, Untersuchung.jpg|thumb|right|Ուլտրաձայնային հետազոտություն [[Արևելյան Գերմանիա]]յում, 1990]]
=== Բժշկություն ===
[[Գործնական բժշկություն|Գործնական բժշկության]] մեջ հիմնականում կիրառում են անդրաձայնի փոքր չափաքանակներ, որոնք ակտիվացնում են հյուսվածքներում ներբջջային գործընթացները ([[սպիտակուցների կենսասինթեզ]], կենսաբանական ակտիվ նյութերի առաջացում, [[ֆերմենտներ|ֆերմենտների]]ի ակտիվության ուժեղացում և այլն):։ Անդրաձայնի բուժիչ չափաքանակն ունի արտահայտված [[ցավամոքում|ցավամոքիչ]], անոթալայնիչ, հակաբորբոքային, ներծծող, հակաքորային ազդեցություն, ինչպես նաև խթանում է վնասված օրգանների ու հյուսվածքների վերականգնումը:վերականգնումը։
 
Անդրաձայնի ազդեցության գոտում ուժեղանում է մաշկի և լորձաթաղանթների թափանցելիությունը, որը նպաստում է մաշկի միջոցով [[դեղանյութեր|դեղանյութերի]]ի հյուսվածքներ ներմուծելուն:ներմուծելուն։
==== Անդրաձայնով բուժում ====
{{Հիմնական|Գերձայնային բուժում}}
Բուժման այդ մեթոդը կոչվում է [[ֆոնոֆորեզ]] ([[անդրաֆոնոֆորեզ]]):։ Ընդ որում անդրաձայնի և դեղանյութերի զուգակցված ազդեցությունն ուժեղացնում է բուժարարողության ազդեցությունը:ազդեցությունը։ Բուժման ընթացքում, հատկապես առաջին բուժարարողության ժամանակ, երբեմն առաջանում են հոգնածության զգացողություն, քնկոտություն, գլխապտույտ, որի մասին պետք է տեղեկացնել բժշկին:բժշկին։ Անդրաձայնային բուժումը խորհուրդ չի տրվում քաղցած վիճակում:վիճակում։
 
==== Ախտորոշում====
[[Պատկեր:Echograaf.jpg|thumb|220px|Ուլտրաձայնային ախտորոշիչ սարք]]
Օրգանիզմի փափուկ հյուսվածքներ (առանց էական կլանման) թափանցելու և պինդ, տարասեռ կառուցվածքներից անդրադառնալու անդրաձայնի հատկությունը կիրառվում է ախտորոշիչ նպատակներով:նպատակներով։ Անդրաձայնային ախտորոշումը լրացնում է [[ներքին օրգաններ]]ի հետազոտման հիմնական՝ [[ռենտգենախտորոշում|ռենտգենախտորոշման]] մեթոդը, իսկ երբեմն դրա նկատմամբ ունենում է էական առավելություններ: առավելություններ։
 
Գործնականում որևէ կողմնակի ազդեցության լրիվ բացակայությունը հնարավորություն է տալիս կատարել մարմնի ցանկացած հատվածի բազմակի անդրաձայնային հետազոտություններ, ինչպես նաև [[Հղիություն (մարդ)|հղիության]] բոլոր շրջաններում որոշել երեխայի սեռը, դիրքը և գլխի չափերը:չափերը։ Uային գերզգայուն սարքերով հնարավոր է ստանալ փափուկ հյուսվածքների պատկերը՝ [[էխոգրամա|էխոգրաման]]ն, [[սոնոգրամա|սոնոգրաման]]ն (սկանոգրամա), հետևել շարժվող օբյեկտներին ([[սիրտ]], [[արյուն]]), օրինակ՝ սրտի կծկումների հաճախությանը, խոշոր անոթներում արյան հոսքի արագությանը: արագությանը։
 
Անդրաձայնով բավականին ստույգ որոշվում են ներքին օրգանների և նրանց մասերի չափերը, [[ուռուցքներ|ուռուցքների]]ի, [[արյունազեղումներ|արյունազեղումների]]ի, օտար մարմինների, քարերի առկայությունը, որոնց շնորհիվ մեթոդը լայն ճանաչում է ստացել և ներդրվել է բժշկության շատ բնագավառներում ([[վիրաբուժություն]], [[ակնաբանություն]], [[մանկաբարձություն]] և [[գինեկոլոգիա]], [[ուռուցքաբանություն]], [[մարզական բժշկություն|մարզական]] և [[տիեզերական բժշկություն]] և այլն):։
== Ադրյունաբերական ուլտրաձայներ ==
[[Արդյունաբերություն|Արդյունաբերությունում]]ում կիրառվող կամ արտադրությունում կողմնակիորեն առաջացած ցածր հաճախային ձայնածավալի անդրաձայները (20-30 կհց) տարածվում է օդում և ազդում ոչ միայն շփման գոտում, այլև մարմնի ամբողջ մակերևույթի, այդ թվում [[լսողության օրգաններ]]ի և [[անդաստակային ապարատ]]ի վրա:վրա։ Անդրաձայնի (նույն ընդգրկույթի) ոչ մեծ չափաքանակները, հատկապես, եթե դրանք երկարատև են և բազմիցս կրկնվում են, կարող են աշխատողի վրա ունենալ ընկճող ազդեցություն, որն արտահայտվում է թուլությամբ, քնկոտությամբ, աշխատունակության նվազմամբ և այլն:այլն։
=== Աշխատանքային անվտանգություն ===
Ցածրահաճախային անդրաձայները կիրառելիս պետք է հաշվի առնել հիգիենային նորմավորումը և օգտագործել պաշտպանական միջոցներ:միջոցներ։ Մարմնի բաց հատվածների միջոցով անդրաձայնի ազդեցությունը բացառելու համար նախատեսվում է արտահագուստ:արտահագուստ։ Բացի այդ, անդրաձայները կիրառող կամ առաջացնող սարքերը և մեքենաները հատուկ էկրաններով մեկուսացվում են աշխատողներից:աշխատողներից։
{{ՀԲՀ}}
 
281 413

edits