«Պիրիտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 2073 բայտ ,  5 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
(ավելացվեց Կատեգորիա:Հանքանյութեր ՀոթՔաթ գործիքով)
[[Պատկեր:Pyrite foolsgold.jpg|մինի]]
'''Պիրիտ''' ({{lang-el|''πυρίτης λίθος''}}), [[միներալ]], FeS2FeS<sub>2</sub>, քիմիական բաղադրությունը՝ 46,6% Fe, 53,4%Տ S, երբեմն՝ Co, Ni, As, Си, Аи, Se և այլ խառնուրդներով։ Բյուրեղային համակարգը խորանարդային է։ Առաջացնում է խորանարդներ, պենտագոնդոդեկաէդրեր, հազվադեպ՝ օկտաէդրեր, առավելապես տարածված է հոծ հատիկավոր զանգվածներով։ Գույնը բաց, արույրադեղին, փայլը՝ մետաղական, կարծրությունը՝ 6—6,5, խտությունը՝ 4900—5200 կգ/մ³։ Առավել տարածված է հիդրոթերմալ հանքավայրերում, կոլչեդանային կուտակներում։ Ծծմբի, ծծմբական թթվի և երկաթի արջասպի ելանյութ է։ Հանքավայրեր կան [[Ուրալ]]ում, [[Ալթայ]]ում, Ղազախստանում և ՀՀ-ում (Թումանյան, Ղափան, Ստեփանավան)։
 
== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Բյուրեղային համակարգը խորանարդային է։ Առաջացնում է խորանարդներ, պենտագոնդոդեկաէդրեր, հազվադեպ՝ օկտաէդրեր, առավելապես տարածված է հոծ հատիկավոր [[զանգված]]ներով։ Գույնը բաց, արույրադեղին, փայլը՝ մետաղական, կարծրությունը՝ 6-6,5, [[խտություն]]ը՝ 4900-5200 կգ/մ³։
 
Առավել տարածված է հիդրոթերմալ հանքավայրերում, կոլչեդանային կուտակներում։ Ծծմբի, [[Ծծմբական թթու|ծծմբական թթվ]]ի և երկաթարջասպի ելանյութ է։
 
== Հանքավայրեր ==
Հանքավայրեր կան [[Ուրալ]]ում, [[Ալթայ]]ում, [[Ղազախստան]]ում և [[ՀՀ]]-ում ([[Թումանյան]], [[Ղափան]], [[Ստեփանավան]])։
 
== Պատկերասրահ ==
<center>
<gallery perrow=4 widths=160px heights=150px>
Pyrite.jpg|
Pyrit ammonite.jpg|
Pyrite from Ampliación a Victoria Mine, Navajún, La Rioja, Spain 2.jpg|
Pyrite_-_disc.jpg|
Pyrite-cubes.jpg|
Pyrite-elba_hg.jpg|
Bullypyrite.jpg|
</gallery>
</center>
 
== Գրականություն ==
* Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., John Wiley and Sons, New York, p 285—286, ISBN 0-471-80580-7
* ''Попов П. А., Федоров П. П., Кузнецов С. В''. Теплопроводность кристалла пирита FeS2 в интервале температур 50-300 К // Кристаллография, 2013. Т. 58. № 2. С. 314—316.
* {{ռուսերեն գիրք
| автор = Бетехтин А. Г.
| часть = Группа пирита
| заглавие = Курс минералогии: учебное пособие
| оригинал =
| ссылка = http://geo.web.ru/~ujin/books/Betehtin_2008.pdf
| издание =
| ответственный =
| место = М.
| издательство = КДУ
| год = 2007
| том =
| страницы = 240-256 (структура — рис. на стр. 241)
| страниц = 721
| isbn =
}}
 
== Արտաքին հղումներ ==
* [http://mineral.galleries.com/minerals/sulfides/pyrite/pyrite.htm Mineral galleries] {{ref-en}}
* [http://webmineral.com/data/Pyrite.shtml Пирит в базе webmineral.com] {{ref-en}}
* [http://www.mindat.org/min-3314.html Mindat]
* [http://wiki.web.ru/wiki/Пирит Пирит в энциклопедии GeoWiki]{{ref-ru}}
* [http://www.catalogmineralov.ru/mineral/66.html Пирит — каталог минералов]
* [http://www.kristallov.net/pirit.html Описание пирита]
 
{{ՀՍՀ}}
[[Կատեգորիա:Երկաթի միներալներ]]