«Էյնշտեյն-Պոդոլսկի-Ռոզենի պարադոքս»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
'''Էյնշտեյնի-Պոդոլսկու-Ռոզենի պարադոքսըպարադոքս''' (ԷՊՌ պարադոքսըպարադոքս)''', մտային փորձի օգնությամբ [[քվանտային մեխանիկայիմեխանիկա]]յի ոչ կատարյալ լինելը ցույց տալու փորձըփորձ, կայանումորի էէությունը միկրոօբյեկտների պարամետրերի մտովի չափմանչափումն է՝ մեջ, առանց այդ օբյեկտինրանց վրա որևէ ազդեցության: Այդպիսի մտովի չափման նպատակը կայանում է միկրոօբյեկտի վիճակի մասին ավելի շատ տեղեկատվությունտեղեկություն հավաքելուհավաքելն մեջէ, քան տալիս է [[քվանտային մեխանիկանմեխանիկա]]ն դրա վիճակի մասին:
== Էյնշտեյնի-Պոդոլսկու-Ռոզենի պարադոքսը ==
'''Էյնշտեյնի-Պոդոլսկու-Ռոզենի պարադոքսը(ԷՊՌ պարադոքսը)''', մտային փորձի օգնությամբ [[քվանտային մեխանիկայի]] ոչ կատարյալ լինելը ցույց տալու փորձը կայանում է միկրոօբյեկտների պարամետրերի մտովի չափման մեջ, առանց այդ օբյեկտի վրա որևէ ազդեցության: Այդպիսի մտովի չափման նպատակը կայանում է միկրոօբյեկտի վիճակի մասին ավելի շատ տեղեկատվություն հավաքելու մեջ, քան տալիս է [[քվանտային մեխանիկան]] դրա վիճակի մասին:
 
===Պարադոքսի պատմությունը===
1927թվականին ՍոլվեևսկյանՍոլվեյյան 5-րդ գիտաճողովում Էյշտեյնը կտրականապես դեմ ելույթ ունեցավ [[Մաքս ԲորնիԲոռն]]ի և [[Նիլս ԲորիԲոր]]ի կոլենհագենյան[[կոպենհագենյան մեկնաբանությանը՝մեկնաբանություն|կոպենհագենյան մեկնաբանությանը]]՝ քվանտային մեխանիկայի [[մաթեմատիկական մոդելինմոդել]]ին վերաբերվելով որպես իրական հավանականություն: Նա հայտարարեց, որ այս մեկնաբանության կողմնակիցները կարիքից դրդված բարեգործություն են կատարում, իսկ հավանական բնութագիրը լոկ վկայում է նրա մասին, որ [[միկրոպրոցեսների]] ֆիզիկական էության մասին գիտելիքներն ավարտված չեն:<ref>Кузнецов Б. Г. Эйнштейн. Жизнь. Смерть. Бессмертие. — 5-е изд., перераб. и доп. —М.: Наука, 1980. — С. 535-537.</ref>։ Ահա այսպես ծագեց Բորի և Էյնշտեյնի վեճը [[ալիքային ֆուկցիայիֆուկցիա]]յի ֆիզիկական իմաստի մասին:
 
1935 թվականին Էյնշտեյնը [[Բորիս Պոդոլսկի|Բորիս Պոդոլսկու]] և [[Նաթան ՌոզենիՌոզեն]]ի հետ հոդված գրեց. Կարելի«Կարելի՞ արդյոք ֆիզիկական իրականության քվանտային մեխանիկայի նկարագրությունը համարել կատարյալ,» վերնագրով<ref>Einstein A, Podolsky B, Rosen N (1935). «Can Quantum-Mechanical Description of Physical Reality Be Considered Complete?». Phys. Rev. 47 (10): 777–780.DOI:10.1103/PhysRev.47.777.</ref>, որտեղ նկարագրեց մտային փորձը, որը հոդվածի պատճառով կոչվեց Էյնշտեյն-Պոդոլսկու-Ռոզենի պարադոքս:
 
Այս հոդվածի հրատարակումից հետո Նիլս Բորը հոդված հրատարակեց նույն վերնագրով, որում նա քվանտային մեխանիկայի հավանական նկարագրության օգտին մի քանի փաստեր և Էյնշտեյնյանէյնշտեյնյան [[հարաբերականության տեսություն|հարաբերականության տեսության]] դիրքերի միջև որոշակի նմանություններ բերեց:
1952 թվականին Բորը ԷՊՌ-ի փորձի օպտիկական տարբերակի միջոցով փորձի հնարավորությունը ենթադրեց, որը կարող էր լուծել Էյնշտեյն-Բորի վեճը:
 
1964թվականին1964 թվականին Բելլը բանաձև ներմուծեց<ref>David Lindley (2005). «What's Wrong with Quantum Mechanics?». Phys. Rev. Focus 16(10).</ref> բանաձև ներմուծեց՝՝ օգտագործելով լրացուցիչ պարամետրեր, որոնք կարող էին բացատրել քվանտային երևույթների հավանականությունը: Դրանց միջոցով ստացված անհավասարությունը պետք է ցույց տար, որ կարող են արդյոք լրացուցիչ պարամետրերը քվանտային մեխանիկայի նկարագրությունը դարձնել ոչ թե հավանական, այլ դետերմինանտդետերմինիստական: Բելլի անհավասարության բավարարման դեպքում այդպիսի դետերմինանտդետերմինիստական նկարագրությունը ՝ լրացուցիչ պարամետրերի օգտգործմամբ, անհնարին է: Նման ձևով, փորձով հարավոր եղավ ստանալ հեռավոր չափումների միջև հարաբերակցությունը, նկարագրող որոշիչ մեծությունը և նրա հիման վրա ասել, որ արդյոք քվանտային նկարագրությունը հավանակն է թե դետերմինանտդետերմինիստական:
1972-թվականին Ստյուարտ Ֆրիդմանի և Ջոն Կլաուզերի կողմից<ref>S.J. Freedman and J.F. Clauser, Experimental test of local hidden-varible theories, Phys. Rev. Lett. 28, 938 (1972)</ref> ԲերկլումԲերկլիում՝ Կալիֆորնիայի համալսարանում կատարված փորձի արդյունքները գրանցեցին քվանտային մեխանիկայի համաձայնությունը և Բելլի անորոշության խախտումը գրանցեցին:
Այնուհետև ՀարվորդիՀարվարդի համալսարանում Խոլտը և Պիպկինը քվանտային մեխանիկայի հետ համընկնող և Բելլի անհավասարությունը բավարարող արդյունքներ ստացան:
 
1976-թվականին Էդվարդ Ֆրայը և Ռենդել Թոմպսոնը<ref>E.S. Fry, R.C. Thompson, Experimental test of local hidden-varible theories, Phys. Rev. Lett. 37, 465 (1976)</ref> Հյուստոնում պատրաստեցին փոխկապակցված ֆոտոնների[[ֆոտոններ]]ի ավելի կատարելագործված աղբյուր և նրանց արդյունքը համընկավ քվանտային մեխանիկայի հետ: Նրանք Բելլի անհավասարության խախտումը վերականգնեցին : Բոլոր այս փորձերը կատարվել են միաուղի բևեռացուցչի միջոցով և տարբերվում են միայն փոխկապակցված ֆոտոնների աղբյուրներով և ստացումով: Այդպիսի պարզեցման դեպքում փորձերում օգտագործվում են [[բևեռացուցիչներ]], որոնք բաց են թողնում զուգահեռ [[բևեռացված լույսը]], բայց ոչ փոխուղղահայաց ուղղությամբ լույսը: Դրա համար կարելի ստանալ միայն մեծությունների մի մասը, որոնք անհրաժեշտ են հեռավոր չափումների միջև փոխկապակցումը հաշվելու համար: Փորձի ճշգրտությունը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ է ունենալ լավ կառավարվող [[երկուղի բևեռացուցիչ]]:
 
1982-1985 թթ-ին Ալան Ասպեն, օգտագործելով համապատասխան սարքավորում, բարդ փորձերի շարք իրականացրեց,որոնց արդյունքները քվանտային մեխանիկայի արդյունքների հետ համընկան և հաստատեցին Բելլի անորոշությունների խախտումը:
8988

edits