«ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
ուղղագրական, ջնջվեց: ­ (33)
չ (ուղղագրական, փոխարինվեց: : → ։ (11))
չ (ուղղագրական, ջնջվեց: ­ (33))
 
== Գործունեություն ==
Ինստիտուտում համակարգված աշխատանքներ են ծավալվում լեզվի հետազոտության հիմնարար ուղղություններով, ստեղծվում են գիտական մեծ արժեք ներկայացնող բազմաթիվ աշխատություններ, պատրաստվում են գիտա­կանգիտական հետաքրքրությունների լայն շրջանակ ունեցող և հմուտ լեզվաբաններ։ Գիտաշխատողները զբաղվել և զբաղվում են հայոց լեզվի կառուցվածքի և գործառության, պատմության և համեմատական քերա­կանությանքերականության ուսումնասիրությամբ, գրական [[արևելահայերեն]]ի և [[արևմտահայերեն]]ի քննությամբ, գրա­կանգրական լեզվի կանոնարկման, տերմինաբանության մշակման, ուսուցողական լեզվաբա­նությանլեզվաբանության հարցերով, կարևորվում է ստուգաբանական, երկլեզվյան, բարբառային բա­ռա­րան­ներիբառարանների և տերմինա­րաններիտերմինարանների ստեղծումը։
 
Աշխատանքներ են ընթանում հայերենագիտական ուսումնասիրությունների մեջ նոր և նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառման ուղղությամբ, մասնավորապես՝ ԳԱ ինֆորմա­տիկայիինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի հետ համատեղ մշակվել է հայոց լեզվի համակարգչային հիմնօրինակը։
Ստեղծվել է ժամանակակից հայերենի (արևելահայ և արևմտահայ տար­բե­րակներտարբերակներ) բա­ռապաշարիբառապաշարի, այլև գրաբարի` ձևաբանական բնութագրիչներով համա­կարգչայինհամակարգչային շտեմարան, որն օգտագործվում է գրաբար և աշխարհաբար տեքստեր խմբագրելու և սրբագրելու համար Abbyy ‎‎‎‎ֆիրմայի FineReader համակարգում։
Մշակվել է ժամանակակից հայերենի բայերի շտեմարան Access միջավայրում. բոլոր բայերի համար նշվում են խոնարհման հարացույցը, ձևային բառակազմական կաղապարը, բա­ռարանայինբառարանային բնութագրերը։ Համակարգը հնարավորություն է ընձե­ռումընձեռում ավտոմատ կերպով առանձնացնել ցանկացած ձևույթ պարունակող, ցանկացած կաղապար կամ բնութագիր ունե­ցողունեցող բառերի ամբողջությունը։
 
== Բաժիններ ==
Ինստիտուտն ունի հետևյալ բաժինները`
*''Արդի հայերենի բաժին'' - ուսումնասիրվում են արդի հայերենի [[բառապաշար]]ի և քե­րակա­նականքերականական իրողությունների, ժամանակակից խոսակցական հայերենի կառուց­վածքիկառուցվածքի և գործառության հիմնահարցերը
*''Արևմտահայերենի բաժին'' - [[արևմտահայերեն]]ի նորագույն շրջանի բառապաշարի քարտագրում (շուրջ 20000 բառ-միավոր) աշխատանքների արդյունքների ամփոփում, գրական արևմտահայերենի համակարգչային տերմինաբանության զուգա­ձևություններիզուգաձևությունների քննություն, պոլսահայ գրական լեզվի հանրալեզվաբանական քննության շարունակություն, օտարաբանությունների գործածությունը նորագույն շրջանի մամուլի լեզվում
*''Բառարանագրության բաժին'' - կատարվում են նոր [[բառարան]]ների կազմման աշխատանքներ
*''Բարբառագիտության բաժին'' - կազմվում են հայ բարբառների բառիմաստային և բառային զուգաբանությունների շտեմարաններ
*''Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության բաժին'' - ուսումնասի­րություններնուսումնասիրություններն ընթանում են համեմատական-ստուգաբանական ուղղություններով. ստուգաբանական լրացումներ և ճշգրտումներ են կատարվում հայերեն ստուգա­բա­նա­կանստուգաբանական բառարանի ցանկում
*''Կիրառական լեզվաբանության բաժին'' - կատարվում են ինքնուրույն և թարգմանական գրա­­կանությանգրականության (9-11-րդ դարերի մատենագիրներ) համաբարբառների էլեկտրոնային տարբերակների կազմման աշխատանքներ։ Ավարտվել են հետրյալ էլեկտրոնային համաբարբառները`
** Մովսես Կաղանկա­տուա­ցուԿաղանկատուացու «Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի»
** Ուխտանէս Եպիսկոպոսի «Պատմու­թիւն Հայոց»
**Կիրակոս Գանձակեցու «Պատմութիւն Հայոց»
Ինստիտուտում ավանդաբար կազմակերպվել են գիտական սեմինարներ, բանավեճեր, քննարկումներ։ Հիշարժան է արդի հայերենի հոլովական համակարգին նվիրված բանավեճը, որն անցկացվել է [[1966]] թվականի նոյեմբերին և շարունակվել է 20 օր»<ref>[http://hetq.am/arm/news/29721/nshvel-e-hh-gaa-i-hrachya-atcharyani-anvan-lezvi-instituti-himnadrman-70-amyaky.html Նշվել է ՀՀ ԳԱԱ-ի Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի հիմնադրման 70- ամյակը]</ref>
 
2003 թվականից ինստիտուտը հրատարակում է «Լեզու և լեզվաբանություն» պարբերա­կանըպարբերականը, որի նպատակն էր անդրադառնալ առհասարակ լեզվի և լեզվաբանության առանց­քայինառանցքային և զար­գացմանզարգացման հեռանկարի տեսանկյունից առավել ուշագրավ խնդիր­ներիխնդիրների և հարցերի լուսաբան­մանըլուսաբանմանը (լույս է տեսել տասնմեկ համար)։
 
== Ծանոթագրություններ ==
286 077

edits