«ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
ուղղագրական, փոխարինվեց: : → ։ (11)
No edit summary
չ (ուղղագրական, փոխարինվեց: : → ։ (11))
| կայք = http://language.sci.am/
}}
'''ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ''', [[1943]] թվականին [[Երևան]]ում հիմնադրված գիտահետազոտական հիմնարկություն, որը զբաղվում է [[Հայերենագիտություն|հայերենագիտության]] հիմնարար հարցերով, [[Հայոց լեզու|հայոց լեզվի]] կառուցվածքի և գործառության, [[հայերենի բարբառներ]]ի, [[Հայոց լեզվի պատմություն|հայոց լեզվի պատմության]] և [[Համեմատական քերականությաւն|համեմատական քերականության]] ուսումնասիրությամբ, ստեղծում է [[Ստուգաբանական բառարան|ստուգաբանական]], երկլեզվյան, բարբառային բառարաններ և տերմինարաններ:տերմինարաններ։
 
== Գործունեություն ==
Ինստիտուտում համակարգված աշխատանքներ են ծավալվում լեզվի հետազոտության հիմնարար ուղղություններով, ստեղծվում են գիտական մեծ արժեք ներկայացնող բազմաթիվ աշխատություններ, պատրաստվում են գիտա­կան հետաքրքրությունների լայն շրջանակ ունեցող և հմուտ լեզվաբաններ:լեզվաբաններ։ Գիտաշխատողները զբաղվել և զբաղվում են հայոց լեզվի կառուցվածքի և գործառության, պատմության և համեմատական քերա­կանության ուսումնասիրությամբ, գրական [[արևելահայերեն]]ի և [[Արևմտահայերեն|արևմտահայերեն]]ի քննությամբ, գրա­կան լեզվի կանոնարկման, տերմինաբանության մշակման, ուսուցողական լեզվաբա­նության հարցերով, կարևորվում է ստուգաբանական, երկլեզվյան, բարբառային բա­ռա­րան­ների և տերմինա­րանների ստեղծումը:ստեղծումը։
 
Աշխատանքներ են ընթանում հայերենագիտական ուսումնասիրությունների մեջ նոր և նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառման ուղղությամբ, մասնավորապես՝ ԳԱ ինֆորմա­տիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի հետ համատեղ մշակվել է հայոց լեզվի համակարգչային հիմնօրինակը:հիմնօրինակը։
Ստեղծվել է ժամանակակից հայերենի (արևելահայ և արևմտահայ տար­բե­րակներ) բա­ռապաշարի, այլև գրաբարի` ձևաբանական բնութագրիչներով համա­կարգչային շտեմարան, որն օգտագործվում է գրաբար և աշխարհաբար տեքստեր խմբագրելու և սրբագրելու համար Abbyy ‎‎‎‎ֆիրմայի FineReader համակարգում:համակարգում։
Մշակվել է ժամանակակից հայերենի բայերի շտեմարան Access միջավայրում. բոլոր բայերի համար նշվում են խոնարհման հարացույցը, ձևային բառակազմական կաղապարը, բա­ռարանային բնութագրերը:բնութագրերը։ Համակարգը հնարավորություն է ընձե­ռում ավտոմատ կերպով առանձնացնել ցանկացած ձևույթ պարունակող, ցանկացած կաղապար կամ բնութագիր ունե­ցող բառերի ամբողջությունը:ամբողջությունը։
 
== Բաժիններ ==
*''Բարբառագիտության բաժին'' - կազմվում են հայ բարբառների բառիմաստային և բառային զուգաբանությունների շտեմարաններ
*''Ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության բաժին'' - ուսումնասի­րություններն ընթանում են համեմատական-ստուգաբանական ուղղություններով. ստուգաբանական լրացումներ և ճշգրտումներ են կատարվում հայերեն ստուգա­բա­նա­կան բառարանի ցանկում
*''Կիրառական լեզվաբանության բաժին'' - կատարվում են ինքնուրույն և թարգմանական գրա­­կանության (9-11-րդ դարերի մատենագիրներ) համաբարբառների էլեկտրոնային տարբերակների կազմման աշխատանքներ:աշխատանքներ։ Ավարտվել են հետրյալ էլեկտրոնային համաբարբառները`
** Մովսես Կաղանկա­տուա­ցու «Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի»
** Ուխտանէս Եպիսկոպոսի «Պատմու­թիւն Հայոց»
 
== Միջոցառումներ==
Լեզվի ինստիտուտը կազմակերպել է միջազգային հայերենագիտական գիտաժողովներ, [[2006]] թվականից կազմակերպում է «Ջահուկյանական ընթեր­ցումներ», նաև երիտասարդ լեզվաբանների հանրապետական ամենամյա գիտական նստաշրջաններ` [[ՀՀ]] բուհերի, [[Արցախ]]ի ներկայացուցիչների, այլև արտերկրի հայագետների մասնակցությամբ:մասնակցությամբ։
 
Ինստիտուտում ավանդաբար կազմակերպվել են գիտական սեմինարներ, բանավեճեր, քննարկումներ:քննարկումներ։ Հիշարժան է արդի հայերենի հոլովական համակարգին նվիրված բանավեճը, որն անցկացվել է [[1966]] թվականի նոյեմբերին և շարունակվել է 20 օր»<ref>[http://hetq.am/arm/news/29721/nshvel-e-hh-gaa-i-hrachya-atcharyani-anvan-lezvi-instituti-himnadrman-70-amyaky.html Նշվել է ՀՀ ԳԱԱ-ի Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի հիմնադրման 70- ամյակը]</ref>
 
2003 թվականից ինստիտուտը հրատարակում է «Լեզու և լեզվաբանություն» պարբերա­կանը, որի նպատակն էր անդրադառնալ առհասարակ լեզվի և լեզվաբանության առանց­քային և զար­գացման հեռանկարի տեսանկյունից առավել ուշագրավ խնդիր­ների և հարցերի լուսաբան­մանը (լույս է տեսել տասնմեկ համար): ։
 
== Ծանոթագրություններ ==
286 077

edits