«Սպանախ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 870 բայտ ,  5 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
(հեռացվել է Կատեգորիա:Բույսեր ՀոթՔաթ գործիքով)
{{Տաքսոտուփ
| name = Սպանախ
| image file = IllustrationSpinazie vrouwelijke plant (Spinacia oleracea0oleracea female plant).jpg
| image title = Սպանախ
| image descr = Սպանախ
}}
 
'''Սպանախ''' (''Spinacia oleracea''), տարածված տերևաբանջարայնին սննդամթերք։
'''Սպանախ''' (''Spinacia oleracea''), տարածված տերևաբանջարայնին սննդամթերք։ Կարելի է օգտագործել յուղով և ձվով տապակած վիճակում։ Ուտելու համար օգտագործվում է սպանախի վարդակի մատղաշ տերևները, որոնք օժտված են բարձր [[Մթերքի էներգետիկ արժեքը|սննդարժեքով]] և հարուստ են դյուրամարս [[սպիտակուցներ]]ով, [[ճարպ]]ով, [[յոդ]]ով, [[երկաթ]]ով, [[ֆոսֆոր]]ով, [[կալիում]]ով և մի շարք [[վիտամիններ]]ով։ Սպիտակուցների պարունակության առումով սպանախը մրցում է [[կաթ]]ի հետ և մի փոքր հետ է մնում [[Միս|մսից]]։
 
== Օգտագործում ==
[[Պատկեր:Illustration Spinacia oleracea0.jpg|մինի|ձախից|Գերմանիայի բուսաբանական նկարազարդումը (1885)]]
'''Սպանախ''' (''Spinacia oleracea''), տարածված տերևաբանջարայնին սննդամթերք։ Կարելի է օգտագործել յուղով և ձվով տապակած վիճակում։ Ուտելու համար օգտագործվում է սպանախի վարդակի մատղաշ տերևները, որոնք օժտված են բարձր [[Մթերքի էներգետիկ արժեքը|սննդարժեքով]] և հարուստ են դյուրամարս [[սպիտակուցներ]]ով, [[ճարպ]]ով, [[յոդ]]ով, [[երկաթ]]ով, [[ֆոսֆոր]]ով, [[կալիում]]ով և մի շարք [[վիտամիններ]]ով։ Սպիտակուցների պարունակության առումով սպանախը մրցում է [[կաթ]]ի հետ և մի փոքր հետ է մնում [[Միս|մսից]]։
 
Սպանախի տերևների չոր նյութը 8-11% է, սպիտակուցները՝ 2-2,5%։ 100գ հում սպանախը պարունակում է 55-65 մգ C, մոտ 0,03 մգ [[Վիտամին B1|B1]] և 0,25-0,30 մգ [[Վիտամին B2|B2 վիտամին]], պարունակում է նաև A վիտամինի նախավիտամին համարվող [[կարոտին]]ը։
Սպանախը լայնորեն օգտագործվում է պահածոների արդյունաբերության մեջ , որտեղ դրանցից պատրաստում են այսպես կոչված՝ '''''կանաչ պյուրե'''''՝ [[ոլոռ]]ի և մսով պահածոների համար։ Սպանախի արժեքավոր հատկություններից են նրա վաղահաությունը և ցրտադիմացկունությունը, որոնց շնորհիվ Արարատյան հարթավայրում սպանախը հնարավոր է օգտագործել աշնան, ձմռան և վաղ գարնան ամիսներին։
 
== Ծագում և տարածվածություն ==
== Ծագումը, տարածվածությունը ==
Սպանախի հայրենիքը[[հայրենիք]]ը [[Փոքր Ասիա]]ն և [[Միջին Ասիա]]ն են։ Վայրի սպանախն աճում է [[Կովկաս]]ում, [[Անդրկովկաս]]ում, միջինասիական հանրապետություններում։[[հանրապետություն]]ներում։
 
== Բուսաբանական նկարագրությունը ==
Սպանախնը միամյա տերևաբանջար է, պատկանում է թելուկազգիների (''Chenopodiaceae'') ընտանիքին։
 
== Պատկերասրահ ==
<gallery>
Jeunes pousses d'épinards.jpg
5aday spinach.jpg
Tiefkühlspinat.JPG
Espinac 5nov.JPG
Spinach field in Italy 2.jpg
</gallery>
 
== Տաքսոնոմիա ==
* ''Spinacia oleracea subsp. spinosa'' [[Arcang.]] [[1882]]
* ''Spinacia oleracea subsp. inermis'' Arcang. 1882
* ''Spinacia spinosa'' [[Moench]] [[1794]]
* ''Spinacia oleracea subsp. spinosa'' (Moench) [[Čelak.]]
* ''Spinacia oleracea subsp. inermis'' (Moench) Čelak. [[1871]]
* ''Spinacia inermis'' [[Moench]] 1794
* ''Spinacia glabra'' [[Mill.]]
* ''Spinacia oleracea subsp. glabra'' ([[Mill.]]) [[Cout.]]
* ''Chenopodium oleraceum (L.) E.H.L.Krause
 
== Արտաքին հղումներ ==