«Ելիզավետպոլի նահանգ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
Համապատասխանում է ներկայիս [[Ադրբեջան|Ադրբեջանական հանրապետության]] արևմտյան, [[Հայաստան|Հայաստանի Հանրապետության]] արևելյան շրջանների և [[Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն|Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության]] մեծ մասի հետ։
 
Վարչական կենտրոնը [[Գանձակ]] քաղաքն էր։ Այլ խոշոր քաղաքներ էին [[Շուշի]]ն և [[Շաքի]]ն։ Նախքան 1868 թ․, Ելիզավետպոլի նահանգի տարածքը Թիֆլիսի և Բաքվի նահանգների մաս էր կազմում։ Այն ընդգրկում էր [[Հյուսիսային Իրանի խանություններ]]ից [[Գանձակի խանություն|Գանձակի]], [[Շաքիի խանություն|Շաքիի]] և [[Ղարաբաղի խանություն]]ները։
 
== Ֆիզիկական առանձնահատկություններ ==
== Պատմական ակնարկ ==
 
=== Աշխարհագրական դիրքը ===
Նախքան 1868 թ․, Ելիզավետպոլի նահանգի տարածքը Թիֆլիսի և Բաքվի նահանգների մաս էր կազմում։ Այն ընդգրկում էր [[Հյուսիսային Իրանի խանություններ]]ից [[Գանձակի խանություն|Գանձակի]], [[Շաքիի խանություն|Շաքիի]] և [[Ղարաբաղի խանություն]]ները։
 
[[Ելիզավետպոլ]]ի նահանգը [[Անդրկովկաս]]ի կարևորագույն նահանգներից էր, գտնվում էր Անդրկովկասի արևելյան մասում: [[Հյուսիս]]ում սահմանակից էր [[Թիֆլիսի մարզ]]ին, [[Զաքաթալայի շրջան]]ին և [[Դաղստանյան շրջան]]ին, [[արևելք]]ից սահմանակից էր [[Բաքվի նահանգ]]ին, արևմուտքից՝ Թիֆլիսի և [[Երևանի նահանգ]]ներին, հարավից՝ [[Պարսկաստան]]ին (Երևանի նահանգից մինչև [[Արաքս գետ]]ը, որն էլ հանդիսանում էր Պարսկաստանի և [[Ցարական Ռուսաստան]]ի սահմանը՝ [[Թուրքմենչիա]]յի պայմանագրով): Ցարական կառավարության ժամանակաշրջանում Ելիզավետպոլը զբաղեցրել է 38 782.5 քառակուսի, մեկ մղոն կամ 44.136 կիլոմետր քառակուսի տարածք:
 
=== Աշխարհագրական դիրքը ===
 
Ելիզավետպոլի նահանգի կլիման բազմազան է: Լեռնային գոտում արոտավայրերը դասավորված են անտառային բուսականությունից վեր, համարյա տարվա 3 ամիսների ընթացքում լեռները ծածկված են լինում ձյունով: Ամռանը մթնոլորտային խոնավության պատճառով հողը խոնավ է: Լեռնային արոտավայրերում կլիման ավելի խիստ է, այստեղ զբաղվում են հացահատիկաոլոռային բույսերի մշակմամբ (բացառությամբ [[եգիպտացորեն]]ի և [[Բրինձ|բրնձ]]ի): Ձմռանը բավականին առատ ձյուն կա, իսկ [[ամառ]]ը զով է և հաճախակի անձրևոտ և կարկուտով, որը մեծ վնաս է հասցնում մշակաբույսերին: Ստորոտում բացի հացահատիկներից կան պտղատու խաղողի այգիններ, որտեղ դիմում են արհեստական ոռոգման: Լայնածավալ հարթավայրային և տափաստանային տարածքները բնութլագրվում են տաք և չոր կլիմայով: Ամառը տաք է և կարճ, ձմեռը՝ մեղմ, [[գարուն]]ը ևս կարճ է: Քանի որ ապրիլի վերջերին երաշտ է լինում և ջերմաստիճանը հասնում է 45° C-ի և շարունակվում է մինչև սեպտեմբերի կեսերը ու բուսականությանը սպառնում է չորացման վտանգը և կարիք է լինում արհեստական ոռոգման: [[Ձմեռ|Ձմռանը]] ջերմաստիճանը չի գերազանցում 5-6° C-ը:
 
{| class="wikitable"
|-
! Վայրը!! Բարձրությունը մետրով !! Հունվարի միջին ջերմաստիճան !! Հուլիսի միջին ջերմաստիճան !! Միջին ջերմաստիճանը տարվա կտրվածքով !! Տեղումների քանակը մմ-ով
|-
| Ելիզավետպոլ || 445 || 0.1°|| 24.9° || 18.1° || 256.9
|-
| Շուշի ||1368 || −3.3° || 19.2° || 8.8° || 658.9
|}
 
[[Մեծ Կովկաս լեռնաշղթա]]յում Նուխայի ատորոտին տեղումների քանակը 716.7 մմ է: Ելիզավետպոլի մարզի անտառներում ապրում են 856 հազար մարդ, կամ ընդհանուր բնակչության մոտ 21 տոկոսը: Ամենամեծ կենտրոններից են [[Ղազախստան]]ը և [[Զանգեզուր]]ը:
 
== Գավառներ ==
Անանուն մասնակից