«Մարքեթինգ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 306 բայտ ,  5 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Պորտալ տնտեսագիտություն}}
'''Մարքեթինգ''' ({{lang-en|marketing}}), [[Տնտեսագիտություն|տնտեսագիտական]] մասնագիտություն:
 
Մարքեթինգ բառն առաջացել է անգլերեն market բառից, որը նշանակում է շուկա, իսկ «մարքեթինգ» տերմինը նշանակում է գործել շուկայում։
 
Մարքեթինգի հայաֆիկացրած տարբերակներ են համարվում՝ '''[[Շուկայաբանություն|շուկայաբանությունը''']] կամ '''շուկայագիտությունը''', սակայն այս տերմինները լիարժեքորեն չեն արտահայտում մարքեթինգի՝ իբրև բիզնեսի փիլիսոփայության, բովանդակությունը։ Այդ իսկ պատճառով հայ մարքեթոլոգները հակված են օգտագործել «մարքեթինգ» տերմինը։
 
Մարքեթինգ հասկացողությունը առաջին անգամ շրջանառության մեջ է դրվել [[1902 թվական]]ին՝ «Մենեջմենթի ամերիկյան դպրոցի» ներկայացուցիչների կողմից, բայց առավել լայն կիրառում է ստացել 1950-ական թվականներից սկսած<ref>«Մարքեթինգը տնտեսության կառավարման համակարգում» Ա. Գրիգորյան, ք. Երևան, 2007 թ.</ref>։
 
== Մարքեթինգի սահմանումներըսահմանումներ ==
[[Պատկեր:Philip Kotler at brandsmart 2007 in Chicago.jpg|մինի|աջից|150px|''[[Ֆիլիպ Կոտլեր]]'']]
Գոյություն ունի մարքեթինգի շուրջ 2000 սահմանում։ Առավել հայտնի և ընդունված են հետևյալ 2 սահմանումները.
Ըստ Ամերիկյան մարքեթինգային ասոցիացիայի. «''Մարքեթինգը ապրանքների, ծառայությունների, կազմակերպությունների, մարդկանց, տարածքների և գաղափարների պահանջարկի կանխատեսումն է, կառավարումը և բավարարումը փոխանակման միջոցով''»<ref>«Բանկային մարքեթինգ» Ն. Հայրապետյան, Ն. Հայրապետյան, ք. Երևան, 2003 թ.</ref>։
 
Ըստ Ֆ.Ֆիլիպ Կոտլերի «''Մարքեթինգը մարդկային գործունեության մի ձև է, որն ուղղված է մարդկային կարիքների և պահանջմունքների բավարարմանը՝ փոխանակման միջոցով''»։
 
Ներկայացնենք նաև մի քանի այլ սահմանումներ.
 
Մասնավորապես նույն Ֆ.Ֆիլիպ Կոտլերը մարքեթինգը բնորոշել է նաև հետևյալ կերպ. «''Մարքեթինգը սոցիալական գործընթաց է, որի միջոցով բավարարվում են անհատների կամ նրանց խմբերի պահանջմունքների օգտակարությամբ օժտված ապրանքների ու ծառայությունների, ապրանքների ու ծառայությունների արտադրության, իրացման կամ դրանք այլ անձանց հետ փոխանակելու ճանապարհով''»։
 
Հ. Տակեուչի. «''Մարքեթինգը գլոբալ պահանջարկի ձևավորման և դրա հետագա բավարարման փիլիսոփայություն է''».
Լ. Բագիև. «''Մարքեթինգը առք ու վաճառքի գործընթացում ներգրավված կազմակերպությունների միջև ձևավորված փոխհարաբերությունների ցանցն է''»։
 
== Մարքեթինգի զարգացման էվոլուցիանէվոլյուցիա ==
 
Մարքեթինգը անցել է զարգացման հետևյալ փուլերը.
 
* Արտադրության ժամանակաշրջան - [[1870]] - [[1930]] թթ.թվականներ
* Վաճառքի ժամանակաշրջան - [[1930]] - [[1950]] -ական թթ.թվականներ
* Շուկա կողմնորոշման ժամանակաշրջան - [[1950]] -ական թթ.թվականներից - [[1980]] - ական թթ.-ըթվականները
* Մարքեթինգային գաղափարի կողմնորոշման ժամանակաշրջան [[1980]] - ականներից - մինչ այսօր։
 
Մարքեթինգի զարգացման ընթացքում ձևավորվեցին դրա ենթաճյուղերը.
* Էլեկտրոնային կամ ինտերնետ մարքեթինգ և այլն։
 
== Մարքեթինգի ֆունկցիաներըֆունկցիաներ ==
 
Մասնագետները առանձնացնում են մարքեթինգի 4 խումբ ֆունկցիաներ կամ գործառույթներ.<ref>[http://deloman.msk.ru/marketing/osnovnie-zadachi--funkcii-i-pr.php Մարքեթինգի ֆունկցիաները, խնդիրները, նպատակները (ռուսերեն).]</ref>
* Կառավարման և վերահսկման ֆունկցիա - ֆիրմայի ռազմավարական և օպերատիվ պլանավորման կազմակերպում, մարքեթինգի կառավարման տեղեկատվական ապահովում, մարքեթինգի կոմունիկացիոն ենթագործառույթ, մարքեթինգի վերահսկման կազմակերպում։
 
== Մարքեթինգի կառավարման ավանդական և ժամանակակից հայեցակարգերըհայեցակարգեր ==
 
Մարքեթինգի կառավարման ավանդական հայեցակարգերն են.
 
Մարքեթինգի ժամանակակից կառավարման հայեցակարգերն են համարվում.
* սոցիալ-էթիկական մարքեթինգի հայեցակարգըհայեցակարգ (վերապահումով)
* միջազգային մարքեթինգի հայեցակարգըհայեցակարգ,
* փոխհարաբերությունների մարքեթինգի հայեցակարգը։հայեցակարգ։
 
== Մարքեթինգային համալիր կամ մարքեթինգ միքս==
Մարքեթինգ միքսը մարքեթինգային գործիքների այն ամբողջությունն է, որը մատակարար ֆիրման նպատակային շուկայում կիրառում է մարքեթինգային խնդիրներ լուծելու համար։
 
Տնտեսագետ Ջ. Մակքարտնին մարքեթինգ միքսը ներկայացնում է 4p-ի համալիրով՝ ապրանք ('''product'''), գին ('''price'''), բաշխում կամ իրացում ('''place''') և առաջմղում ('''promotion''')։
 
[[Պատկեր:4Ps.jpg|մինի|աջից|200px|''Մարքեթինգ միքսի տարրերը'']]
 
Իսկ Ֆ.Ֆիլիպ Կոտլերը մարքեթինգ միքսը ներկայացնում է 6P-ով, վերը թվարկված 4P-ին ավելացնում է ևս 2P՝ քաղաքական ուժեր ('''political power''') և հասարակության վերաբերմունք ('''public option''')։
 
Մեկ այլ տնտեսագետ՝ Ռոտերբոն, նշում է, որ մարքեթինգ միքսի 4P-ին համապատասխանում են սպառողների 4C.
*առաջմղում (promotion) - կոմունիկացիաներ ( comunication )
 
1981թ.-ին[[1981]] թվականին Բումսը և Բիթները ծառայությունների ոլորտի համար առաջարկեցին 7P համալիրը՝ 4P-ին ավելացան՝ մարդիկ ('''people'''), պրոցես ('''process''') և իրավիճակ ('''Physical Evidence''')<ref>[http://www.metaphor.ru/er/approach/marketing.xml Маркетинг-микс 7P]</ref>
 
== Մարքեթինգային հետազոտություններ ==
Առաջնային է համարվում այն տեղեկատվությունը, որը հավաքագրվում է առաջին անգամ կոնկրետ հիմնախնդրի լուծման համար։ Այն կարող է հավաքագրվել որակական կամ քանակական հետազոտությունների միջոցով։
 
'''=== Քանակական հետազոտությունները''' բաժանվում ենհետազոտություններ 2=== խմբի.
Բաժանվում են 2 խմբի.
 
1.Նկարագրական հետազոտություններ.
*հարցում,
*փորձարկում։
 
=== Որակական հետազոտություններ ===
'''Որակական հետազոտությունները''' ևս բաժանվում են 2 խմբի.
Բաժանվում են 2 խմբի.
 
1.Ուղղակի մեթոդներ.
== Մարքեթինգի զարգացումը Հայաստանում ==
 
Հայաստանում այսօր մարքեթոլոգներ գլխավորապես պատրաստում է [[ՀՊՏՀ]]-ն։ [[ՀՊՏՀ]]-ի մարքեթինգի և բիզնեսի կազմակերպման ֆակուլտետում գործում է մարքեթինգի ամբիոնը<ref>[http://www.asue.am/am/%D6%86%D5%A1%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%BF%D5%A5%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80/%D5%B4%D5%A1%D6%80%D6%84%D5%A5%D5%A9%D5%AB%D5%B6%D5%A3%D5%AB-%D6%87-%D5%A2%D5%AB%D5%A6%D5%B6%D5%A5%D5%BD%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%A6%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%BA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D6%86%D5%A1%D5%AF%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%BF%D5%A5%D5%BF/%D5%B4%D5%A1%D6%80%D6%84%D5%A5%D5%A9%D5%AB%D5%B6%D5%A3%D5%AB-%D5%A1%D5%B4%D5%A2%D5%AB%D5%B8%D5%B6-183 ՀՊՏՀ վեբ կայք]</ref>։ Մարքեթինգի ամբիոնը ձևավորվել է 1975թ.-ին[[1975]] թվականին, սկզբից այն անվանվել է նյութատեխնիկական մատակարարման էկոնոմիկայի և պլանավորման, այնուհետև՝ նյութական ռեսուրսների կառավարման ամբիոն։ 1996թ.-ից[[1996]] թվականից կոչվում է Մարքեթինգի ամբիոն։
 
Պետական բուհերից նաև [[ՀՊԱՀ|ՀԱԱՀ]]-ում է գործում «Ագրոբիզնես[[ՀՊԱՀ Ագրոբիզնեսի և շուկայաբանությունշուկայաբանության ֆակուլտետ|Ագրոբիզնեսի և շուկայաբանության]]» ամբիոնը։
 
Մարքեթինգի ամբիոն գործում է Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանի Մարքեթինգի և առևտրի ֆակուլտետում։ Տվյալ մարքեթինգի ամբիոնը դասավանդում է 29 առարկա, որոնք լուսաբանում են մարքեթինգի և վաճառքի գործունեությանն առնչվող տարբեր ոլորտներ<ref>[http://ufar.am/U/index.php?option=com_content&view=article&id=577%3Achaire-de-marketing&catid=53%3Ales-chaires&Itemid=100036&lang=hy Հայաստանի ֆրանսիական համալսարան]</ref>։
 
[[ՀՀ]]-ում գործում են նաև բազմաթիվ մարքեթինգային մասնագիտացած ընկերություններ, որոնց մասին կարելի է տեղեկատվություն ստանալ «ՍՓՅՈՒՌ» [[Հայաստան]]իի՝ կազմակերպությունների ռեգիստրից՝ http://www.spyur.am/am/business_directory/newռեգիստրից:
 
[[2011]]թ.-ի թվականի նոյեմբերին Հայաստան եկավ մարքեթինգի հիմնադիր համարվող Ֆիլիպ Կոտլերը<ref>[http://news.armeniatv.com/post/id/73969/%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%B4+%D5%A7+%D5%96%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BA+%D4%BF%D5%B8%D5%BF%D5%AC%D5%A5%D6%80%D5%A8+%28%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%A9%29 Հայաստանում է Ֆիլիպ Կոտլերը (տեսանյութ)]</ref>։
Նրա ժամանման և ծրագրերի մասին լուսաբանված է հատուկնրա դրա համարանունով բացված [http://www.kotler.am kotler.am] կայքում։
 
Ընդհանուր առմամբ [[ՀՀ]]-ում մարքեթինգը գտնվում է զարգացման փուլում։
* [http://www.aup.ru/books/m72/3_2.htm Մարքեթինգի կառավարման հայեցակարգերը 1.(ռուսերեն)]
* [http://market-pages.ru/inmark/3.html Մարքեթինգի կառավարման հայեցակարգերը 2.(ռուսերեն)]
* [http://www.spyur.am/am/business_directory/new «ՍՓՅՈՒՌ» Հայաստան տեղեկատու]
 
* [http://www.kotler.am kotler.am]
{{Շաբաթվա հոդված նախագծի մասնակից}}
 
1511

edits