«Ֆոտոնային բյուրեղներ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
մանր-մունր, փոխարինվեց: ։Ո → ։ Ո, ։Ը → ։ Ը
(ավելացվեց Կատեգորիա:Օպտիկա ՀոթՔաթ գործիքով)
չ (մանր-մունր, փոխարինվեց: ։Ո → ։ Ո, ։Ը → ։ Ը)
 
==Պատմությունը==
Չնայած նրան, որ ֆոտոնային բյուրեղները սկսվել են ուսումնասիրվել դեռևս 1880 ական թվականներին Լորդ Ռելեյի({{lang-en|Lord Rayleigh}}) աշխատանքներում, որտեղ ուսումնասիրվել են դիէլեկտրիկ թիթեղների պարբերական համակարգեր (այս պարբերական բազմաշերտ համակարգերը իրենցից ներկայացնում են ֆոտոնային բյուրեղների ամենապարզ օրինակները), ֆոտոնային բյուրեղներ անվանում առաջին անգամ օգտագործվել է Յելի Յաբլոնովիչի ({{lang-en|Eli Yablonovitch}}) և Ջոն Սաջեևի ({{lang-en|John Sajeev}}) կողմից 1987թ.-ին1987 թվականին լույս տեսած աշխատություններում <ref name=Yablonovitch1987>{{citation | author = E. Yablonovitch | year = 1987 | title = Inhibited Spontaneous Emission in Solid-State Physics and Electronics | journal = Physical Review Letters | volume = 58 | issue = 20 | pages = 2059–2062 | doi = 10.1103/PhysRevLett.58.2059 | url =http://www.ee.ucla.edu/faculty/papers/eliy1987PhysRevLett.pdf |format=PDF | pmid = 10034639 | bibcode=1987PhRvL..58.2059Y}}</ref><ref name=John1987>{{citation | author = S. John | year = 1987 | title = Strong localization of photons in certain disordered dielectric superlattices | journal = Physical Review Letters | volume = 58 | issue = 23 | pages = 2486–2489 | doi = 10.1103/PhysRevLett.58.2486 | url = http://www.physics.utoronto.ca/~john/john/p2486_1.pdf |format=PDF | pmid = 10034761 | bibcode=1987PhRvL..58.2486J}}</ref>։
Դեռևս Լորդ Ռելեյի աշխատանքներից հայտնի էր, որ այս պարբերական համակարգերի հաճախային բնութագրերը ունեն այսպես կոչված հաճախային գոտիական կառուցվածք։ Այլ կերպ ասած կան հաճախությունների արգելված գոտիներ, որոնց համար այդպիսի հաճախություններով էլեկտրամագնիսական ալիքները չեն կարող տարածվել այս համակարգով և այդ տիրույթում դիտվում է այդ ալիքների գրեթե հարյուր տոկոս անրադարձում։ Այս հանգամանքը այժմ էլ օգտագործվում է մի շարք խնդիրներում՝ սկսած անրադարձիչներից մինչև լուսադիոդների էֆֆեկտիվության բարձրացումը։
<br />
1946թ.-ին1946 թվականին Պարսելը ({{lang-en|Purcell}}) իր հետազոտություններով ցույց էր տվել որ, նյութի սպինային էներգետիկ վիճակներից ռադիոալիքների ճառագայթումը կարելի է փոփոխել այդ նյութի մեջ դիսպորսելով մետաղական նանոմասնիկներ՝ այսպիսով ստեղծելով ռեզոնանսային վիճակներ<ref name=Purcell>{{citation | author = Purcell E.M. | year = 1946 | title = Spontaneous emission probabilities at radio frequencies | journal = Phisical Review | volume = 69 | pages = 681| url =http://journals.aps.org/pr/pdf/10.1103/PhysRev.69.674.2 }}</ref> ։
Ավելի ուշ՝1972թ.-ինուշ՝1972 թվականին Բիկովի({{lang-ru|Быков}}) աշխատանքում քննարկվել էր այն հարցը, որ ատոմների սպոնտան ճառագայթման հավանականությունը կարելի է փոքրացնել այն տեղադրելով դիէլեկտրիների պարբերական համակարգում որի պարբերականությունը ավելի փոքր է քան ազատ ատոմի ճառագայթման ալիքի երկարությունը։ Դա պայմանաորված է այն հանգամանքով որ պարբերական համակարգը ստեղծում է ֆոտոնային արգելված գոտի, որն արգելակում է ատոմի ճառագայթումը, քանզի այդպիսի համակարգում չեն կարող գոյություն ունենալ սպասվելիք հաճախությամբ ֆոտոնային վիճակներ<ref name=Bykov>{{citation | author = Быков, В. П. | year = 1972 | title = Спонтанное излучение в периодической структуре | journal = ЖЭТФ| pages = 505-513}}</ref> ։
Այնուամենայնիվ, բոլոր այս քննարկումները մինչև Յաբլոնովիչի և Սաջեևի աշխատանքները մնացել էին որպես քննարկումներ քանզի այդ ժամանակ տեխնոլոգիաները թույլ չէին տալիս պատրաստել օպտիկական տիրույթի ալիքի երկարություններից փոքր պարբերականությամբ համակարգեր, և աշխատանքները կամ լրիվ տեսական էին, կամ փորձերը կատարվում էին ռադիոալիքների տիրույթում,որտեղ ալիքի երկարությունը սանտիմետրերի կարգի է։
 
Ֆոտոնային բյուրեղները կարող են լինել միաչափ ({{lang-en|one dimensional կամ 1D }}), երկչափ ({{lang-en|two dimensional կամ 2D }}) կամ եռաչափ ({{lang-en|three dimensional կամ 3D }}), բոլոր վերը նշված ֆոտոնային բյուրեղների օրինակները բերված են նկարներում։
Ընդհանուր առմամբ միաչափ ֆոտոնային բյուրեղները դրանք այն դիէլեկտրիկ համակարգերն են, որոնք ունեն պարբերականություն տարածական միայն մեկ ուղությամբ,երկչափերը՝ երկու ուղղությամբ, եռաչափերը՝ երեք ուղղությամբ։ Այս սահմանումները սահմանափակումներ չեն դնում համակարգի միավոր բջջի երկրաչափական ձևի և չափերի վրա։ Միավոր բջիջը դա համակարգի այն միավոր բաղադրիչն է, որը կրկնվում է պարբերաբար և կազմում է պարբերական համակարգի հենքը։
Որպես միաչափ պարբերական համակարգերի օրինակներ կարելի է դիտարկել ցանկացած բազմաշերտ դիէլեկտրիկ համակարգեր որի շերտերտերը մերթընդմեջ փոփոխվում են մեկ դիէլեկտրիկից մույսը։Ընդմույսը։ Ընդ որում, դիէլեկտրիկները կարող են լինել երկուսը կամ ավելին և համակարգը կարող է ունենալ մեկից ավելի պարբերականություն։ Որպես երկչափ ֆոտոնային համակարգերի օրինակ կարելի վերցնել ցանկացած համակարգ, որի միավոր բջիջը կրկնվում է տարածական երկու ուղղություններով, ինչպես օչինակ, պատկերում բերված ֆոտոնային բյուրեղը, որի միավոր բջիջը դիէլեկտրիկ գլան է և պարբերական համակարգը ունի հեքսագոնային պարբերականություն (հեքսագոնային ({{lang-en|hexagonal }}) պարբերականությամբ օժտված են այն բյուրեղները, որոնց պարբերականության երկու ուղղությունները կազմում են 60<sup>օ</sup> անկյուն)։Որպես։ Որպես երկչափ ֆոտոնային բյուրեղի օրինակ կարելի է դիտարկել նաև պարբերական անցքերով դիէլեկտրիկ թիթեղները։
Նույն տրամաբանությամբ կարելի է կառուցել եռաչափ ֆոտոնային բյուրեղ, վերցնելով ցանկացած դիէլեկտրիկ կառուցվածք որպես բջիջ և կրկնելով այն տարածական երեք ուղղություններով։
 
==Հղումներ==
{{Reflist|2}}
 
 
 
[[Կատեգորիա:Բյուրեղագիտություն]]
285 960

edits