«Գնեոս Պոմպեոս»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 2263 բայտ ,  5 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (clean up, փոխարինվեց: → (2) oգտվելով ԱՎԲ)
{{Տեղեկաքարտ Պետական գործիչ
[[Պատկեր:Hw-pompey.jpg|մինի|աջից|Գնեոս Պոմպեոս]]
| հայերեն անուն = Գնեոս Պոմպեոս
| բնօրինակ անուն = Gnaeus Pompeius Magnus
| պատկեր = Hw-pompey.jpg
| պատկերի լայնություն = 300px
| նկարագրություն =
| տիտղոս = [[Հռոմեական Հանրապետություն|Հռոմեական Հանրապետության]] հյուպատոս
| կարգ =
| կարգ-ին =
| անվան տակ =
| դրոշ =
| կառավարման սկիզբ =
| կառավարման ավարտ =
| կառավարման ժամանակ =[[Մ. թ. ա. 70|մ. թ․ ա․ 70]]
| նախորդող =
| հաջորդող =
 
| տիտղոս_2 =[[Հռոմեական Հանրապետություն|Հռոմեական Հանրապետության]] հյուպատոս
| կարգ_2 =
| կարգ-ին_2 =
| անվան տակ_2 =
| դրոշ_2 =
| կառավարման սկիզբ_2 =
| կառավարման ավարտ_2 =
<!--կամ՝ -->
| կառավարման ժամանակ_2 = [[Մ. թ. ա. 50|մ. թ․ ա․ 50]]
| նախորդող_2 =
| հաջորդող_2 =
 
| տիտղոս_3 =[[Հռոմեական Հանրապետություն|Հռոմեական Հանրապետության]] հյուպատոս
| կարգ_3 =
| կարգ-ին_3=
| անվան տակ_2 =
| դրոշ_3 =
| կառավարման սկիզբ_3=
| կառավարման ավարտ_3 =
<!--կամ՝ -->
| կառավարման ժամանակ_2 = [[Մ. թ. ա. 52|մ. թ․ ա․ 52]]
| նախորդող_3 =
| հաջորդող_3 =
 
| ծննդյան օր =[[սեպտեմբերի 29]], [[Մ. թ. ա. 106|մ․ թ․ ա․ 106]]
| ծննդավայր = [[Պիցեն]], [[Հռոմեական Հանրապետություն]]
| վախճանի օր =[[սեպտեմբերի 29]], [[Մ. թ. ա. 48|մ․ թ․ ա․ 48]] (58 տարեկան)
| վախճանի վայր = [[Պելուզիյ]], [[Եգիպտոս]]
| դինաստիա =
| հայր =
| մայր =
| ամուսին =
| զավակներ =
| կուսակցություն =
| գործունեություն =
| կրթություն =
| մասնագիտություն =
| գիտական աստիճան =
| պարգևներ =
| ինքնագիր =
| Վիքիպահեստ =Gnaeus Pompeius Magnus
}}
'''Պոմպեոս Գնեոս Մեծ''' (մ.թ.ա. 106-48), հռոմեական զորավար և քաղաքական գործիչ։ 83-ին հարել է [[Սուլլա]]յին։ 78-77-ին մասնակցել է ծերակույտի դեմ կոնսուլ Մարկոս Լեպիդոսի, 77-72-ին՝ [[Սերտորիոս]]ի խռովություններին, 71-ին՝ [[Սպարտակի]] ապսամբության ճնշմանը։ 70-ի համար ընտրվել է կոնսուլ, վերացրել Սուլլայի մի շարք օրենքներ։ 66-ին նշանակվել է արևելյան զորքերի գլխավոր հրամանատար, պարտության է մատնել [[Պոնտոս]]ի թագավոր [[Միհրդատ VI Եվպատոր]]ին։ Հաղթանակի հետևանքով կազմակերպել է հռոմեական երկու նոր պրովինցիա՝ Պոնտոս և Բութանիա, Ասորիք։ Երբ ծերակույտը մերժել է հաստատել Պոմպեոսի միջոցառումները արևելքում և հողաբաժիններ հատկացնել նրա զինվորներին, Պոմպեոսը դաշնակցել է Հուլիոս Կեսարի և Մարկոս Կրասորի հետ։ 55-ի համար կրկին ընտրվել է կոնսուլ, այնուհետև եղել Իսպատիայի կառավարիչ։ 1-ին եռապետության կազմալուծումից հետո մերձեցրել է օպտիմատներին։ 52-ին ընտրվել է միանձնյա կոնսուլ։ 50-ին նշանակվել է զորահրամանատար՝ Հուլիոս Կեսարի դեմ պայքարելու համար։ 48-ին Դիռաքիոնի մոտ պարտության է մատնել Կեսարին, սակայն Փարսալոսում ջախջախվել է և փախել Եգիպտոս, ուր [[Պտղոմեոս XIII Դիոնիսոս]]ը, Կեսարին սիրաշահելու համար, սպանել է տվել Պոմպեոսին։
Ըստ հունա-հռոմեական սկզբնաղբյուրների, Միհրդատ VI-ի պարտությունից հետո, [[Տիգրան Բ Մեծ]]ը ներկայացել է Հայաստան ներխուժած Պոմպեոսին, նրան հանձնել իր թագը, Պոմպեոսը մեծահոգաբար վերադարձրել է այն և կնքել պայմանագիր, որով Տիգրանը հրաժարվել է իր արտաքին նվաճումներից։ Սակայն ըստ [[Մովսես Խորենացի|Մովսես Խորենացու]], Պոմպեոսը Հայաստան չի ներխուժել, այլ Տիգրանի դեմ ուղարկել է իր զորավարին, որը չի համարձակվել ընդհարվել Հայոց թագավորի հետ։