«Կեչասունկ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 2486 բայտ ,  8 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
No edit summary
{{Taxobox
'''Կեչասունկ''' (Leccinum scabrum), կեչու թնջուկ, [[բազիդիավոր սնկեր]]ի լեկցին ցեղի ներկայացուցիչ։ [[ՀՀ]]-ում հազվադեպ հանդիպում է [[Լոռի|Լոռ]]ու և [[Տավուշ]]ի մարզերում։ Աճում է լայնատերև կամ խառնանտառներում՝ ամռան ամիսներին՝ հողի վրա ([[1100]]- [[1400]] [[մ]] բարձրություններում)։ Միկոռիզագոյացնող է, համակեցության մեջ է մտնում կեչու հետ։ Գլխարկը (տրամագիծը՝ [[10]]-[[15]] սմ) մսալի է, ամուր, բարձիկաձև։ Խոնավ եղանակին մակերեսը լորձնանում է։ Գունավորումը, կախված եղանակից, կարող է լինել բաց դեղինից մինչև գորշամոխրագույն։ Հիմենոֆորը (պըտղաբեր մասը) խողովակաձև է, մանր, կլորավուն, անկյունաձև անցքերով, սպունգանման, սկզբում՝ սպիտակ, հետագայում՝ գորշ։ Պտղամիսն ամուր է, սպիտակ, կտրվածքում՝ վարդագույն։ Ոտիկը (Երկար.՝ [[10]]-[[20]] սմ, հաստ.՝ [[3]] սմ) գլանաձև է, հիմքում՝ լայնացած, սպիտակ, ունի գորշ կամ մոխրագույն թեփուկներ։ Ուտելի է. օգտագործվում է թարմ, չորացրած, [[աղ]] կամ թթու դրած։
| name = Կեչասունկ
| image file =Birkenpilz01.jpg
| image descr =
| regnum = Սնկեր
| divisio = [[Բազիդիոմիցետներ]]
| classis = [[Ագարիկայիններ]]
| subclassis = ''[[Agaricomycetidae]]''
| ordo = [[Boletales]]
| familia = [[Boletaceae]]
| genus = [[Լեկցին]]
| species = '''Կեչասունկ սովորական'''
| latin = {{btname|Leccinum scabrum|([[Bull.]]) [[Gray (ботаник)|Gray]], 1821}}
| wikispecies =
| commons = Leccinum scabrum
}}
'''Կեչասունկ''' կամ '''կեչու թնջուկ''' ({{lang-lat|''Leccinum scabrum''}}), [[բազիդիավոր սնկեր]]ի լեկցին ցեղի ներկայացուցիչ։
 
== ՀՀ-ում ==
[[Պատկեր:2007-10-13 Leccinum scabrum (Bull.) Gray 12300 crop.jpg|մինի|ձախից]]
[[ՀՀ]]-ում հազվադեպ հանդիպում է [[Լոռի|Լոռ]]ու և [[Տավուշ]]ի մարզերում։ Աճում է լայնատերև կամ խառնանտառներում՝ ամռան ամիսներին՝ հողի վրա ([[1100]]- [[1400]] [[մ]] բարձրություններում)։
 
== Կենսաբանական նկարագիր ==
'''Կեչասունկ''' (Leccinum scabrum), կեչու թնջուկ, [[բազիդիավոր սնկեր]]ի լեկցին ցեղի ներկայացուցիչ։ [[ՀՀ]]-ում հազվադեպ հանդիպում է [[Լոռի|Լոռ]]ու և [[Տավուշ]]ի մարզերում։ Աճում է լայնատերև կամ խառնանտառներում՝ ամռան ամիսներին՝ հողի վրա ([[1100]]- [[1400]] [[մ]] բարձրություններում)։ Միկոռիզագոյացնող է, համակեցության մեջ է մտնում կեչու հետ։ Գլխարկը (տրամագիծը՝ [[10]]-[[15]] սմ) մսալի է, ամուր, բարձիկաձև։ Խոնավ եղանակին մակերեսը լորձնանում է։ Գունավորումը, կախված եղանակից, կարող է լինել բաց դեղինից մինչև գորշամոխրագույն։ Հիմենոֆորը (պըտղաբեր մասը) խողովակաձև է, մանր, կլորավուն, անկյունաձև անցքերով, սպունգանման, սկզբում՝ սպիտակ, հետագայում՝ գորշ։ Պտղամիսն ամուր է, սպիտակ, կտրվածքում՝ վարդագույն։ Ոտիկը (Երկար.՝Երկարությունը՝ [[10]]-[[20]] սմ, հաստ.՝հաստությունը՝ [[3]] սմ) գլանաձև է, հիմքում՝ լայնացած, սպիտակ, ունի գորշ կամ մոխրագույն թեփուկներ։ Ուտելի է. օգտագործվում է թարմ, չորացրած, [[աղ]] կամ թթու դրած։
 
== Տեսակներ ==
* Կեչասունկ սովորական ({{lang-la|''L. scabrum''}})
* [[Կեչասունկ սև]] ({{lang-la|''L. scabrum f. melaneum, L. melaneum''}})
* [[Կեչասունկ սպիտակ]] ({{lang-la|L. scabrum f. chioneum, L. holopus}})
* [[Կենչասունկ վարդագույն]] ({{lang-la|''L. scabrum f. oxydabile, L. oxydabile''}})
* Կեչասունկ մոխրագույն ({{lang-lat|''Leccinum carpini''}})
* Կեչասունկ կոշտ ({{lang-lat|''Leccinum duriusculum''}})
* Կեչասունկ շախմատային կամ սևադարչնագույն ({{lang-lat|''Leccinum nigrescens''}})
* Կեչասունկ մոխրածծմբայինй ({{lang-lat|''Leccinum leucophaeum''}})
* Կեչասունկ գույնզգույն ({{lang-lat|''Leccinum variicolo''r}})
 
== Նշանակություն ==
Ուտելի է. օգտագործվում է թարմ, չորացրած, [[աղ]] կամ թթու դրած։
 
== Գրականություն ==
* ''Грибы СССР'' — М.: Мысль, 1980.
* {{ռուսերեն գիրք|автор = Сержанина Г. И.|заглавие = Шляпочные грибы Белоруссии|место = Минск|издательство = Наука и техника|год = 1984|страницы = 229—230}}
*Kallenbach, Franz: ''Die Röhrlinge (Boletaceae)'', Leipzig, Klinkhardt, 1926–1942.
*R. M. Dähncke: ''200 Pilze.'' 5. Auflage, Verlag Aargauer Tagblatt, Aarau 1992, ISBN 3-85502-145-7.
*Dr. M. Svrcek: ''Pilze bestimmen und sammeln.'' Verlag Mosaik, München 1976.
*Gerhardt, Ewald: ''Pilze: Band 2: Röhrlinge, Porlinge, Bauchpilze, Schlauchpilze und andere'', Spektrum der Natur BLV Intensiv, 1985, ISBN 3-405-12965-6.
 
== Արտաքին հղումներ ==
* [http://www.pilzepilze.de/piga/zeige.htm?name=leccinum_scabrum Pilzgalerie: Leccinum scabrum (Birkenpilz)]
 
{{ՀԲ}}