«Խմորասնկեր»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 1494 բայտ ,  6 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (clean up, փոխարինվեց: , → , (24), ։ → ։ (16), ՝ → ՝ (4), → (42), ), → ), (3), ( → ( (7) oգտվելով ԱՎԲ)
{{taxobox
| name =Խմորասնկեր
| image file = S cerevisiae under DIC microscopy.jpg
| image title =''[[Fuligo septica]]''
| image descr =Խմորասնկի ''[[Saccharomyces cerevisiae]]'' բջիջները մանրադիտակի տակ
| superregnum =
| regnum =Սնկեր
| subregnum =Պայուսակավոր սնկեր
| phylum = Բազիդոմիցետներ
| subphylum =
| classis ='''Խմորասնկեր'''
| ordo =
| familia =
| genus =
| species =
| latin = ''Yeast''
| author =
| syn =
| arm_syn =
| typus =
| section name = Ներկայացուցիչներ
| section text = բոլոր միաբջիջ սնկերը
| eol =
| itis =
| ncbi =
| wikispecies=Yeast
| commons=Category:Yeast
| range map =
| range legend =
{{լեգենդ2|գույն|Տարածվածություն}}
}}
[[File:Yeast CalcofluorWhite2.jpg|thumb|Հացաթխման խմորասնկերը լուսարձակող մանրադիտակի տակ:]]
'''Խմորասնկեր''', բնորոշ [[միցելիում]] չունեցող սնկեր, որոնց վեգետատիվ մարմինը մեծ մասամբ միայնակ կամ բողբոջող բջիջներ են։ Հայտնի է մոտ 5001500 տեսակ, որոնք պատկանում են [[պայուսակավոր սնկեր|պայուսակավոր]] (''Ascomycetes''), [[բազիդիավոր սնկեր|բազիդիավոր]] (''Basidiomycetes'') և [[անկատար սնկեր|անկատար]] (''Deuteromycetes'') սնկերին։ Վերջիններիս մոտ սեռական սպորատվությունը հայտնաբերված չէ, և դրանց անվանում են ''խմորասնկանման սնկեր'' կամ ''ասպորոգեն խմորիչներ'', օրինակ՝ [[կաևդիդա]] (''Candida'') ցեղը։ Հիմնականում խմորասնկերը ներկայացված են պայուսակավոր սնկերի [[էնդոմիցետայիններ]]ի (''Endomycetales'') կարգով, որոնց վեգետատիվ մարմինը օվալաձև է կամ ձվաձև։ Խմորասնկերը բազմանում են [[բողբոջում|բողբոջմամբ]], մասամբ՝ կիսմամբ։ Եթե բողբոջման ժամանակ բջիջները չեն անջատվում միմյանցից, ապա ձևավորում են կեղծ միցելիումներ։ Սեռական պրոցեսի ժամանակ տեղի է ունենում երկու բջիջների պարունակության միաձուլում, և զարգանում են պայուսակները՝ պայուսակասպորներով։
 
==Կիրառական նշանակությունը==
== Բազմացում ==
Խմորասնկերը բազմանում են բողբոջման եղանակով: Մայրական բջջի վրա առաջանում է արտափքում: Մայրական բջջի կորիզը կիսվում է, և դուստր կորիզներից մեկն անցնում է առաջացած արտափքման մեջ: Արտափքումը մեծանում է և հասնելով մայրական բջջի չափերին, անջատվում նրանից, հանդես գալով որպես առանձին բջիջ: Երբեմն մնում է մայրական բջջի հետ , առաջացնելով ճյուղավորված շղթաներ:
Վերջիններիս մոտ սեռական սպորատվությունը հայտնաբերված չէ, և դրանց անվանում են ''խմորասնկանման սնկեր'' կամ ''ասպորոգեն խմորիչներ'', օրինակ՝ [[կաևդիդա]] (''Candida'') ցեղը։ Հիմնականում խմորասնկերը ներկայացված են պայուսակավոր սնկերի [[էնդոմիցետայիններ]]ի (''Endomycetales'') կարգով, որոնց վեգետատիվ մարմինը օվալաձև է կամ ձվաձև։ Խմորասնկերը բազմանում են [[բողբոջում|բողբոջմամբ]], մասամբ՝ կիսմամբ։ Եթե բողբոջման ժամանակ բջիջները չեն անջատվում միմյանցից, ապա ձևավորում են կեղծ միցելիումներ։ Սեռական պրոցեսի ժամանակ տեղի է ունենում երկու բջիջների պարունակության միաձուլում, և զարգանում են պայուսակները՝ պայուսակասպորներով։
 
==Կիրառական նշանակությունընշանակություն==
Գործնական նշանակություն ունեն [[սախարոմիցետայիններ]]ը (''Saccharomycetaceae''), որոնք տարածված են շաքարով հարուստ բազմազան հիմնանյութերի՝ մրգերի, ծաղիկների նեկտարի, ծառերի խեժի վրա։ Նրանք անջատվում են հողից, սննդամթերքից, նավթից։ Կան բույսերի, կենդանիների և մարդու համար ախտածին տեսակներ։ Հարուցում են բլաստոմիկոզներ, կանդիդոզներ։ Հաճախ ուղեկցում են առաջնային հիվանդություններին։ Խմորասնկերը առաջացնում են [[սպիրտային խմորում]]։ Գործնական կիրառություն ունեն [[հացաթխման խմորասնկեր]]ը (''Saccharomyces cerevisiae''), որոնց աճեցվող տարատեսակներն օգտագործում են հացաթխման, գինեգործության, գարեջրի արտադրության մեջ։ Խմորասնկերը պարունակում են [[սպիտակուց]], [[ածխաջրեր]], հարուստ են B խմբի [[վիտամին]]ներով։ Դրանք կերային սպիտակուցի, սպիտակուցա[[վիտամին]]ային խտանյութերի, [[ֆերմենտներ]]ի հիմնական սինթեզողներն են։