«Ծատուր Աղայան»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (clean up, փոխարինվեց: → (4),   → (2) oգտվելով ԱՎԲ)
{{Տեղեկաքարտ Անձ
'''Ծատուր Պավելի Աղայան''' ([[հունվարի 12]], [[1912]] թ․, [[Փիփ]], [[Գարդմանք]] - [[դեկտեմբերի 3]], [[1982]] թ․, [[Երևան]]) , [[Պատմություն|պատմաբան]], [[ՀՀ ԳԱԱ|ՀՀ ԳԱ]] ակադեմիկոս։
| ԱԱՀ = Ծատուր Պավելի Աղայան
 
| բնագիր ԱԱՀ =
| պատկեր =
| չափ =
| նկարագրում =
| ծննդյան օր = [[1912]], [[հունվարի 12]]
| ծննդավայր =[[Փիփ]], [[Գարդմանք]]
| վախճանի օր = [[1982]], [[դեկտեմբերի 3]]
| վախճանի վայրը = [[Երևան]]
| քաղաքացիություն =
| հպատակություն =
| ազգություն = հայ
| կրոն =
| ազդվել է =
| ազդել է =
| գրքեր =
| աշխատանք =
| կարողություն =
| մասնագիտություն =Պատմաբան
| ամուսին =
| ծնողներ =
| երեխաներ =
| պարգևներ և մրցանակներ =
| կայք =
}}
'''Ծատուր Պավելի Աղայան''' ([[հունվարի 121912]], [[1912հունվարի 12]] թ․, [[Փիփ]], [[Գարդմանք]] - [[դեկտեմբերի 31982]], [[1982դեկտեմբերի 3]] թ․, [[Երևան]]) , [[Պատմություն|պատմաբան]]: Պատմական գիտությունների դոկտոր ([[1948]]), [[պրոֆեսոր]], [[ՀՀ ԳԱԱ|ՀՀ]] ԳԱ[[ակադեմիկոս]] ակադեմիկոս։([[1968]], թղթակից անդամ [[1950]]-ից):
== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը ([[1936]], էքստեռն), Մոսկվայի Ն. Չեռնիշևսկու անվան պատմափիլիսոփայան ինստիտուտը ([[1938]]):
[[1954]]-[[1961]]թթ. և [[1977]]-[[1979]] թթ.` ՀԽՍՀ ԳԱ Պատմության ինստիտուտի նոր պատմության բաժնի վարիչ, [[1949]]-[[1952]] թթ. և [[1969]]-[[1973]] թթ.` ՀԽՍՀ ԳԱ հասարակական գիտությունների «Տեղեկագրի» ([[1966]]-ից` «Լրաբեր») խմբագիր, [[1951]]-[[1954]] թթ.` ՀԿԿ կենտկոմի գիտության և մշակույթի բաժնի վարիչ, [[1961]]-[[1968]] թթ.` ԽՄԿԿ կենտկոմին առընթեր ՄԼԻ հայկական մասնաճյուղի տնօրեն, [[1968]]-[[1977]] թթ.` ՀԽՍՀ ԳԱ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար, [[1979]]-[[1982]] թթ.` ԵՊՀ ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնի վարիչ: [[1963]]-[[1971]] թթ. եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր<ref>{{cite book|author=|title=Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005}}</ref>:
== Գործունեություն ==
Աղայանի աշխատությունները հիմնականում վերաբերում են [[Անդրկովկաս]]ում և [[Հայաստան]]ում հեղափոխական շարժմանը, հայ-ռուսական հարաբերություններին, Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմանը։
 
«Հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի պատմությունից» (1976) մենագրության մեջ տրված է հայ ժողովրդի ազգ-ազատագրական շարժման պատմությունը XIX դ. 70-ական թվականներից մինչև 1920 թվականը, առանձին գլուխներ նվիրված են 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո հայկական հարցի սկզբնավորման պատմությանը, Բեռլինի կոնգրեսից (1878) հետո ազգ-ազատագրական պայքարի վերելքին, 1915 թվականի հայերի ցեղասպանությանը, 1919-1921 թվականների․ [[Կիլիկիա]]յի դեպքերին, ժողովրդական հերոս [[Անդրանիկ Օզանյան]]ի գործունեությանը և այլն։ «Հոկտեմբերը և հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարը» (1982) աշխատություն մեջ այլ հարցերի շարքում քննարկել է 1918-1920 թթ․ հայ ժողովրդի դիմադրությունը թուրք զավթիչներին [[Սարդարապատ]]ի, [[Բաշ-Ապարանի ճակատամարտ|Բաշ Ապարան]]ի, [[Ղարաքիլիսա]]յի ճակատամարտերում, դրանց նշանակությունը, լուսաբանել [[ՌՍՖՍՌ|Խորհրդային Ռուսաստանի]] և [[Հայաստանի Հանրապետության]] փոխհարաբերությունները և այլն։ Հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի, խորհրդա-հայկական, խորհրդա-թուրքական հարցերն Աղայանը արծարծել է ըստ հայ խորհրդային պատմագրության մեջ մինչև 1980-ական թվականների կեսը իշխող տեսակետի, բացասական գնահատական է տվել 1920 թվականի [[Սևրի պայմանագիր|Սևրի հաշտության պայմանագրին]], անտեսել 1918 թվականին հայկական պետականության՝ հանձինս [[Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության|Հայաստանի Հանրապետության]] վերականգնման նշանակությունը և այլն։
 
== Երկեր==
== Արտաքին հղումներ ==
*Արշավիր Մելիքյան, Ե., 1969:
* [http://www.anunner.com/name/biography/%D4%BE%D4%B1%D5%8F%D5%88%D5%92%D5%90_%D4%B1%D5%82%D4%B1%D5%85%D4%B1%D5%86_%D5%8A%D4%B1%D5%8E%D4%B5%D4%BC%D4%BB Ծատուր Պավելի Աղայան (կենսագրություն)]
*Ռուսաստանի դերը հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրում, Ե., 1981:
*Вековая дружба народов Закавказья, ч.1-4, Е., 1970-80.
== Գրկանություն ==
*Ծատուր Աղայան [կենսամատենագիտություն], Ե., 1983:
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
 
{{ՀՀ}}
 
225 974

edits