«Ջրածին»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 143 բայտ ,  5 տարի առաջ
չ
| խտություն = 0,0000899 (273 [[Կելվին|Կ]] (0 °C))
| ջերմունակություն = 28,47<ref name="ХЭ">{{Ռուսերեն գիրք
|автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.)
|заглавие = Химическая энциклопедия: в 5 т
|место = М.
|издательство = Советская энциклопедия
|год = 1988
|том = 1
|страницы = 400—402
|страниц = 623
|тираж = 100 000
}}
</ref>
 
== Ֆիզիկական հատկությունները ==
 
Ջրածինը սովորական պայմաններում անգույն, անհամ, անհոտ [[գազ]] է։14,5 անգամ թեթև է [[օդ]]ից (ամենաթեթև գազն է)։[[Ջուր|Ջրում]] քիչ է լուծվում՝ 1 լ ջրում 20°С-ում լուծվում է 18 մլ ջրածին։-252,8°С-ում 1 [[մթնոլորտ]]ային ճնշման տակ ջրածինը դառնում է շարժուն հեղուկ, որը ևս անգույն է։ Ջրածինը լավ լուծվում է որոշ մետաղներում (Ni,Pd,Pt) 1 ծավալ [[պալադիում]]ում լուծվում է 850 ծավալ ջրածին՝ տաքացնելիս այն քանակապես անջատվում է։
ջրածնի դիրքը 1 եվ 7 րդ խմբում պայմանավորված է նրանով, որ ջրածնի ատոմը կարող է կորցնել էլեկտրոն նմանվելով ալկալիական մետաղներին եվ վերցնել էլեկտրոն նմանվելով հալոգեններին աիսպիսով ջրածնի ատոմը օժտված է վերօքս երկակիությամբ կարող է լինել եվ օքսիդիչ եվ վերականգնիչ։
 
== Ստացումը ==
1. Ջրածնից փոքր իոնացման պոտենցիալներով [[մետաղ]]ների և [[թթու]]ների փոխազդեցությունից (բացի HNO<sub>3</sub> և խիտ H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>-ից).
 
1.Ջրածնից փոքր իոնացման պոտենցիալներով [[մետաղ]]ների և [[թթու]]ների փոխազդեցությունից (բացի HNO<sub>3</sub> և խիտ H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>-ից).
 
Zn+2HCl=ZnCl<sub>2</sub>+H<sub>2</sub>↑
Fe+H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>(<sub>նոսր</sub>)=FeSO<sub>4</sub>+H<sub>2</sub>↑
 
2. [[Ալկալիական մետաղներ|Ալկալիական]] և [[հողալկալիական մետաղներ|հողալկալիական]] մետաղների ու ջրի փոխազդեցությունից.
 
2Na+2H<sub>2</sub>O=2NaOH+H<sub>2</sub>↑
Ca+2H<sub>2</sub>O=Ca(OH)<sub>2</sub>+H<sub>2</sub>↑
 
3. Որոշ մետաղների կամ [[ոչ մետաղ]]ների և ալկալու ջրային լուծույթի փոխազդեցությունից.
 
2Al+2NaOH+6H<sub>2</sub>O=2Na[Al(OH)<sub>4</sub>]+3H<sub>2</sub>↑
Si+2NaOH+H<sub>2</sub>O=Na<sub>2</sub>SiO<sub>3</sub>+2H<sub>2</sub>↑
 
4. Մետաղների հիդրիդների և ջրի կամ թթուների փոխազդեցությունից.
 
2NaH+H<sub>2</sub>O=2NaOH+H<sub>2</sub>↑
CaH<sub>2</sub>+2HCl=CaCl<sub>2</sub>+2H<sub>2</sub>↑
 
5. Ալկալիների, թթուների և որոշ [[աղեր]]ի ջրային լուծույթների [[էլեկտրոլիզ]]ով.
 
: <math>~\mathrm{ 2NaCl+2H_2O\xrightarrow{electroliz^\circ }\ 2NaOH + Cl_2\uparrow +H_2\uparrow}</math>
: <math>~\mathrm{2H_2O\xrightarrow{NaOH^\circ }\ 2H_2 +O_2\uparrow}</math>
 
6. Շիկացած ածխի և ջրային գոլորշու փոխազդեցությունից (1000°С).
 
C+H<sub>2</sub>O=CO+H<sub>2</sub> (ջրագազ)
 
7. Երկաթագոլորշային եղանակով՝ շիկացած [[երկաթ]]ի և ջրային գոլորշու փոխազդեցությունից.
 
3Fe+4H<sub>2</sub>O=Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub>+4H<sub>2</sub>
 
8. [[Մեթան]]ի կոնվերսիայով (փոխարկմամբ) (900°С).
 
CH<sub>4</sub>+H<sub>2</sub>O=CO+3H<sub>2</sub> կամ
 
== Քիմիական հատկությունները ==
 
H-ի ատոմը խիստ ռեակցիոունակ է և շատ արագ առաջացնում է H<sub>2</sub> [[մոլեկուլ]]ը։ Ատոմական ջրածնով աշխատող այրիչը ստեղծում է 4000°С բարձր [[ջերմաստիճան]], որը պայմանավորված է H<sub>2</sub>-ի կապի մեծ [[էներգիա]]յով H+H→H<sub>2</sub> ΔH=-436 կՋ է։ Բացի հիդրիդներից, որտեղ ջրածնի [[օքսիդացման աստիճան]]ը -1 է, մնացած միացություններում ունի +1 օքսիդացման աստիճան։
 
 
== Կիրառությունը ==
 
Մեծ քանակությամբ ջրածին կիրառվում է [[ամոնիակ]], [[HCl]] սինթեզելու համար, հեղուկ [[ճարպ]]երի հիդրոգենացման համար։ Որպես թեթև [[գազ]] [[հելիում]]ի հետ լցնում էին օդապարիկները։ Ջրածինը օգտագործում են բարձր [[ջերմաստիճան]] ստանալու համար (3000-4000°С)։ Սակայն ջրածնի ամենալուրջ խնդիրը՝ միջուկային այս ռեակցիան է <sup>2</sup></tt><sub>1</sub>H+<sup>3</sup></tt><sub>1</sub>H=<sup>4</sup></tt><sub>2</sub>He+n+17,6 կՋ
 
{{Փոքր պարբերական աղյուսակ}}
 
{{Chem-stub}}
[[Կատեգորիա:Տարրեր]]
 
[[Կատեգորիա:Ոչ մետաղներ]]
 
[[Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ]]
{{Chem-stub}}
[[Կատեգորիա:Վերականգնիչներ]]
[[Կատեգորիա:Վառելանյութեր]]
[[Կատեգորիա:ՏարրերՋրածին]]
 
{{Link FA|af}}
160 504

edits