«Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (clean up, փոխարինվեց: → (21) oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:Erevan State Conservatory.JPG|մինի|300px|աջից|Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա]]
 
'''Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա''', [[ՀՀ կրթության և գիտության նախարարություն|ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության]] երաժշտական [[բարձրագույն ուսումնական հաստատություն]] [[Երևան]]ում։ [[1946]]-ին թվականին կոչվել է [[Կոմիտաս]]ի անունով։ Մասնաճյուղը գտնվում է [[Գյումրի]]ում։
 
== Պատմություն ==
=== Սկիզբ ===
Հիմնադրվել է [[1921]] թ.թվականին [[Ռոմանոս Մելիքյան]]ի (նա դարձել է նաև առաջին տնօրենը) կողմից, որպես երաժշտական ստուդիա։ Հատուկ երաժշտական ուսումնական հաստատությունների բացակայության պատճառով ուսումնական աշխատանքները իրականացվել են երեք բաժիններով՝ ստորին (երեք տարի), միջնակարգ (չորս տարի) և բարձր (երկու տարի)։
 
[[1920]]-ական թթ.թվականներին կոնսերվատորիայում գործել են մասնագիտական հետևյալ դասարանները՝
* [[դաշնամուր]]ի (Ա. Մնացականյան, Հ. Մադաթյան, Ե. Խանկալամյան, Ե. Խոսրովյան, Օ. Բաբասյան)
* [[ջութակ]]ի (Լ. Միրզա-Ավագյան, Ա. Գաբրիելյան, Հ. Հովհաննիսյան, Դ. Սողոմոնյան)
* մանկավարժական
 
[[1923]]-ին թվականին կոնսերվատորիայի լարային քառյակի (Ա. Գաբրիելյան, Դ. Սողոմոնյան, Ա. Կոտլյարևսկի, Վ. Ավետիքյան) կատարմամբ Երևանում[[Երևան]]ում առաջին անգամ հնչեցին [[Հայդն]]ի, [[Մոցարտ]]ի, [[Բեթհովեն]]ի, [[Պ. Չայկովսկի|Չայկովսկու]], [[Գլազունով-Ա.|Գլազունով]]ի կվարտետները։
[[Պատկեր:Սպենդիարյան.jpg|մինի|Հայկական առաջին սիմֆոնիկ նվագախմբի հիմնադիրներից մեկը` [[Ալեքսանդր Սպենդիարյան]]ը]]
Կոնսերվատորիայի ուսանողները Հայաստանի[[Հայաստան]]ի շրջաններում գրառել են ժողողովրդական երգեր, կազմակերպել երգչախմբեր և համերգներ։
 
[[1924]]-ին թվականին [[Ալեքսանդր Սպենդիարյան]]ի և տնօրեն Ա. Ադամյանի ջանքերով կոնսերվատորիայում կազմակերպվել է հայկական առաջին սիմֆոնիկ նվագախումբը։
 
[[1927]]-[[1928]]-ին թվականներին (տնօրեն՝ Ա. Տեր-Ղևոնդյան) հիմնադրվել է կոնսերվատորիայի օպերային ստուդիան (առաջին դիրիժորը՝ Ս. Չարեքյան), բեմադրվել հատվածներ «[[Ֆաուստ (օպերա)|Ֆաուստ]]», «[[Եվգենի Օնեգին (օպերա)|Եվգենի Օնեգին]]», «[[Աիդա (օպերա)|Աիդա]]» օպերաներից, նպաստել պետական օպերային թատրոնի հիմնադրմանը։ Հետագայում մեծացել է նվագախմբային և օպերային դասարանների դերը կատարողներ պատրաստելու գործում (դիրիժորներ՝ [[Կոնստանտին Սարաջև]], [[Գևորգ Բուդաղյան]], Ս. Չարեքյան, Միքայել Մալունցյան, [[Ռաֆայել Մանգասարյան]])։
 
[[1926[]]-[[1927]] ուսումնական տարում Ս. Օգանեզաշվիլին (Օհանյան) հիմնադրել է արևելյան բաժին, որը գործել է տասը տարի, [[1927-ին]] թվականին Ս. Մելիքյանի ղեկավարած ուսանողական երգչախումբը ելույթ է ունեցել [[Մոսկվա]]յում, այնուհետև [[Թբիլիսի]]ի կոնսերվատորիայում հանդես են եկել մենակատար-ուսանողները։
 
[[1930]]-ին թվականին կոնսերվատորիայում հիմնադրվել է ստեղծագործական դասարան (առաջին դասատուներ՝ Հ. Ստեփանյան, Ս. Բարխուդարյան և Վ. Տալյան), որի շրջանավարտների գործունեությունը նպաստել է ազգային երաժշտության կարևորագույն բնագավառների զարգացմանը, ազգային արվեստի ոճական սկզբունքների հաստատմանը, բազմաժանր երկերի ստեղծմանը, հայ երաժշտության համաշխարհային ճանաչմանը։
 
[[1937]]-ին թվականին հիմնադրվել է երաժշտագիտական բաժանմունք (հիմնադիրներ՝ Զ. Վարդանյան, Մ. Գասպարյան, Կ. Մելիք-Վրթանեսյան)։
 
=== Նախապատերազմական շրջան ===
[[1930]]-ական թթ.թվականների վերջից կոնսերվատորիայի մանկավարժական-մեթոդական, գիտակատարողական աշխատանքները համակարգավորվեցին ամբիոնների ստեղծմամբ՝
* դաշնամուրային (Ա. Մնացականյան)
* նվագախմբային (Դ. Լեկգեր)
* ընդհանուր դաշնամուրի (Ալեքսանդր Դոլուխանյան)
 
[[1936]]-[[1937]] թթ.թվականներին, այնուհետև՝ [[1940]]-[[1954]]-ին թվականներին, կոնսերվատորիայի տնօրենն էր [[Կոնստանտին Սարաջևը։Սարաջև]]ը։ 1930-ական թթ.թվականների վերջին և [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ]]ի տարիներին կոնսերվատորիայի մանկավարժական կազմը համալրվեց [[Մոսկվա]]յի և [[Լենինգրադ]]ի կոնսերվատորիաների հայ շրջանավարտներով (Ռոբերտ Անդրեասյան, Հ. Բոգդանյան, Կ. Դոմբաև, Գեորգի Սարաջև), [[ԽՍՀՄ]] մշակութային կենտրոններից Երևան ժամանակավորապես տեղափոխված ականավոր երաժիշտներով (դաշնակահարներ Կ. Իգումնով, Վ. Զեյլիգեր, տավղահար Կ. Էրդելի, տեսաբաններ Ք. Քուշնարյան, Տ. Տեր-Մարտիրոսյան, Ա. Շահվերդյան)։
 
=== Հետպատերազմյան շրջան ===
Հետպատերազմյան տարիներին և հատկապես [[1960]]-70[[1970]]-ական թթ.թվականներին կոնսերվատորիան հասել է [[ԽՍՀՄ|միութենական]] առաջատար կոնսերվատորիաների մակարդակին։ Նրա ուսանողները և շրջանավարտները պարբերաբար մասնակցել են կատարողների [[անդրկովկաս]]յան, միութենական և միջազգային մրցույթներին։ Որակյալ մասնագետներ կրթելու գործում մեծ վաստակ ունեն նաև [[Էդուարդ Միրզոյան (կոմպոզիտոր)|Էդուարդ Միրզոյանը]], [[Գրիգոր Եղիազարյան]]ը (ռեկտոր՝ [[1954]]-[[1960]]-ին թվականներին), [[Ղազարոս Սարյան]]ը (ռեկտոր՝ 1960-ից թվականից), [[Ալեքսանդր Հարությունյան]]ը, [[Ռոբերտ Աթայան]]ը, Սերգեյ Կոպտևը, [[Գայանե Չեբոտարյան]]ը, Գեորգի Տիգրանովը, Մ. Հարությունյանը, Աննա Բարսամյանը, [[Թաթուլ Ալթունյան]]ը, Ջեմս Գյոզալյանը, Կ. Զաքարյանը, Թամարա Շահնազարյանը, [[Գոհար Գասպարյան]]ը, [[Տաթևիկ Սազանդարյան]]ը, [[Հեղինե Տեր-ՂևոնդյանըՂևոնդյան]]ը, Կ. Մալխասյանը, [[Աննա ԱմբակումյանըԱմբակումյան]]ը, Ս. Բունիաթյանը, [[Մարջան ՄխիթարյանըՄխիթարյան]]ը, Ա. Շամշյանը, Հ. Աբաջյանը, Լ. Գրիգորյանը, [[Գերոնտի Թալալյան]]ը, Գևորգ Բուդաղյանը, Գուրգեն Ադամյանը, Հ. Ղասաբյանը, Մ. Խաչատրյանը և ուրիշներ։
 
Կոնսերվատորիայի ազգային դիրքորոշումը հիմնականում պայմանավորվեց հայ երաժշտության պատմությանը, հայ ժողովրդական ստեղծագործությանը, հայկական երաժշտության լադային համակարգին վերաբերող դասընթացների իրագործումով։ [[1969]]-ից թվականից կոմպոզիցիայի ամբիոնին կից գործում է ժողովրդական ստեղծագործության կաբինետը (հիմնադիր և ղեկավար՝ Մարգո Բրուտյան)։ Կոնսերվատորիայի մասնագիտական հասունացմանը մեծապես նպաստել են մշտական կապը Մոսկվայի[[Մոսկվա]]յի և Լենինգրադի[[Լենինգրադ]]ի կոնսերվատորիաների հետ, խորհրդային ականավոր երաժիշտների, հատկապես [[Դմիտրի Շոստակովիչ]]ի և [[Արամ Խաչատրյան]]ի ստեղծագործական օգնությունը։ Կոնսերվատորիայում գործել է ենթակա բաժանմունք։ Կազմակերպվել է ասիստենտուրա-ստաժիրովկա, [[1976-ից՝]] թվականից՝ միութենական նշանակություն ունեցող որակավորման բարձրացման ֆակուլտետ։ [[1987]]-ից թվականից գործում է ժողովրդական երգեցողության բաժին, 1988-ից` հայկական երաժշտական բանահյուսության ամբիոն։
 
[[1950]]-ական թթ.թվականներին վերջից կոնսերվատորիայում սովորում են արտասահմանյան երկրների ([[ԱՄՆ]], [[Ուրուգվայ]], [[Կանադա]], [[Լիբանան]], [[Եթովպիա]], [[Բուլղարիա]], [[Մոնղոլիա]], [[Հունաստան]], [[Կուբա]], [[Թուրքիա]], [[Մեքսիկա]] և այլն) երիտասարդ երաժիշտներ։
 
1938-ից թվականից կոնսերվատորիային կից գործում է [[Պյոտր Չայկովսկի|Պյոտր Չայկովսկու]] անվան [[Երևանի երաժշտական դպրոց]]ը։
 
[[1973]]-ին թվականին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ [[Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան]]ով։
 
== Շրջանավարտներ ==
Գոյության ընթացքում կոնսերվատորիան ավարտել են 5800-ից ավելի երաժիշտներ, դրանց թվում ([[1979]] թ.թվականի տվյալներով)՝ 5 [[ԽՍՀՄ]] ժողովրդական արտիստ, 22 [[ՀՀ ժողովրդական արտիստ|ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ]], 35 [[ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ|արվեստի վաստակավոր գործիչ]], 37 վաստակավոր արտիստ, 14 միջազգային մրցույթների և 7 միութենական մրցույթների դափնեկիրներ։
 
== Ֆոնդեր ==
3243

edits