«Պարտիզաններ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, փոխարինվեց: չեր → չէր oգտվելով ԱՎԲ
(ավելացվեց Կատեգորիա:Պարտիզաններ ՀոթՔաթ գործիքով)
չ (clean up, փոխարինվեց: չեր → չէր oգտվելով ԱՎԲ)
 
[[Պատկեր:RIAN archive 965 A guerrilla commander teaching his fighters to use weapons.jpg|250px|մինի]]
[[1812]] թ. [[Ֆրանսիա|Ֆրանսիայի]]յի կայսր [[Նապոլեոն Բոնապարտ|Նապոլեոն Բոնապարտը]]ը վիտխարի բանակի գլուխ անցած հարձակվեց [[Ռուսաստան|Ռուսաստանի]]ի վրա: Ռուսական զորքերը քաջաբար մարտնչում էին ֆելդմարշալ [[Միխայիլ Կուտուզով|Միխայիլ Իլլարիոնովիչ Կուտուզովի]] հրամանատարությամբ: Թշնամու դեմ պայքարի ելան նաև պարտիզանական ջոկատները: Նրանք ազատում էին գերիներին, գրավում հակառակորդի պարենու ու զենքի գումակները, տեղեկություններ հավաքում Ֆրանսիացիների շարժման ուղղության վերաբերյալ, ոչնչացնում թշնամուն, բնակչության պաշտպանում կողոպուտից: Գյուղացիներն իրենց առաջնորդներն ունեին: Հաջողությամբ էր գործում մերձմոսկովյան մի գյուղի բնակիչ [[Գերասիմ Կուրին|Գերասիմ Կուրինի]]ի ջոկատը, որում հաշվվում էր 5 հազար հետևակային և 500 հեծյալ: Ժողովրդի մեջ իր քաջությամբ հռչակվել էր [[Վասիլիսա Կոժինա|Վասիլիսա Կոժինան]]ն`[[Սմոլենսկ|Սմոլենսկի]]ի մոտ գտնվող մի գյուղի գեղջավագի կինը: Նրա ստեղծած ջոկատը, որ կազմված էր եղաններով, կացիններով ու գերանդիներով զինված կանանցից ու պատանիներից, պաշտպանում էր գյուղը, ուղեկցորդում գերիներին: Պարտիզանների գործողությունները ռուսական բանակին օգնեցին ջախջախելու թշնամուն:
 
[[1941]]-[[1945]] թվականների [[Հայրենական մեծ պատերազմ]]ի տարիներին սովետական ողջ ժողովուրդը պայքարի ելավ ֆաշիստական զավթիչների դեմ: Պարտիզաններն անողոք պատերազմ էին մղում թշնամու գրաված ողջ տարածքում: Պատմության մեջ պարտիզանական այդպիսի ծավալուն շարժում դեռ չերչէր եղել: Այդ շարժումը ղեկավառում էր կոմունիստական կուսակցությունը: Թշնամու զավթած շրջաններում ստեղծվեցին ընդհատակյա կուսակցական կոմիտեներ, որոնք կազմակերպում և ղեկավարում էին պարտիզանակն ջոկատները: Պարտիզանները կամուրջներ էին պայթեցնում, այրում ֆաշիստական պահեստները, սպանում մատնիչներին ու դավաճաններին, խորտակում թշնամու զինվորներով, թնդանոթներով ու տանկերով բեռնավորված գնացքները, մեր զորքերին օգնում ջարդելու ատելի թշնամուն:
 
[[1943]] թ. ամռանը մեր բանակը հիտլերականների դեմ մեծ ճակատամարտ եր մղում [[Կուրսկ|Կուրսկի]]ի աղեղում: Սովետական ռազմիկներին օգնելու նպատակով պարտիզանները «ռելսային պատերազմ» սկսեցին: պայթեցնում էին երկաթգծերը` ֆաշիստներին խանգարելով օգնական ուժեր հասցնելու: Այդ ժամանակ պարտիզանները խորտակեցին 440 գնացք: Իսկ ամբողջ պատերազմի ընթացքում նրանք շարքից հանեցին ավելի քան 1 մլն. ֆաշիստական զինվոր, ոչնչացրին 4 հազար տանկ ու զրահամեքենա, 2 հազար հրանոթ, մոտ 800 ինքնաթիռ:
 
== Հայտնի պարտիզաններ ==
 
[[Պատկեր:IV crnogorska proleterska brigada.JPG|250px|մինի]]
Սովետական ողջ երկրով մեկ հայտնի են պարտիզանական ջոկատների կոմունիստ հրամանատարներ [[Սիդոր Կովպակ|Սիդոր Կովպակի]]ի, [[Ալեքսեյ Ֆեոդորով]]ի, [[Սերգեյ Ռուդնև|Սերգեյ Ռուդնևի]]ի, [[Պյոտր Վերշիգորա]]յի, [[Դմիտրի Մենդվեդև]]ի, [[Կոնստանտին Զասլոնով]]ի և ուրիշների անունները:
 
Ժողովրդական վրիժառուների շարքում էին «Երիտասարդ գվարդիայի» հերոսները, [[Զոյա Կոսմոդեմյանսկայա]]ն և [[Լիզա Չայկինա]]ն, պարտիզանական խիզախ հետախույզ [[Նիկոլայ Կուզնեցով]]ը, լիտվական ժողովրդի պանծալի դուստր [[Մարիա Մելնիկայտե]]ն, պատանի պարտիզան [[Սաշա Չեկալին]]ը և պսկովցի ութսունամյա գյուղացի [[Մատվեյ Կուզմին]]ը, որը ֆաշիստական ջոկատը տարավ դեպի անանցանելի ճահիճը: