«Կաթնագեղձեր»–ի խմբագրումների տարբերություն

→‎Կաթ: Մասնակից:Ha nar96–ի առավել հղումներով հարուստ տարբերակ
(→‎Կաթ: Մասնակից:Ha nar96–ի առավել հղումներով հարուստ տարբերակ)
== Կաթ ==
[[Պատկեր:Cassatt Mary Maternite 1890.jpg|200px|մինի|աջից|Երեխային կրծքով կերակրող մայրը]]
ԿաթԿաթը բարդ [[ջրային էմուլսիա]] է, որի կազմի մեջ մտնում են [[Ճարպ|ճարպի կաթիլներ (կաթի տրիգլիցերիդ, ինչպես նաև տրիգլիցերիդների նախորդները հանդիսացող ճարպաթթուներ), սպիտակուցներ (կազեին, լակտոգլոբուլին և լակտոալբումին)]], [[ածխաջրեր (այդ թվում կաթի համար սպեցիֆիկ դիսախարիդներ – լակտոզա կամ կաթնաշաքար)]], [[աղեր]] և ջուր։[[ջուր]]։ Այդպիսի բազմաբաղադրիչ գեղձազատուկի արտադրման հնարավորությունը ենթադրում է գեղձային բջիջների ուլտրակառուցվածքների բարդացում։ Լակտոցիտների[[Լակտոցիտ]]ների մեջ լավ է զարգացած հատիկավոր և ոչ հատիկավոր [[էնդոպլազմատիկ ցանցը, որը կազմված է խողովակիկներից և ցիստերներից։ցանց]]ը։ Լակտացիաներում լավ զարգացած [[Գոլջիի ապարատ|Գոլջիի]] համալիրում ավարտվում է կազեինի[[կազեին]]ի գոյացումը ու խտացումը, ինչպես նաև [[լակտոզայի սինթեզըսինթեզ]]ը, որին նպաստում է հատուկ ֆերմենտի՝ լակտոսինթետազայի[[լակտոսինթետազա]]յի առկայությունը։ Բացի այդ լակտոցիտներում հայտնաբերվում են [[միկրոտուբուլներ]] և միկրոֆիլամենտներ[[միկրոֆիլամենտ]]ներ, հատկապես ցիտոպլազմայի գագաթային (ապիկալ) մասերում։ Ենթադրվում է, որ միկրոտուբուլները օժանդակում են սեկրետոր պրոցեսների տեղափոխումը դեպի լակտոցիտի գագաթայինապիկալ եզրը։ Կաթի սինթեզված բաղադրամասերի արտադրման ժամանակ մեծ չափերի հասած ճարպային կաթիլները տեղաշարժվում են դեպի ապիկալ թաղանթ և շրջապատելով նրան՝ ներքաշում են դեպի լակտոցիտի եզր։ [[Էքստրուզիա]]յի ընթացքում ճարպային կաթիլը ապիկալ թաղանթի՝ նրան շրջապատող մասի հետ բացվում է և ընկնում խոռոչ։ Ալվեոլի խոռոչում ճարպի կաթիլը տրոհվելով փոխակերպվում է [[էմուլսիա]]յի, որին ավելանում են կազեին, [[լակտազա]] և [[աղ]], այսինքն ձևավորվում է կաթ, որով լցվում է ալվեոլի խոռոչը։ Ալվեոլի դատարկվելուն և կաթի անցմանը կաթնային ուղիներ՝ նպաստում են աստղաձև [[միոէպիթելային բջիջ]]ների կծկումը։
 
Կաթի սինթեզված բաղադրամասերի արտադրման ժամանակ մեծ չափերի հասած ճարպային կաթիլները տեղաշարժվում են դեպի գագաթային (ապիկալ) թաղանթ և շրջապատելով նրան՝ ներքաշում են դեպի լակտոցիտի եզր։ Բացազատման ընթացքում ճարպային կաթիլը գագաթային թաղանթի՝ նրան շրջապատող մասի հետ բացվում է և ընկնում խոռոչ։ Ալվեոլի խոռոչում ճարպի կաթիլը տրոհվելով փոխակերպվում է [[էմուլսիա]]յի, որին ավելանում են [[կազեին]], [[լակտազա]] և աղ, այսինքն ձևավորվում է կաթ, որով լցվում է ալվեոլի խոռոչը։ Ալվեոլի դատարկվելուն և կաթի անցմանը կաթնային ուղիներ՝ նպաստում են աստղաձև միոէպիթելային բջիջների կծկումը։
Լակտացիայի շրջանի ավարտումով կաթնագեղձը ենթարկվում է ապաճման[[ինվոլյուցիա]]յի, սակայն նախորդ հղիության ժամանակ գոյացած ալվեոլների մի մասը պահպանվում է։
 
== Տարիքային փոփոխությունները ==