«Ուրցագեղձ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
կետադրական և ներքին հղումների ճշտումներ, փոխարինվեց: : → ։ (40) oգտվելով ԱՎԲ
չ (կետադրական և ներքին հղումների ճշտումներ, փոխարինվեց: : → ։ (40) oգտվելով ԱՎԲ)
'''Ուրցագեղձ''' {{lang-lat|(''thymus'')}}- իմուն համակարգի մասնագիտացված օրգան է, որտեղ տեղի է ունենում T-լիմֆոցիների հասունացումը, տարբերակումն ու իմունաբանական «ուսուցումը»: ։
 
== Անատոմիա ==
=== Կառուցվածք, տեղակայում ===
Ուրցագեղձը վարդա-մոխրագույն, փափուկ կոնսիստենցիայի օրգան է, մակերեսը՝ բլթավոր:բլթավոր։ Նորածինների մոտ այն մոտավոր 15գ է, երկարությունը միջինում՝ 5սմ, լայնությունը՝ 4սմ, իսկ հաստությունը՝ 6սմ:6սմ։ Նրա աճը շարունակվում է մինչև սեռական հասունացումը, այդ ընթացքում նրա չափերը լինում են առավելագույնը, (երկարությունը հասնում է մինչև 7,5-16սմ, իսկ զանգվածը՝ 20-37գ ):։ Տարիքի մեծացմանը զուգընթաց ուրցագեղձը ենթարկվում է ատրոֆիայի և ծերունական հասակում դժվարությամբ է տարբերվում այն շրջապատող ճարպային հյուսվածքից:հյուսվածքից։ 75 տարեկանում ուրցագեղձի զանգվածը կազմում է ընդամենը 6գ:6գ։ [[Ինվոլյուցիա|Ինվոլյուցիայի]]յի ընթացքում այն կորցնում է իր գույնը, իսկ ստրոմայի և ճարպային բջիջների մեծացման հետևանքով ձեռք է բերում դեղին գունավորում:գունավորում։<ref>Гистология, цитология и эмбриология (учебник для вузов). Кузнецов С. Л., Мушкамбаров Н. Н. М.: МИА, 2007.</ref>
Ուրցագեղձը տեղակայված է կրծոսկրի հետևում, վերին առաջային [[Միջնորմ|միջնորմումմիջնորմ]]:ում։ Առջևից այն հպվում է [[Կրծոսկր|կրծոսկրիկրծոսկր]]ի մարմնին /մինչև IV [[կող|կողի]]ի մակարդակ/, հետևից՝ [[պերիկարդ|պերիկարդի]]ի վերին հատվածին, որը ծածակում է [[աորտա|աորտայի]]յի սկզբնական հատվածն ու [[թոքային զարկերակ|թոքային զարկերակը]]ը, աորտայի աղեղին ու [[բազկագլխային երակ]], իսկ կողքերից՝ [[միջնորմային պլևրա]]յին:յին։
Մարդու ուրցագեղձը կազմված է երկու բլթերից, որոնք կարող են սերտաճած լինել կամ ամուր հպվել միմյանց:միմյանց։ Յուրաքանչյուր բլթի ստորին հատվածը լայն է, իսկ վերինը՝ ավելի նեղ:նեղ։ Այն ծածկված է խիտ [[շարակցական հյուսվածք]]ով, որից դեպի օրգանի խորության մեջ անցնում են խտրոցներ՝ բաժանելով այն բլթակների,
Կենդանիների շրջանում այն լավ է զարգացած պտղի և երիտասարդ կենդանիների մոտ:մոտ։ Այն կազմված է կենտ կրծքային հատվածից, որը տեղակայված է սրտի առջևում և զույգ պարանոցային հատվածից, որոնք գերաճների տեսքով կողքերից շրջապատում է շնչափողը:շնչափողը։ Տարիքի մեծացման զուգընթաց այն սկսում է ներծծվել, սիկ հետագայում անհետանում է :։
 
=== Արյունամատակարարում, ավշաշրջանառություն և նյարդավորում===
Ուրցագեղձի արյունամատակարարումը կատարվում է [[ներքին կրծքային զարկերակ]]ի թիմուսային ճյուղերից(rami thymici arteriae thoracicae internae), աորտայի աղեղի, [[բազկագլխային ցողուն]]ի և վերին ու ստորին [[վահանագեղձային զարկերակ]]ների թիմուսային ճյուղերից:ճյուղերից։ Երակային արտահոսքը տեղի է ունենում ներքին [[կրծքային երակ|կրծքային]] և բազկագլխային երակների ճյուղերով:ճյուղերով։
Ավշի արտահոսքը կատարվում է դեպի շնչափողաբրոնխային և հարկրծոսկրային [[ավշային հանգույց]]ներ:ներ։
Ուրցագեղձի նյարդավորվում է աջ և ձախ [[թափառող նյարդ]]երի ճյուղերով<ref>Анатомия человека. В двух томах. Т.2/Авторы: М. Р. Сапин, В. Я. Бочаров, Д. Б. Никитюк и др./Под редакцией М. Р. Сапина. — 5-е издание, переработанное и дополненное. — М.: Медицина, 2001. — 640 с.: ил. ISBN 5-225-04586-3</ref>, ինչպես նաև վերին կրծքային և աստղաձև հանգույցների սիմպաթիկ նյարդերով, որոնք մտնում են օրգանը սնող անոթները շրջապատող նյարդային հյուսակների կազմի մեջ:մեջ։ <ref>Курс лекций по патологической анатомии. Частный курс. Часть II, книги 1,2. / Под ред. академика РАН и РАМН, профессора М. А. Пальцева. — М.: ООО «Издательский дом „Русский врач“», 2003. — 210 с.</ref>
 
== Հիստոլոգիա ==
Ուրցագեղձի միկրոսկոպիկ կառուցվածք
Ուրցագեղձի ստռոման ունի էպիթելիալ ծագում, առաջանում է առաջնային աղիքի առաջնային էպիթելից:էպիթելից։ Երկու ձգաններ սկիզբ են առնում երրորդ խռիկային աղեղից և ներաճում առաջային միջնորմ:միջնորմ։ Երբեմն ուրցագեղձի ստրոմայում ձևավորվում են լրացուցիչ ձգաններ չորրորդ զույգ խռիկային աղեղներից:աղեղներից։
Ուրցագեղձի կառուցվածքային միավորը բլթակն է:է։ Յուրաքանչյուր բլթակում առանձնացնում ենք հստակ տարբերակվող երկու զոնաներ՝ կեղևային և ուղեղային(կենտրոնում):։ Կեղևային նյութը տեղակայված է բլթակի ծայրամասում և միկրոպրեպարատում երևում է մուգ գույնով (այն հիմնականում կազմված է [[լիմֆոցիտ]]ներից):։ Կեղևային շերտում տեղակայված են զարկերակիկներն ու մազանոթները, որոնք ստեղծում են հեմատոթիմիկ պատնեշ:պատնեշ։
Կեղևում տեղի են ունենում լիմֆոցիտների զարգացման սկզբնական փուլերը, երբ տեղի է ունենում T-բջիջների ռեցեպտոր գենի վերադասավորումն ու դրական ընտրությունը: ընտրությունը։
 
Կեղևային նյութը կազմված է հետևյալ բջիջներից՝
լիմֆոիդ շարքի բջիջներ՝ հասունացող T-լիմֆոցիտներ,
# Համարակալած ցանկի տարր
մակրոֆագալ շարքի բջիջներ՝ տիպիկ [[մակրոֆագ]]եր, դենտրիտային և ինտեգրացվող բջիջներ:բջիջներ։
Անմիջապես պատիճի տակ գերակշռում են բաժանվող T-լիմֆոբլաստները:լիմֆոբլաստները։ Ավելի խորը տեղակայված են հասունացող T-լիմֆոցիտները, որոնք աստիճանաբար արտագաղթում են դեպի ուղեղային նյութ:նյութ։ Հասունացման պրոցեսը տևում է մոտ 20օր:20օր։ Հասունացման ընթացքում տեղի է ունենում TCR ռեցեպտորը կոդավորող գեների վերադասավորում և ձևավորում:ձևավորում։ Զարգացման հաջորդ փուլում լիմֆոցիտները տարբերակվում են հելփերների և քիլլերների, այսինքն նրանց մակերեսին մնում են կամ CD4,կամ CD8 [[ռեցեպտոր]]ներ:ներ։ Հետագայում էպիթելյալ բջիջների հետ փոխազդեցության արդյունքում անցնում են դրական սելեկցիա՝ էպիթելիալ բջիջների հետ փոխազդեցության արդյունքում ընտրվում են «ֆունկցիոնալ պիտանի» լիմֆոցիտները, TCR-ն ու նրա կոռեցեպտորները, որոնք ընդունակ են փոխազդելու HLA-ի հետ:հետ։ CD8+ լիմֆոցիտները ընդունակ են փոխազդելու HLA I, իսկ CD4+՝ HLA II- ի հետ:հետ։
Հաջորդ փուլը լիմֆոցիտների բացասական սելեկցիան է, որը տեղի է ունենում ուղեղային նյութի սահմանին:սահմանին։
[[Դենտրիտային բջիջ|Դենտրիտային]] և ինտեգրացվող բջիջները, որոնք հանդիսանում են մոնոցիտար ծագման բջիջներ, ընտրում են այն լիմֆոցիտներին, որոնք ընդունակ են փոխազդելու օրգանիզմի սեփական անտիգենների հետ և թողարկում նրանց [[ապոպտոզ]]ը:ը։
Ուղեղային նյութում հիմնականում գտնվում են հասուն Т-լիմֆոցիտներ:լիմֆոցիտներ։ Այստեղից նրանք արտագաղթում են երակիկների արյան մեջ և տարածվում օրգանիզմում:օրգանիզմում։
Ուղեղային նյութի բջջային կազմը ներկայացված է հենարանային էպիթելյալ բջիջներով, աստղաձև բջիջներով, մակրոֆագերով:մակրոֆագերով։ Այստեղ գտնվում են նաև արտատար ավշային անթոներն ու Հասսալի մարմնիկները:մարմնիկները։
281 469

edits