«Ֆերմիոն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 47 բայտ ,  6 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
'''Ֆերմիոնը''' (այդպես է կոչվել [[Էնրիկո Ֆերմի]]ի պատվին) [[Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրություն|Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրությամբ]] նկարագրվող, [[Պաուլիի սկզբունք]]ին ենթարկվող մասնիկ է` ի հակադրություն [[Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրություն|Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրությամբ]] նկարագրվող [[բոզոն]]ի:
 
Ֆերմիոն կարող է լինել [[տարրական մասնիկմասնիկներ|տարրական մասնիկը]]ը, ինչպիսին [[էլեկտրոն]]ն է, ֆերմիոն կարող է լինել նաև [[բաղադրյալ մասնիկ]]ը, ինչպիսին [[պրոտոն]]ն է։ [[Սպինի վիճակագրության թեորեմ]]ի համաձայն, [[Դաշտի քվանտային տեսություն|դաշտի քվանտային տեսության]] մեջ ամբողջ [[սպին]] ունեցող մասնիկները բոզոններ են, մինչդեռ կիսաամբողջ սպին ունեցողները` ֆերմիոններ։
Ի հակադրություն բոզոնների, տրված ժամանակում որոշակի [[քվանտային վիճակ]]ում կարող է գտնվել միայն մեկ ֆերմիոն։ [[Պաուլիի սկզբունք|Պաուլիի արգելման սկզբունքը]] պատասխանատու է [[ատոմ]]ի էլեկտրոնային թաղանթի կայունության համար` դրանով իսկ հնարավոր դարձնելով բարդ քիմիական միացությունների գոյությունը։ Այն հնարավոր է դարձնում նաև այլասերված նյութի գոյությունը բարձր ճնշման ազդեցության տակ ([[նեյտրոնային աստղ]]եր)։
Միանման ֆերմիոնների համակարգի [[ալիքային ֆունկցիան]] հակասիմետրիկ է ցանկացած երկու ֆերմիոնների փոխատեղության նկատմամբ։ Կենտ թվով ֆերմիոններից բաղկացած քվանտային համակարգը նույնպես ֆերմիոն է։
Նյութը կառուցվածքային միավորները բաղադրյալ ֆերմիոններն են` [[պրոտոն]]ները և [[նեյտրոն]]ները: Թույլ փոխազդող ֆերմիոնները սահմանային պայմաններում կարող են բոզոնային վարք դրսևորել։ Սա պատճառ է դառնում նյութի [[գերհաղորդականություն|գերհաղորդականությանը]] և [[հելիում-3]]-ի [[գերհոսունություն|գերհոսության]]ը: Գերհաղորդիչ նյութերում էլեկտրոնները փոխազդում են` փոխանակվելով [[Կուպերի զույգեր]] կազմող [[ֆոնոն]]ներով, մինչդեռ [[հելիում-3]]-ում (<sup>3</sup>He) Կուպերի զույգերը ձևավորվում են սպինային ֆլուկտուացիաների միջոցով։
 
Բաղադրյալ մասնիկը ([[հադրոն]]ները, [[միջուկ (ատոմ)|ատոմական միջուկները]], ատոմները) կախված բաղադրիչների թվաքանակից, կարող է լինել ֆերմիոն կամ բոզոն։ Կենտ թվով ֆերմիոններ պարունակող մասնիկը ֆերմիոն է, զույգը` բոզոն։ Մինչդեռ մասնիկի կազմության մեջ մտնող բոզոնները չեն կարող որոշել բաղադրյալ մասնիկի սպինային վիճակագրությունը, քանի որ բոզոնների սպիների գումարը միշտ ամբողջ թիվ է։
[[Հոլի կոտորակային քվանտային էֆեկտ]]ի քվազիմասնիկները նույնպես բաղադրյալ ֆերմիոններ են։
 
8988

edits