«Ախտաբանություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, փոխարինվեց: : → ։ (19) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, փոխարինվեց: : → ։ (19) oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:AVM grossly.jpg|մինի|[[Գլխուղեղ|Գլխուղեղի]]ի լայնական հատումը, պարզ երևում է գագաթային հատվածի մեծ մասը զբաղեցնող երակազարկերակային ձևափոխություն։]]
'''Ախտաբանություն''', պաթոլոգիա, [[Բժշկագիտություն|բժշկական գիտություն]] հիվանդությունների պատճառների, առաջացման, ընթացքի և ելքի օրինաչափությունների մասին:մասին։ Նշված գործընթացների առավել ընդհանուր պատճառներն ու օրինաչափություններն ուսումնասիրում է [[ընդհանուր ախտաբանություն]], առանձին հիվանդություններինը՝ [[մասնավոր ախտաբանություն]]:։ Վերջինս զբաղվում է օրգանների ու համակարգերի հիվանդություններով և կազմում է կլինիկական բոլոր առարկաների բաղկացուցիչ մասը (կլինիկական ախտաբանություն):։
 
Ախտաբանություն ընդգրկում է [[ախտաբանական անատոմիա]]ն և [[ախտաբանական ֆիզիոլոգիա]]ն:ն։
== Ախտաբանության բաժիններ ==
[[Պատկեր:Pathology Lab.png|մինի|Ժամանակակից ախտաբանական լաբորատորիա]]
=== Ախտաբանական անատոմիա ===
Ախտաբանական անատոմիան ուսումնասիրում է մարդու [[բջիջ|բջիջների]]ների, [[հյուսվածք|հյուսվածքների]]ների և [[օրգան|օրգանների]]ների կառուցվածքի փոփոխությունները հիվանդությունների ժամանակ:ժամանակ։ Այդ դեպքերում, ախտորոշումը ճշտելու նպատակով, հետազոտվում են [[վիրահատություն|վիրահատությունների]]ների ժամանակ մարդու օրգանիզմից հեռացված առանձին օրգանները կամ հիվանդ մարդուց, դիակից վերցրած օրգանների մասերը:մասերը։
=== Ախտաբանական ֆիզիոլոգիա===
Ախտաբանական ֆիզիոլոգիան հետազոտում է [[ախտաբանական գործընթաց]]ների առաջացման և ընթացքի օրինաչափությունները, ֆունկցիոնալ խանգարումները, պաշտպանական և հարմարվողական հակազդեցությունները՝ առավելապես կենդանիների վրա ([[փորձարարական ախտաբանություն]]):։ Հիվանդությունների ժամանակ կենսաքիմիական գործընթացները և [[նյութափոխանակություն|նյութափոխանակության]] խանգարումները [[ախտաբանաքիմիա|ախտաբանաքիմիայի]]յի և մոլեկուլային ախտաբանության ոաումնասիրության առարկան են:են։ Սակայն այդպիսի բաժանումը պայմանական է, քանի որ հյուսվածքների, բջիջների և դրանց գործունեության փոփոխությունները սերտորեն կապված են միմյանց:միմյանց։ Ախտաբանական անատոմիան և ախտաբանական ֆիզիոլոգիան դասավանդվում են բժշկական բուհերում և ուսումնարաններում:ուսումնարաններում։ Դրանք բժշկական մտածողության, հիվանդության էությունը բացահայտելու հիմքն են:են։
=== Համեմատական ախտաբանություն ===
[[Պատկեր:AML-M6, multinucleated erythroblast.jpg|մինի| [[Էրիթրոլեյկոմիա]] ունեցող հիվանդի [[Ոսկրածուծ|ոսկրածուծիոսկրածուծ]]ի քսուք, որում երևում է բազմակորիզ [[էրիթրոբլաստ]]՝ մեգաբլաստոիդ կորիզային [[քրոմատին|քրոմատինով]]ով]]
Համեմատական ախտաբանություն հետազոտում է մարդու և կենդանիների հիվանդությունների առաջացման և ընթացքի օրինաչափությունները՝ դրանց համադրմամբ:համադրմամբ։
 
Տարբերում են մասնագիտական ախտաբանություն, որի խնդիրն այս կամ այն արտադրությունում աշխատողների օրգանիզմի վրա վնասակար գործոնների ներգործության ուսումնասիրությունն է, ինչպես նաև աշխարհագր. ախտաբանություն, որն ուսումնասիրում է աշխարհագր. պայմանների ազդեցությունն այս կամ այն հիվանդության առաջացման վրա:վրա։
 
«Ախտաբանություն» հասկացությամբ նշում են օրգանների ([[լյարդ]], [[նյարդային համակարգ]] և այլն) հիվանդագին փոփոխությունները, օրգանիզմի կենսագործունեության ընդհանուր հասակային խանգարումները (հասակային ախտաբանություն) և այլն:այլն։
 
== Ախտաբանությունը Հայաստանում ==
{{Հիմնական|Ախտաբանությունը Հայաստանում}}
ՀՀ-ում ախտաբանության բնագավառի հետազոտությունները հիմնականում վերաբերում են ախտաբանական անատոմիային և ախտաբանական ֆիզիոլոգիային:ֆիզիոլոգիային։
Ախտաբանական անատոմիայի զարգացումը կապված է 1923 թվականին [[Երևանի պետական համալսարան|Երևանի համալսարան]]ի բժշկական ֆակուլտետում Փ. Հակոբյանի նախաձեռնությամբ համանուն ամբիոնի ստեղծման հետ (այն հետագայում ղեկավարել են Լ. Եգնավերովը, Ե. Շուբենկո-Շուբինը, Վ. Գաբրիելյանը, ախտաբանություն Բեգլարյանը, Ն. Վարդազարյանը):։ 1962 թվականին համանուն ամբիոն է ստեղծվել նաև բժիշկների կատարելագործման (այժմ՝ [[Ազգային առողջապահության ինստիտուտ]]) ինստուտում:ինստուտում։ [[ԵԲՀ]]-ում հետազոտություններ են կատարվել ռևմատիկ հիվանդությունների պատճառների, ախտածնության, անատոմիական և հյոավածաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրության ուղղությամբ (ախտաբանություն Բեգլարյան, Ն. Վարդազարյան, Լ. Մկրտչյան, ախտաբանություն Ազնաուրյան):։ 1962 թվականից ամբիոնին կից ստեղծված (ախտաբանություն Բեգլարյանի նախաձեռնությամբ) [[ռևմատիկ հիվանդություններ]]ի պատճառագիտության և ախտածնության հարցերն ուսումնասիրող պրոբլեմային լաբորատորիայում ներդրվել են հյուսվածաբանական, հյոավածաքիմիական մանրէաբանական և իմունաբանական մեթոդներ, նոր տեսանկյունով մեկնաբանվել նշված հիվանդությունների առաջացման մեխանիզմները, տրվել դրանց բուժման տեսական հիմքերը:հիմքերը։
{{ՀԲՀ}}
 
285 440

edits