«Աուգսբուրգ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 204 բայտ ,  6 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (Hayk.arabaget տեղափոխեց էջը «Ագսբուրգ»-ից «Աուգսբուրգ»)
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր
| կարգավիճակ = քաղաք
| հայերեն անվանում = ԱգսբուրգԱուգսբուրգ
| բնօրինակ անվանում = Augsburg
| ենթարկում =
| երկիր = Գերմանիա
| պատկեր = Augsburg Perlach Rathaus Moritzkirche.jpg
| պատկերի նկարագրում = ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի քաղաքային սրահի և այլ տեսարժան վայրերի տեսարանը
| զինանշան = Augsburg wappen.svg
| զինանշանի լայնություն =
| զինանշանի նկարագրում = ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի ԶՈւ զինանշան
| դրոշ =
| դրոշի լայնություն =
| կայք = http://www.augsburg.de/
}}
'''ԱգսբուրգԱուգսբուրգ''' քաղաք [[Գերմանիա|Գերմանիայում]]՝ [[Բավարիա|Բավարիայի]] հարավ-արևմուտքում: Այն վերջին 500 տարվա ընթացքում անկախ քաղաք է:
 
ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը համալսարանական քաղաք է, և [[Լանդկրեյս]] համալսարանը գտնվում է այստեղ: Այն Բավարիայի 3-րդ ամենամեծ քաղաքն է՝ 280,000 բնակչությամբ: [[Նյուս]] և [[Տրիեր]] քաղաքներից հետո ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը Գերմանիայի ամենահին քաաղաքն է՝ հիմնադրված [[Օգյուստ Վինդելչորում|Օգյուստ Վինդելչորումի]] կողմից:
 
ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը Գերմանիայի միակ քաղաքն է, որ ունի իր տոնը: Այն նշվում է [[օգոստոսի 8]]-ին:
 
ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը [[Պատրիկյան ընտանիք|Պատրիկյան ընտանիքի]] բնակավայրն է:
 
== Պատմությունը ==
[[Պատկեր:Prince-Bishopric of Augsburg.jpg|մինի|ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի Թագավորության նախկին տարածքները]]
Ըստ [[Դրասուս|Դրասուսի]] և [[Տիբերիուս|Տիբերիուսի]]՝ քաղաքը հիմնադրվել է [[15]] թվականին Օգյուստ Վինդելիչորումի կողմից իր նախահոր՝ Օգյուստ կայստի պատվերով:
 
Վաղ զարգացումը տեղի է ունեցել 400-ական թվականներին` [[Հռոմեական կայսրություն|Հռոմեական Կայսրությանը]] միանալուց հետո, մանավանդ, իր ռազմական, տնտեսական և աշխարհագրական հիանալի դիրքի շնորհիվ: Քաղաքը [[Ալպեր|Ալպերն]] անցնելու ուղիղ միջոցն էր: Բացի այդ, ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը [[Եվրոպա|Եվրոպայի]] արևելք-արևմուտք և հյուսիս-հարավ կապերի գերկենտրոնն է, որոնք միջնադարում դարձան առևտրական առևտրական խոշոր ուղիներ:<ref>[http://www.augsburg.de/ Քաղաքի պաշտոնական կայքի տեղեկությունը ]</ref>
 
[[120]]-ական թվականերին ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը դարձավ հռոմեական [[Ռաեթիա]] նահանգի մայրաքաղաքը: Քաղաքը գրավվել է [[հոներ|հոների]] կողմից [[5-րդ դար|5-րդ]], [[Կառլոս Մեծ|Կառլոս Մեծի]] կողմից՝ [[8-րդ դար|8-րդ]], իսկ Բավարիայի դուքս [[Վելֆ|Վելֆի]] կողմից՝ [[11-րդ դար|11-րդ դարում]], սակայն այս իրադարձություններից հետո ավելի է բարգավաճել:
 
== ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի ապաշխարությունը ==
ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը ազատ քաղաքի կարավիճակ է ստացել [[1276]] թվականի [[մարտի 9]]-ին: [[1276]]-[[1803]] թվականներին այն անկախ էր իր կառավարչից՝ կայսր-եպիսկոպոսից:
 
[[Իտալիա|Իտալիայի]] ուղիների գերկենտրոն հանդիսանալու և ռազմավարական դիրքի շնորհիվ ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը շուտով դառնում է առևտրային կենտրոն: ԱգսբուրգնԱուգսբուրգն արտադրում էր հյուսված իրերի, հագուստի և գործվածքների մեծ քանակություն: Քաղաքը դարձավ երկու բանկային ընտանիքների՝ [[Ֆուգգերներ|Ֆուգգերների]] և [[Վելսեր|Վելսերի]] հենակետը:
 
[[1530]] թվականին ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի ապաշխարությունը կատարվեց հռոմեական բոլոր կայսրերի կողմից ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի հացադուլի ժամանակ: ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի խաղաղությունից հետո ([[1555]]), որի համաձայն կրոնական բոլոր փոքրամասնությունները պետք է հավասար լինեին, [[Կաթոլիկություն|կաթոլիկ]]-[[Բողոքականություն|բողոքական]] խառը ավագանու գլխավորությամբ տեղի ունեցավ բնակչության բողոք:
 
[[Պատկեր:Nuremberg chronicles - Augusta vendilicorum.png|մինի|ԱգսբուրգԱուգսբուրգ, 1493 թվական]]
[[Պատկեր:Augsburg1550.jpg|մինի|ԱգսբուրգԱուգսբուրգ, 1550 թվական ]]
=== Երեսնամյա պատերազմ ===
Կրոնական խաղաղությունը քաղաքում հիմնականում պահպանվել է՝ չնայած դավանանքի աճող լարվածությունը մինչեւ [[Երեսնամյա պատերազմ|Երեսնամյա Պատերազմը]] ([[1618]]-[[1648]]): [[1629]] թվականին [[Ֆերդինանտ 2-րդ|Ֆերդինանտ 2-րդը]] հրապարակեց վերականգնողական հրամանագիր, որը վերականգնում էր [[1552]] թվականի օրինական դրությունը: Հրամանագրի մեջ կիրառված անհավասարությունը չեղյալ համարվեց, երբ [[1632]] թվականի ապրիլին [[Գուստավ Ադոլֆուս|Գուստավ Ադոլֆուսի]] ղեկավարության տակ գտնվող շվեդական բանակը գրավեց ԱգսբուրգնԱուգսբուրգն առանց դիմադրության:
 
[[1634]] թվականին շվեդական բանակը ջախջախվեց [[Նյորդիլգեն|Նյորդիլգենի]] մոտ: [[1634]] թվականի հոկտեմբերին կաթոլիկ բազմությունը շրջափակեց ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը: Շվեդական կայազորը հրաժարվեց հանձնվելուց, սակայն [[1634]]-[[1635]] թվականների ձմռանը պաշարվեց: Քաղաքի բնակչությունը 70,000-ից դարձավ 16,000:
 
=== Իննամյա պատերազմը ===
[[1686]] թվականին [[Լեոպոլդ 1-ին]] կայսրը ձևավորում է [[ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի Լիգա|ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի Լիգան]], որը Անգլիացիների կողմից ստանում է «Մեծ Դաշինք» անվանումը ([[1689]]): Եվրոպական ընդդիմության կզմում էին [[Ավստրիա|Ավստրիան]], [[Բավարիա|Բավարիան]], [[Բրանդենբուրգ|Բրանդենբուրգը]], [[Անգլիա|Անգլիան]], [[Հռոմեական Կայսրություն|Հռոմեական Կայսրությունը]], [[Կուրպֆալց|Կուրպֆալցը]], [[Պորտոգալիա|Պորտոգալիան]], [[Սավոյա|Սավոյան]], [[Սաքսոնիա|Սաքսոնիան]], [[Իսպանիա|Իսպանիան]], [[Շվեդիա|Շվեդիան]] և [[Գերմանիայի Միացյալ Նահանգներ|Գերմանիայի Միացյալ Նահանգները]]: Այն ձևավորվել էր Կուրպֆալցը [[Ֆրանսիա|Ֆրանսիայից]] ոչ կախյալ դարձնելու համար: Կազմակերպուտյունը Իննամյա պատերազմի ընթացքում պատերազմեվ Ֆրանսիայի դեմ:
 
ԱգսբուրգնԱուգսբուրգն իր գագաթնակետին է հասել [[15-րդ դար|15-րդ]] և [[16-րդ դար|16-րդ]] դարերի ընթացքում՝ Ֆուգգեր և Վելսեր ընտանիքների հիմնած բանկային և մետաղային բիզնեսների շնորհիվ: ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի հարստությունը գրավում էր հովանավոր փնտրող նկարիչների, քանդակագործների և երաժիշտների: Ավելի ուշ դարերում քաղաքը դարձավ կոմպոզիտոր [[Լեոպոլդ Մոցարտ|Լեոպոլդ Մոցարտի]] և դրամատուրգ [[Բերթոլդ Բրեխտ|Բերթոլդ Բրեխտի]] ծննդավայրը: [[Ռոկոկո]] ոճը այնքան հայտնի դարձավ քաղաքում, որ շուտով այն Գերմանիայում հայտնի դարձավ որպես «ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի ոճ»:
 
=== Անկախ քաղաքի կարգավիճակի կորուստ և արդյունաբերական հեղափոխության վերածնունդ ===
[[Պատկեր:Stockdale 1800 - Augsburg.jpeg|մինի|ԱգսբուրգԱուգսբուրգ քարտեզը 1800 թվականին]]
[[1806]] թվականին, երբ Հռոմեական Կայսրությունը լուծարվեց, ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը կորցրեց իր անկախությունը և միացավ Բավարիայի Կայսրությանը: [[1817]] թվականին քաղաքը դարձավ [[Օբերդոնուկրեյս|Օբերդոնուկրեյսի]] վարչական մայրաքաղաքը, այնուհետև՝ [[1837]] թվակնաին, դարձավ [[Սվաբիա և Նյուբուրգ]] նահանգի վարչական մայրաքաղաքը:
 
[[19-րդ դար|19-րդ դարի]] վերջին ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի տեքստիլ արդյունաբերությունը կրկին աճեց:
 
=== Զինված Ուժեր ===
ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը պատմականորեն և ռազմականորեն կարևոր քաղաք է իր ռազմավարական դիրքի շնորհիվ: [[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ|Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին]] հաորդող գերմանական վերազինման ընթացքում քաղաքի զորամասերը մեկից դարձան երեքը:
 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ռազմական ոլորտին կապված մոտ 1300 զինված բանվորներ գտնվում էին ԱգսբուրգիցԱուգսբուրգից դուրս տեղակայված ճամբարում:
 
[[1941]] թվականին [[Ռուդոլֆ Հեսս|Ռուդոլֆ Հեսսը]], առանց [[Հիտլեր Ադոլֆ|Հիտլերի]] թույլտվության, գաղտնի կերպով մեկնեց [[Շոտլանդիա]]՝ հանդիպելու Հեմիլթոն դուքսին և վթարեց [[Իգլեշամ]] գյուղը՝ փորձելով միջամտել Համաշխարհային երկրորդ պատերազմի եվրոպական ճակատը և միանալով նոր եկող ռուսական ճամբարականներին:
[[1266]] թվականից [[1548]] թվականներին [[Շտադֆլեգեր|Շտադֆլեգերը]] (քաղաքի կառավարության գլուխը) և մայորը որոշում էին միմյանց փոխարեն, երբեմն, միաժամանակ: [[1548]] թվականին գլխավոր դերը ստանձնեց միայն Շտադֆլեգերը, ով պաշտոնավարեց մի քանի տարիներ:
 
[[1806]] թվականին՝ Բավարիային փոխանցվելուց առաջ, ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը կաավարվում էր մագիստրատի կողմից, որն աջակցվում էր հավելյալ խորհրդի՝ «Համայնական հանձնաժողովի» (Gemeindebevollmächtige) կողմից:
 
[[1907]] թվականին քաղաքն ուներ 100,000 բնակչություն:
 
=== Հասարակական տրանսպորտ ===
Հասարակական տրանսպորտը կառավարվում է ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի տրանսպորտի միության կողմից՝ կենտրոնական Շվաբիայի մոտ գտնվող: Կան 7 երկաթգծեր, տրամվայի՝ 5, քաղաքային ավտոբուսի՝ 27 և գիշերային ավտոբուսի 6 գծեր, ինչպես նաև մի քանի տաքսի ընկերությոններ:
 
ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի տրամվայի ցանցը կազմում է 35,5 կմ 1996 թվականին համալասարանին միացնող ուղիների բացումից հետո: Տրամվայի 5,2 կմ երկարությամբ ուղի բացվել է 2010 թվականին:
 
=== Օդային տրանսպորտ ===
2005 թվականից ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը մատուցում էր նաև օդային ծառայություններ ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի օդանավակայանի շնորհիվ: Սակայն օդային սարքերը նույն թվականին տեղափոխվեցին Մյունխենի օդանավակայն:
 
== Տնտեսությունը ==
ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը տնտեսական կենսունակ քաղաք է: Համաշխարհային շուկայի շատ առաջատարներ, ինչպիսիք են MAn, EADS, KUKU ընկերությունները, արտադրում են բարձր տեխնոլոգիական ապրանքներ (տպագրիչներ, դիզելային շարժիչներ, արդյունաբերական ռոբոտներ, հրթիռներ): Մյունխենից հետո, Օգսբուրգը Բավարիայի ստեղծարար տեխնոլոգիաների ամենամեծ կենտրոնն է:
 
=== Գլխավոր կազմակերպություններ ===
 
== Կրթությունը ==
ԱգսբուրգըԱուգսբուրգը հետևյալ համալսարանների քաղաքն է.
* ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի համալսարան<ref>[http://www.uni-augsburg.de/ ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի համալսարանները ]</ref>
* ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի կիրառական գիտությունների համալսարան
 
== Քաղաքի հայտնի մարդիկ ==
[[Պատկեր:Holbeinhaus Augsburg.jpg|մինի|Հոլբեյնի տունը ԱգսբուրգումԱուգսբուրգում]]
*[[890]]–[[973]] սուրբ Ուլրիխ
*[[1070]]–[[1127]] սուրբ Վոլհարդ
 
== Սպորտ ==
[[Պատկեր:Borussia dortmund augsburg.jpg|մինի|Բորուսիա-ԱգսբուրգԱուգսբուրգ հանդիպում]]
ԱգսբուրգԱուգսբուրգ ՖԱ-ն աջակցում է Բունդեսլիգային [[2011]] թվականից:
 
Քաղաքը «DEL» հոկեյի թիմի բնակավայրն է: Այստեղ է ձևավորվել նաև «AEV» հոկեյի թիմը [[1878]] թվականին:
 
== Պատկերասրահ ==
[[Պատկեր:Augsburg, Panorama vom Gaskessel aus.jpg|1000px|մինի|կենտրոն|ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի համայնապատկերը]]
 
<gallery>
image:Rathaus Augsburg perspective.jpg|ԱգսբուրիԱուգսբուրի քաղաքային սրահը
image:Augsburg-Perlachkirche.jpg
image:Turamichele-2007-1.jpg
image:Fuenfgratturm1.JPG|Ֆունֆգրատտուրմ աշտարակը
image:Germany Augsburg Dom-St-Maria Door Handle.jpg|Սուրբ Մարիայի տան բռնակը
image:Augsburg Synagoge.jpg|ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի ժողովարանը
image:Augsburg - st ulrich u afra.jpg|Սուրբ Ուլրիխ և Աֆրա
image:Flug Frankfurt Sofia 074.JPG|Ագսբուրգը՝Աուգսբուրգը՝ երկնքից
image:Augsburg Parktheater Goeggingen.jpg|ԱգսբուրգիԱուգսբուրգի Գոեգինգեն թատրոնը
image:Augsburg rotes tor 20040521.jpg|Սոննենուհր դարպասը
image:Augsburg.jpg|Յոհան Ֆուգգերսի արձանը ԱգսբուրգումԱուգսբուրգում
</gallery>
 
82 200

edits