«Աբուսահլ Ա Արծրունի»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, փոխարինվեց: : → ։ (5) oգտվելով ԱՎԲ
No edit summary
չ (clean up, փոխարինվեց: : → ։ (5) oգտվելով ԱՎԲ)
|թագուհի=
}}
'''Աբուսահլ Արծրունի''' կամ '''Աբուսահլ-Համազասպ''' (ծննդյան թվականն անհայտ – [[972]]), [[Վասպուրականի թագավորություն|Վասպուրականի թագավոր]] ([[958]]-[[972]]), [[Գագիկ Արծրունի|Գագիկ Արծրունու]] որդին և [[Դերենիկ Արծրունի|Դերենիկ Արծրունու]] եղբայրը։
 
== Պատմություն==
[[Պատկեր:Հայ-Բագրատունիների-տերությունը-9-րդ-դարի-վերջին-և10-րդ-դարի-սկզբին-600x415.jpg|մինի|[[Բագրատունյաց Հայաստան]]]]
[[Վասպուրական]]ի թագավոր Աբուսահլ-Համազասպը (Աբուսահլ Արծրունի), ծնվել է [[Վասպուրականի թագավորություն|Վասպուրականի թագավորության]] [[մայրաքաղաք]] [[Վան]]ում՝ նրա առաջին թագավոր [[Գագիկ-Խաչիկ]]ի ընտանիքում:ընտանիքում։ Իշխել է [[958]] թվականից` հաջորդելով ավագ եղբորը՝ [[Դերենիկ Ա Արծրունի|Դերենիկ]]ին:ին։ Շարունակելով հոր քաղաքականությունը՝ Վասպուրականի թագավորությունը [[Տնտեսություն|տնտեսական]] և [[Մշակույթ|մշակութային]] մեծ վերելքի է պատրազտում:պատրազտում։ Ամբողջ [[Վասպուրական]]ով մեկ լայն շինարարություն ծավալվեց:ծավալվեց։<ref>http://www.lib.armedu.am</ref>
 
Վասպուրականի թագավորությունը հիմնադրվել է [[Հայաստան]]ում [[Ավատատիրություն|ավատատիրական]] հարաբերությունների խորացման, ինչպես նաև [[Արաբական խալիֆայություն|արտաքին ուժերի]] միջամտության հետևանքով։ Վասպուրականի իշխան Գագիկը [[Ատրպատական]]ի [[արաբ]]ական ամիրայության օգնությամբ անջատվել է [[Բագրատունյաց Հայաստան|Բագրատունյաց միասնական պետություն]]ից և իրեն հռչակել անկախ [[թագավոր]]։
[[11-րդ դար]]ի սկզբին Վասպուրականի թագավորության գերակայությունը ճանաչել են [[Խլաթ]]ի ու [[Մանազկերտ]]ի ամիրայությունները։ Պետության [[մայրաքաղաք]]ն էր [[Վան]]ը, հոգևոր կենտրոն՝ [[Աղթամար]] կղզին։ Սակայն հետագայում հարկադրված ընդունել է Բագրատունիների գերիշխանությունը։ Եթե Գագիկ-Խաչիկի ու Դերենիկ-Աշոտի օրոք Վասպուրականի թագավորությունը [[Տնտեսություն|տնտեսական]] և [[Քաղաքականություն|քաղաքական]] գործուն կապերի մեջ է եղել Անիի թագավորության և հարևան արաբական ամիրայությունների հետ, ապա Աբուսահլի օրոք հակվում է [[Բյուզանդիա]]յի կողմը՝ դառնալով հունամոլ տարրերի ապաստան։ Աբուսահլ-Համազասպ հանդիսավորությամբ ընդունեց բյուգանդական կայսեր ներկայացուցիչ Պանդալեոնին ([[965]]), պատսպարեց հունադավանության պատճառով [[Անի]]ից վտարված Վահան կաթողիկոսին ([[968]])։
 
Աբուսահլի երեք որդիները՝ [[Աշոտ-Սահակ]]ը, [[Գուրգեն-Խաչիկ]]ը և [[Սենեքերիմ-Հովհաննես]]ը, իրար հաջորդելով, եղել են Վասպուրականի թագավորության վերջին արքաները՝ միասին իշխելով ավելի քան կես դար:դար։
 
[[Պատկեր:Ахтамар Сурб Хач.jpg|մինի|ձախից|[[Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի]]]]
}}
{{ՀՍՀ}}
 
[[Կատեգորիա:Հայոց պատմություն]]
[[Կատեգորիա:Հայոց արքաներ]]
285 960

edits