«Տիտոս Մակկիոս Պլավտուս»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (ուղղագր.)
 
'''Տիտոս Մակկիոս Պլավտոս''' (Titus Maccius Plautus, «Պլաուտուս» բառացիորեն նշանակում է «տափակաոտ»)։ Հռոմեական այս տաղանդավոր դրամատուրգը ծագումով ստրուկ էր։ Նա ծնվել է ([[մ.թ.ա. 254]].) [[Ումբրիա]]յի [[Սարսինա]] քաղաքում։ Հռոմեական գրականության մեջ դրամատիկական ժանրի ամենացայտուն դեմքերից մեկն է։ Կյանքը անցել է չքավորության մեջ։ Երիտասարդ տարիքում թողնում է ծննդավայրն ու աշխատանք որոնում մայրաքաղաքում։ Հռոմում նա առաջին անգամ աշխատում է թատրոնում որպես սպասավոր։ Հռոմ վերադառնալով և լինելով զուրկ ապրուստի միջոցներից Պլավտոսը հարկադրվում է աշխատել մի ջրաղացպանի մոտ որպես բանվոր։ Այստեղ նա ազատ ժամանակը գործադրում է ստեղծագործական աշխատանքի վրա և գրում երեք կոմեդիա, որոնցից մեկը խորագրել է «Սատուրիո»,իսկ մյուսը «Ադդիկտուս»(«Անձնվերը»)։ Այս աշխատանքը ծախում է բեմադրության համար և հաջողություն գտնելով թողնում է ջրաղացպանի գործը ու նվիրվում բեմական ստեղծագործական արվեստին։ Թե ինչ ընթացք է ունենում նրա կյանքը, ոչինչ հայտնի չէ, հայտնի է միայն ,որ նա մահացել է ( [[մ.թ.ա.184]].)։
 
== Կյանքը և գրական գործունեությունը ==
 
Պլավտուսի կյանքը և գրական գործունեությունը լավագույն կերպով ուսումնասիրել է գերմանացի բանասեր [[Ֆրիդրիխ Ռիչլը]],որն իր ամբողջ կյանքը նվիրել է այդ գործին։ Այս ուղությամբ Ռիչլը տվել է մի շարք գործեր ,որոնք զանազան վերնագրերի տակ լույս են տեսել 1848-1879 թվականներին։ Հնագույն կենսագրական աղբյուր Պլավտուսի մասին հանդիսանում են [[Հելիուս]]ը և [[Կիկերոն]]ը։
 
Կա կարծիք,որ գրել սկսել է 17 տարեկանից,բայց ըստ ուրիշ տեղեկությունների` 50 տարեկանից։
Հելիուսի հաղորդումով Պլավտուսի անունով մնացել է 130 կոմեդիա։ Դա բացատրվում է նրանով, որ Պլավտուսը իր ժամանակին վայելել է շատ մեծ համբավ,նրա հեղինակությունն օգտագործել են նրա յամանակակից անտաղանդ հեղինակները ,որոնք շահադիտական նպատակներով իրենց ստեղծագործուրյունները ներկայացրել են հասարակությանը Պլավտուսի անունով և դրամ վաստակել։ Զանազան հեղինակներ զբաղվել են Պլավտուսին վերագրված այդ երկերի իսկության հարցով,դրանց մեջ ամենաարժանահավատը համարվում է հռոմեական մեծ գրականագետ [[Վարրոի]] ուսումնասիրությունը։ Վարոն իր «Պլավտուսի կատակերգությունները» աշխատության մեջ հաստատում է, որ վերը նշված 130 կատակերգություններից 21-ը ,և լավագույնները անկասկածելիորեն պատկանում են Պլավտուսին,10-ը կասկածելի են,իսկ մնացած 90-ը`նրանը չեն։ Այդ 21 կատակերգությունները տպագրվել են առանձին գրքով,որը մեզ հասել է վարրոյան պիեսներ անունով։ Աղբյուրների օգտագործման պրոբլեմի լուծումը չի վերաբերվում Պլավտուսի բոլոր կատակերգություններին, այլ մի քանիսին,որոնց նախերգանքում ինքը հեղինակը նշում է կատակերգության աղբյուրը։ Նրա կատակերգությունների բեմադրման ժամանակի մասին բացակայում են ստույգ տեղեկությունները։ Հայտնի է միայն ,որ «Պսեվդուլուս» կատակերգությունը բեմադրվել է (մ.թ.ա. 191),իսկ «Ստիխուսը»` (մ.թ.ա.200)։ «Տրուկուլենտուս» (Անտաշ գռեհիկը) և «Պսեվդուլուս» կատակերգությունները Կիկերոնի վկաըությամբ գրվել են հեղինակի ծեր տարիքում։
 
 
== Ստեղծագործությունները ==
 
*«Ամփիտրիո», «Կճուճ», «Բաքոսուհիներ», «Գերիներ», «Վիճակ», «Երկվորյակներ», «Սնապարծ զինվոր», «Տեսիլք», «Վաճառական», «Երեք ռուբլի», «Խարդավանք», «Պարսիկ», «Էշեր», «Ճամպրուկ» և այլն։
 
 
[[Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով]]
996

edits